Marvel Sinematik Evreni (kısaca MCU), Marvel Comics yayınlarında görünen karakterlere dayanan ve Marvel Studios tarafından üretilen süper kahraman filmlerine ilişkin hikâyenin geçtiği yer, bir Amerikan medya imtiyazı ve paylaşılan kurgusal bir evrendir. İmtiyaz, çizgi romanlar, filmler, kısa filmler, televizyon dizileri ve dijital dizileri içerir. Ortak evren, çizgi romanlardaki orijinal Marvel Evreni gibi almaşık kurgu yapısıyla ortak olay örgüsü ögeleri, ortamlar, oyuncular ve karakterlerle oluşturuldu. İlk MSE filmi Iron Man (2008) olup imtiyazın birinci evresini başlattı, evre almaşık kurgu Yenilmezler (2012) filmiyle sonuçlandı. İkinci evre Iron Man 3 (2013) filmiyle başlayıp 2015'te piyasaya çıkan almaşık kurgu Yenilmezler: Ultron Çağı ve ardından çıkan Karınca Adam ile tamamlandı. Üçüncü evre, Kaptan Amerika: Kahramanların Savaşı'yla başladı ve Örümcek-Adam: Evden Uzakta filmiyle sona erdi. Serinin ilk üç aşaması toplu olarak "The Infinity Saga" olarak bilinmektedir. Dördüncü evrenin, Black Widow (2021) filmiyle başlaması ve vizyon tarihi henüz açıklanmayan Fantastik Dörtlü filmiyle tamamlanması planlanmaktadır. Marvel Television, ABC kanalında 2013 yılında yayınlanan Agents of S.H.I.E.L.D. dizisiyle birlikte evreni televizyon dizilerine de genişletmiş oldu. Bu diziyi takiben evren 2015'te Daredevil ile Netflix, 2017'de Runaways dizisi ile Hulu, 2018'de Cloak & Dagger dizisiyle Freeform video izleme platformlarına da geçti. Marvel Television ek olarak Agents of S.H.I.E.L.D.: Slingshot internet dizisini de üretti. Marvel Studios'un video izleme platformlarında üretime geçişi Disney+ anlaşmasıyla gerçekleşti. Disney+'ta yayınlanacak bağlantılı şovlar, 2021'de dördüncü evrenin ilk dizisi olan WandaVision ile başlayacak ve Hulu'daki Helstrom dizisiyle bir arada devam edecektir. Bütün filmler ve televizyon dizilerinin pek çoğu için film müziği albümleri ve filmlerde duyulan mevcut müzikleri içeren derleme albümleri yayınlandı. MSE, Marvel Comics tarafından yayınlanan bağlantılı çizgi romanları içerirken, Marvel Studios Marvel One-Shots adlı bir dizi video filmi formatında kısa film ve WHIH Newsfront isimli sahte haber programıyla filmleri ve evren için bir viral pazarlama kampanyası üretti. İmtiyaz ticari olarak başarılı oldu ve genel olarak olumlu eleştiriler aldı, ancak bazı eleştirmenler bazı filmlerin ve televizyon dizilerinin daha geniş bir evrende geçmesi gerektiği için sorunlu olduğunu tespit etti. Bu imtiyaz, çizgi roman karakteri uyarlama hakları olan diğer film ve televizyon stüdyolarına, benzer ortak evrenler yaratmaya çalışmak için ilham verdi. MSE, paylaşılan evrenin dışında, eğlence parkları, video oyunları, reklamlar, sergiler gibi çeşitli başka medyaların da odak noktası oldu. === The Infinity Saga tarihçesi === İlk olarak 2008 tarihinde Demir Adam filmiyle serüvenine başlayan Marvel Sinematik Evreni, sonradan Hulk, Thor, Black Widow, Hawkeye ve Kaptan Amerika gibi bir süper kahraman grubunun ortaya çıkmasını sağladı. 2012 tarihinde 1. Evre'nin bitiş filmi olan Yenilmezler filminde tüm süper kahramanlar bir araya gelmiştir. Ağustos 2014'te yayınlanan Galaksinin Koruyucuları filminde ise ilk kez Yenilmezler ortaya çıkmamıştır. 2019'da vizyona giren Avengers: Endgame'de ise evrenin tüm süper kahramanları tekrar bir araya gelmiştir. 22 Nisan 2019 tarihinde Marvel Studios başkanı ve sinema evreninin kurucusu Kevin Feige, 3 Evreyi kapsayan 23 Marvel filmine verdiği resmi adın The Infinity Saga olduğunu açıklamıştır. == The Infinity Saga filmleri == 1\. Evre Sıralama Türkçe ismi Orijinal ismi Yönetmen Senaryo Prodüksyon Çıkış Tarihi 1 Iron Man Iron Man Jon Favreau Matt Holloway, Art Marcum, Mark Fergus ve Hawk Ostby Avi Arad ve Kevin Feige 2 The Incredible Hulk The Incredible Hulk Louis Leterrier Zak Penn, Edward Norton ve Louis Leterrier Avi Arad, Gale Anne Hurd ve Kevin Feige 3 Iron Man 2 Iron Man 2 Jon Favreau Justin Theroux Kevin Feige 4 Thor Thor Kenneth Branagh Mark Protosevich, Ashley Miller ve Zack Stentz 5 İlk Yenilmez: Kaptan Amerika Captain America: The First Avenger Joe Johnston Christopher Markus ve Stephen McFeely 6 Yenilmezler The Avengers Joss Whedon Zak Penn ve Joss Whedon 2\. Evre 7 Iron Man 3 Iron Man 3 Shane Black Shane Black ve Drew Pearce Kevin Feige 8 Thor: Karanlık Dünya Thor: The Dark World Alan Taylor Don Payne, Robert Rodat, Christopher Markus ve Stephen McFeely Kenneth Branagh ve Kevin Feige 9 Kaptan Amerika: Kış Askeri Captain America: The Winter Soldier Anthony Russo ve Joe Russo Christopher Markus ve Stephen McFeely Kevin Feige 10 Galaksinin Koruyucuları Guardians of the Galaxy James Gunn James Gunn ve Nicole Perlman 11 Yenilmezler: Ultron Çağı Avengers: Age of Ultron Joss Whedon 12 Ant-Man Ant-Man Peyton Reed Adam McKay, Paul Rudd, Edgar Wright ve Joe Cornish 3\. Evre 13 Kaptan Amerika: Kahramanların Savaşı Captain America: Civil War Anthony Russo ve Joe Russo Christopher Markus ve Stephen McFeely Kevin Feige 14 Doktor Strange Doctor Strange Scott Derrickson Scott Derrickson, C. Robert Cargill ve Jon Spaihts 15 Galaksinin Koruyucuları 2 Guardians of the Galaxy Vol. 2 James Gunn 16 Örümcek-Adam: Eve Dönüş Spider- Man: Homecoming Jon Watts Jon Watts, Jonathan Goldstein, John Francis Daley, Christopher Ford, Chris McKenna ve Erik Sommers Kevin Feige ve Amy Pascal 17 Thor: Ragnarok Thor: Ragnarok Taika Waititi Christopher Yost, Craig Kyle ve Stephany Folsom Kevin Feige 18 Black Panther Black Panther Ryan Coogler Joe Robert Cole ve Ryan Coogler 19 Avengers: Sonsuzluk Savaşı Avengers: Infinity War Anthony Russo ve Joe Russo Christopher Markus ve Stephen McFeely 20 Ant- Man ve Wasp Ant-Man and the Wasp Peyton Reed Chris McKenna, Erik Sommers, Andrew Barrer, Paul Rudd ve Gabriel Ferrari 21 Captain Marvel Captain Marvel Anna Boden ve Ryan Fleck Meg LeFauve, Nicole Perlman ve Geneva Robertson 22 Avengers: Endgame Avengers: Endgame Anthony Russo ve Joe Russo Christopher Markus ve Stephen McFeely 23 Örümcek-Adam: Evden Uzakta Spider-Man: Far From Home Jon Watts Chris McKenna ve Erik Sommers Kevin Feige ve Amy Pascal == The Multiverse Saga filmleri == 4\. Evre Sıralama Türkçe ismi Orijinal ismi Yönetmen Senaryo Prodüksyon Çıkış Tarihi 24 Black Widow Black Widow Cate Shortland Eric Pearson Kevin Feige 25 Shang-Chi ve On Halka Efsanesi Shang-Chi and the Legend of the Ten Rings Destin Daniel Cretton David Callaham Kevin Feige 3 Eylül 2021 26 Eternals Eternals Chloé Zhao Matthew K. Firpo ve Ryan Firpo Kevin Feige 5 Kasım 2021 27 Örümcek-Adam: Eve Dönüş Yok Spider-Man: No Way Home Jon Watts Chris McKenna ve Erik Sommers Kevin Feige ve Amy Pascal 17 Aralık 2021 28 Doktor Strange: Çoklu Evren Çılgınlığında Doctor Strange in the Multiverse of Madness Sam Raimi Michael Waldron ve Jade Halley Bartlett Kevin Feige 6 Mayıs 2022 29 Thor: Aşk ve Gök Gürültüsü Thor: Love and Thunder Taika Waititi Taika Waititi ve Jennifer Kaytin Robinson Kevin Feige 8 Temmuz 2022 30 Black Panther: Yaşasın Wakanda Black Panther: Wakanda Forever Ryan Coogler Ryan Coogler Ve Joe Robert Cole Kevin Feige 11 Kasım 2022 5\. Evre 31 Ant-Man ve Wasp: Quantumania Ant Man and The Wasp: Quantumania Peyton Reed Jeff Loveness Kevin Feige 17 Şubat 2023 32 Galaksinin Koruyucuları 3 Guardians of the Galaxy Vol. 3 James Gunn Kevin Feige 5 Mayıs 2023 === Yakında gelecek filmler === 5\. Evre Sıralama Türkçe ismi Orijinal ismi Yönetmen Senaryo Prodüksiyon Çıkış Tarihi 33 The Marvels The Marvels Nia DaCosta Megan McDonnell Kevin Feige 10 Kasım 2023 34 Captain America: Brave New World Captain America: Brave New World Julius Onah Malcolm Spellman ve Dalan Musson 26 Temmuz 2024 35 Thunderbolts Thunderbolts Jake Schreier Eric Pearson 20 Aralık 2024 36 Blade Blade Bassam Tariq Stacy Osei-Kuffour 14 Şubat 2025 6\. Evre 37 Deadpool 3 Deadpool 3 Kevin Feige 3 Mayıs 2024 38 Fantastic Four Fantastic Four 2 Mayıs 2025 39 Avengers: The Kang Dynasty Avengers: The Kang Dynasty 1 Mayıs 2026 40 Avengers: Secret Wars Avengers: Secret Wars 7 Mayıs 2027 == Diziler == === Dizilerin tarihçesi === Bu evrenle ilgili üretilmiş televizyon dizileri de vardır. Marvel Sinematik Evreninde yayınlanan filmlerle paralel gitmiştir. ABC kanalında Agents of S.H.I.E.L.D., Agent Carter ve son olarak da Inhumans dizisi yayınlanmıştır. Netflix platformunda Daredevil, Jessica Jones, Luke Cage, Iron Fist, mini dizi olan The Defenders ve son olarak da 2017 yılının Kasım ayında The Punisher adlı altı dizi yayınlandı. Hulu streaming platformunda ise Runaways ve Helstrom dizileri yayınlanmaya devam etmektedir. Freeform kanalında ise Cloak & Dagger yayınlanmıştır. Son olarak 21 Temmuz 2019 tarihinde San Diego Comic-Con International'da 12 Kasım 2019'da faaliyete başlayacak Disney+ streaming platformunda Marvel Sinematik Evreni 4. Evre filmleriyle paralel gideceği açıklanan The Falcon and the Winter Soldier, WandaVision, Loki, Hawkeye ve What If...? adında beş Marvel dizisinin yayınlanacağı duyurulmuştur. 23 Ağustos 2019 tarihinde Marvel, Ms. Marvel, Moon Knight ve She-Hulk adında üç dizinin daha Disney+ platformunda yayınlanacağını duyurmuştur. ===Marvel Television Serileri=== ==== Hulu dizileri ==== Dizi Sezon Bölümler İlk bölüm Son bölüm Dizi sorumlusu Durum Marvel's Runaways 1 10 Josh Schwartz ve Stephanie Savage Yayınlandı 2 13 3 10 Marvel's Helstrom 1 10 Paul Zbyszewski ==== ABC dizileri ==== Dizi Sezon Bölümler İlk bölüm Son bölüm Dizi sorumlusu Durum Marvel's Agents of S.H.I.E.L.D. 1 22 Jed Whedon, Maurissa Tancharoen ve Jeffrey Bell Yayınlandı 2 22 3 22 4 22 5 22 6 13 7 13 12 Ağustos 2020 Agent Carter 1 8 Tara Butters, Michele Fazekas ve Chris Dingess 2 10 Marvel's Inhumans 1 8 Scott Buck ==== Netflix dizileri ==== Dizi Sezon Bölümler Yayın Tarihi Dizi Sorumlusu Durum Marvel's Daredevil 1 13 Steven S. DeKnight Yayınlandı 2 13 Doug Petrie ve Marco Ramirez 3 13 Erik Oleson Marvel's Jessica Jones 1 13 Melissa Rosenberg 2 13 3 13 Marvel's Luke Cage 1 13 Cheo Hodari Coker 2 13 Marvel's Iron Fist 1 13 Scott Buck 2 10 M. Raven Metzner Marvel's The Defenders 1 8 Marco Ramirez Marvel's The Punisher 1 13 Steve Lightfoot 2 13 ==== Freeform dizileri ==== Dizi Sezon Bölümler İlk bölüm Son bölüm Dizi sorumlusu Durum Marvel's Cloak & Dagger 1 10 Joe Pokaski Yayınlandı 2 10 === Disney+ dizileri === Dizi Sezon Bölümler İlk bölüm Son bölüm Dizi sorumlusu Durum 4\. Evre WandaVision 1 9 15 Ocak 2021 5 Mart 2021 Jac Schaeffer Yayınlandı The Falcon and the Winter Soldier 1 6 19 Mart 2021 23 Nisan 2021 Malcolm Spellman Loki 2 6 9 Haziran 2021 15 Temmuz 2021 Michael Waldron Varsayalım...? 1 9 11 Ağustos 2021 6 Ekim 2021 Bryan Andrews Hawkeye 1 6 24 Kasım 2021 22 Aralık 2021 Jonathan Igla Moon Knight 1 6 30 Mart 2022 4 Mayıs 2022 Jeremy Slater Ms. Marvel 1 6 8 Haziran 2022 13 Temmuz 2022 Bisha K. Ali I Am Groot 1 5 10 Ağustos 2022 10 Ağustos 2022 Kirsten Lepore She-Hulk: Attorney at Law 1 9 18 Ağustos 2022 13 Ekim 2022 Jessica Gao Werewolf by Night Özel 7 Ekim 2022 Michael Giacchino The Guardians of the Galaxy Holiday Special Özel 25 Kasım 2022 James Gunn 5\. Evre Secret Invasion 1 6 21 Haziran 2023 Thomas Bezucha ve Ali Selim Post prodüksiyon Varsayalım...? 2 9 2023'ün ortasında Bryan Andrews Üretimde Loki 2 6 6 Ekim 2023 Justin Benson ve Aaron Moorhead Echo 1 6 29 Kasım 2023 Sydney Freeland ve Catriona McKenzie Çekiliyor Ironheart 1 6 2023'ün sonu Sam Bailey ve Angela Barnes Agatha: Coven of Chaos 1 2023'ün sonu/2024'ün başı Daredevil: Born Again 1 18 2024'ün başı Gelecek Marvel Zombies 1 2024 Spider-Man Freshman Year 1 Spider-Man Sophomore Year 2 İsimsiz Nova serisi 1 İsimsiz Wakanda serisi 1 Varsayalım...? 3 Wonder-Man 1 == Oyuncu kadrosu ve karakterler == == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Marvel'in resmî sitesindeki Marvel Sinematik Evreni sayfası * IMDb'in sitesindeki Marvel Sinematik Evreni sayfası * Beyazperde sitesinde Marvel Sinematik Evreni sayfası * Sinemalar.com sitesinde Marvel Sinematik Evreni sayfası Kategori:Marvel Sinematik Evreni Kategori:Kurgusal evrenler Kategori:Devamlılık (kurgu) Kategori:Marvel Comics boyutları Kategori:Walt Disney Studios imtiyazları Kategori:Marvel Entertainment imtiyazları Kategori:Marvel Comics'e dayalı film serileri