Asya Kalkınma Bankası (İngilizce: The Asian Development Bank) veya AKB, 19 Aralık 1966'da kurulmuş olan bölgesel kalkınma bankasıdır. Merkezi Filipinler'in başkenti Manila'da bulunmaktadır. Bankanın aynı zamanda tüm dünya üzerinde 31 saha şubesi bulunmaktadır. Bu şubelerle yardıma muhtaç insanlara ulaşımın kolay yapılması amaçlanmıştır. Banka üye alımlarını Birleşmiş Milletler Asya-Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu ve bölgede bulunmayan gelişmiş ülkelerden yapmaktadır.Ming, Wan (Winter 1995–1996). "Japan and the Asian Development Bank". Pacific Affairs. University of British Columbia. 68 (4): 509–528. doi:10.2307/2761274. JSTOR 2761274. Kurulduğu yıldaki 31 üyeden, şu anda 67 üye ülkeye ulaşmış olup, bu ülkelerin 48'i Asya- Pasifik bölgesinde bulunmaktadır. AKB Dünya Bankası'na yakın bir şekilde tasarlanmış olup, ülkelerin oy gücü bankaya yaptığı parasal katkılarla doğru orantılıdır. AKB her sene sonunda yaptığı işlemleri, bütçe bilgilerini ve diğer çeşitli bilgileri içeren yıllık raporunu yayınlar."ADB Annual Reports". Asian Development Bank . adb.org. Retrieved 2015-11-26. AKB-Japon Burs Programı her yıl 300 öğrenciye bankanın bünyesindeki 10 ülkeden birinde burs sağlar. Eğitimlerinin bitmesi üzerine, yeni yetişen öğrenciler bulundukları ülkelerin ekonomik ve sosyal sistemlerine katkı yapmaları beklenir. AKB resmi bir şekilde BM gözlemcisidir. Aralık 2016 itibarı ile en fazla hisse sahibi Japonya ve ABD (%15,6)'ye aittir. Daha sonra sırası ile Avustralya %5,8 ve Kanada %5,2 gelir.Shareholders . Asian Development Bank. 31 Aralık 2016. == Organizasyon == Kararları vermede en yüksek mercii İdare Meclisidir. Her ülkeden birer temsilcinin katılımıyla meydana gelir. İdare Meclisi daha sonradan 12 üyeden oluşan Yönetim Kurulu üyelerini ve temsilcilerini seçer. 12 üyenin 8'i bölgeden (Asya-Pasifik) gelirken, diğerleri bölge dışındaki ülkelerden seçilir. İdare meclisi aynı zamanda Yönetim Kuruluna da başkanlık eden bankanın müdürünü seçer. Seçilen başkanın 5 yıllık bir görev süresi vardır, ve yeniden seçilebilir. Geleneksel olarak ve Japonya daima lider hissedar konumunda olduğundan başkanlar Japon seçilmiştir. Şu anki başkan Takehiko Nakao 2013 yılında görev süresi dolan Haruhiko Kuroda'dan koltuğu devralmıştır.New ADB President Takehiko Nakao Assumes Office. www.adb.org. 28 April 2013 Bankanın Asya-Pasifik bölgesinde 25 saha şubesi olup, Washington, Frankfurt, Tokyo ve Sidney gibi şehirlerde de temsilcieri bulunmaktadır. Bankanın bünyesinde toplam 3000 kişi çalışmaktadır ve 67 ülkenin 60'ı böylece temsil edilmektedir. == Başkanların Listesi == İsim Yıllar Milliyet Takeshi Watanabe 1966-1972 Shiro Inoue 1972-1976 Taroichi Yoshida 1976-1981 Masao Fujioka 1981-1989 Kimimasa Tarumizu 1989-1993 Mitsuo Sato 1993-1999 Tadao Chino 1999-2005 Haruhiko Kuroda 2005-2013 Takehiko Nakao 2013- == Tarihçe == === 1960'lar === Bölgesel banka fikri ilk kez Taylanlı bir bankacı olan Paul Sithi-Amnuai tarafından 1963 yılında düzenlenen Asya ve Uzak Doğu Ekonomik Komisyonu kongresinde dile getirilmiştir. Bölgeler arası ticareti artırma düşüncesi temel prensiptir.ESCAP, United Nations Publication March 2007, "The first parliament of Asia" pp. 65 ABD ilk başlarda 1959 yılındaki Inter- American Kalkınma Bankası'nın kuruluşundan sonra böylesi bir finansal kuruluşun kurulmasına sıcak bakmadı. Fakat Vietnam Savaşı'nın şiddetlenmesi ile ABD başkanı Lyndon B. Johnson 1964'te AKB'yi destekleme kararı aldı. Bu kararının arkasında Senatör J. William Fulbright'ın Vietnam Savaşı'nın sadece Amerikan kanı ve hazinesi akıtmayacağı ve aslında Amerika'nın Asya'daki imajını zedeleyeceği yönündeki açıklamalarını yanlış çıkarmak vardır. Daha sonra başkan Johnson emekli Dünya Bankası başkanı Eugene R. Black, Sr.'ı yeni bir finansal kurum oluşturması yönünde baskı yaptı."LBJ sought ante to ADB to contain communism". Japantimes. 1 September 2007. == Finans == En fazla borç alan 5 ülke "Management’s Discussion and Analysis and Annual Financial Statements" (PDF). Asian Development Bank. 31 December 2016. Ülke 2016 2015 Milyon $ % Milyon $ % 15,615 24.8 14,646 25.2 13,331 21.2 12,916 22.2 8,700 13.8 8,214 14.1 5,935 9.4 5,525 9.5 4,570 7.3 4,319 7.4 Diğerleri 14,831 23.5 12,486 21.6 Toplam 62,983 100.0 58,106 100.0 == Önemli projeler ve teknik yardım == * Afganistan: Hairatan-Mezar-ı Şerif Demiryolu Projesi "Hairatan to Mazar-i-Sharif railway | Railways of Afghanistan". www.andrewgrantham.co.uk. Retrieved 2015-11-27. * Bhutan: Yeşil Enerji Gelişim Projesi "Bhutan: Green Power Development Project" . Adb.org * Ermenistan: Su Sağlama ve Sıhhi Tesisat Projesi "Armenia: Water Supply and Sanitation Sector Project" . Adb.org * Endonezya: Mesleki Eğitim Güçlendirme Projesi "ADB supports vocational education in Indonesia". Antara. 28 September 2012. * Hindistan: Kırsal Yollar Sektör II Yatırım Programı "Government signs loan agreement with ADB for Rural Roads Sector II Investment Program–Project 4 www.constructionbiz360.com. * Laos: Kuzey ve Merkezi Bölgeler- Su Sağlama ve Sıhhi Tesisat Projesi Murphy, B. J. "Oudomxay hosts belated opening ceremony for water treatment plant" . Lao People's Democratic Republic. * Moğolistan: Gıda ve Beslenme Sosyal Destek Programı ve Projesi "Food and Nutrition Social Welfare Programme and Project (Capacity Development Project – M&E;)". Oxford Policy Management. * Solomon Adaları: Pasifik Özel Sektör Gelişim Teşviki "Pacific banks go branchless to reach the unbanked | Scoop News". www.scoop.co.nz. 4 January 2014. == Eleştiri == AKB'nin ilk kurulduğu zamandan beri, eleştirmenler iki ana bağış veren, Japonya ve ABD'yi borç verme, politika oluşturulması ve karar aşaması kısımlarında aşırı etki kullanmakla suçladılar.Kilby, Christopher (2002). "Donor Influence in MDBs: The Case of the Asian Development Bank" (PDF). The Review of International Organizations. 68 (4): 509–528. Retrieved 2010-09-16. Oxfam Avustralya Bankayı yerel halklara karşı ilgisiz davranmakla suçladı. "Global ve uluslararası seviyede çalışırken, bu bankalar insan haklarını fakir ve dışlanmış topluluklara zarar veren projeler aracı ile kolayca ihlal edebilir.""The Asian Development Bank and Food Security". Oxfam Australia. Banka aynı zamanda Birleşmiş Milletler Çevre Programı'ndan da eleştiri almıştır. Bu kurum tarafından yayınlanan rapora göre: "büyümenin çoğu kırsal bölgede yaşayan nüfusun %70'ini es geçti ve bu insanlar geçimlerini sağlamak için tarıma ve doğal kaynaklara muhtaçlar."Marwaan Macan-Markar. "ENVIRONMENT: UNEP Faults Asian Development Bank Project." Ipsnews.net. 17 July 2007. Aynı zamanda AKB'nin geniş çaplı projelerinin öngörülemezlik yüzünden sosyal ve çevresel zararlara yol açtığı yönünde de eleştiriler mevcuttur. En tartışmalı projelerden biri olan Tayland'daki Mae Moh kömür santrali. Çevreci ve insan hakları örgütlerine göre her ne kadar AKB'nin çevre koruma standardları kâğıt üzerinde uyuluyor gözükse de, çalışmalar başladığında bu genellikle ihlal ediliyor ve insanlar evlerinden göç etmeye zorlanıyor veya yerli halkarın kültürleri de bu süreçten nasibini alıyor. == En fazla katkıda bulunan ve sermayeye sahip olan 20 ülke == Aşağıdaki tablo Aralık 2014 verilerine göre en fazla katkıda bulunan 20 ülkeyi göstermektedir."Members, Capital Stock, and Voting Power" (PDF) . adb.org. December 2014. Sıralama Ülke Kayıtlı sermaye (Toplam %) Sıralama Ülke Oy gücü (Toplam %) Dünya 100.000 Dünya 100.000 1 15.677 15.724 2 15.567 1 12.840 14.429 2 12.752 3 6.473 3 5.477 4 6.359 4 5.386 5 5.812 5 4.948 6 5.254 6 4.502 7 5.131 7 4.404 8 5.060 8 4.347 9 4.345 9 3.775 10 2.735 10 2.487 11 2.393 11 2.213 12 2.338 12 2.169 13 2.188 13 2.049 14 2.051 14 1.940 15 1.815 15 1.751 16 1.543 16 1.533 17 1.368 17 1.393 18 1.094 18 1.174 19 1.030 19 1.123 20 1.026 20 1.119 == Üyeler == AKB'nin 67 üyesi bulunmaktadır (2 Şubat 2007 itibarı ile): Asya ve Pasifik bölgesinden 48 üye, diğer bölgelerden 19 üye."Members" . Asian Development Bank. Asya'da olup da üye olmayan ülkeler Bahreyn, İran, Irak, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Lübnan, Kuzey Kore, Umman, Katar, Rusya, Suudi Arabistan, Suriye, Birleşik Arap Emirlikleri ve Yemen. İsimler AKB tarafından tanınır. Üye devlet üyelikten vazgeçmek istediğinde, Banka o ülkenin tahvillerini yeniden satın almak için 43. maddenin 3. ve 4. fıkralarına dayanarak gerçekleştirir.Agreement Establishing the Asian Development Bank. Asian Development Bank. Retrieved 2007-12-10. === Asya ülkeleri === Ülke Üyelik tarihi Afganistan 1966 1966 Kamboçya 1966 Hindistan 1966 Endonezya 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 Formerly until 1975 1966 Joined as "British Hong Kong", not "Hong Kong SAR" 1969 1970 1971 1972 1973 1973 1973 1974 1976 1978 1981 1982 1986 1990 1990 1991 1991 1993 1994 1994 1995 1998 1999 2000 2002 2003 2005 2006 2007 === Dış ülkeler === Ülke Üyelik tarihi 1966 1966 1966 1966 1966 Founding member; joined as Batı Almanya. 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1966 1967 1970 1986 1991 2002 2003 2006 == Kaynakça == Kategori:Uluslarüstü bankalar