Malta Uluslararası Havalimanı (Maltaca: Ajruport Internazzjonali ta' Malta) , Malta'daki tek havalimanıdır ve tüm Malta Adaları'na hizmet vermektedir. Malta'nın başkenti olan Valletta'nın Gudja kasabasının güneybatısında, Malta adasında bulunur ve terk edilen RAF Luqa havalimanının yerini almaktadır. Havalimanı Ryanair ve yan kuruluşu Malta Air'in ana merkezi olmasının yanı sıra Air Malta ve Medavia için bağlantı merkezi olarak hizmet vermektedir. Aynı zamanda Area Control Centre'ye ve 2017 yılına kadar her yıl düzenlenen Malta Airshow'a ev sahipliği yapmaktadır. Havalimanı, Malta International Airport plc tarafından işletilmektedir. ==Tarihçe== küçükresim|1941'de Luqa havaalanı İlk sivil havalimanı Ta' Qali'de ardından Ħal Far (RAF Hal Far) ve Luqa'da inşa edilmiştir. II. Dünya Savaşı sırasında, Ta' Qali ve Ħal Far'daki havalimanları ciddi şekilde hasarlar aldı ve bundan dolayı Luqa'daki havalimanına odaklanıldı. Yolcu arzı ve uçak hareketlerindeki artış, bir sivil yolcu terminali gerektiriyordu. Bundan dolayı yeni bir terminal için hazırlıklar 1956'da başladı ve İngiliz Hükûmeti esas olarak o zamanki 300.000 Lm değerindeki projeyi finanse etti. Malta'nın Luqa'daki yeni yolcu terminali 31 Mart 1958'de o zamanki Malta Valisi Robert Laycock tarafından açıldı. Terminal, bir restoran, bir postane gibi bazı temel tesisleri içeren iki kattan oluşuyordu. Ekim 1977'de daha uzun olması planlanan ek bir pist ve terminalin genişletilmesi ve yenilenmesi ile ilgili çalışmalar başladı. Terminale bir sıradan, bir tane de VIP yolculara ayrılmış toplam 2 bekleme salonu eklendi. Terminale yapılan bu geliştirmeler, terminalin hala bazı temel gereksinimlerden yoksun olduğu için yeterli değildi. 1987'de, Malta hükûmetindeki bir değişiklikten sonra yeni yönetim, 35 yaşındaki terminalin vaktinin dolduğu söyledi (Luqa Terminali) ve bu nedenle yeni bir terminalin (Gudja Terminali) inşasına başlanması kararını verdi. Yeni terminalin inşaatı tamamlanıncaya kadar hükûmet, eski terminalin daha da geliştirilmesine karar verdi. Gudja'daki terminalin temeli Eylül 1989'da atıldı ve 29 ay sonra, Şubat 1992'de rekor sürede açıldı. Malta Uluslararası Havalimanı, 25 Mart 1992'de tamamen faaliyete geçti ve eski Luqa terminali açılışından 35 yıl sonra kapatıldı. Son birkaç yılda yolcu sayısı hızla artmaktadır. 2011'de 3,5 milyon olan yolcu sayısı, 2017'de 6.0 milyona yükselmiştir. Yolcu sayısındaki artış, genellikle düşük maliyetli taşıyıcıların hizmet verdiği, artan rota sayısından kaynaklanmaktadır. Malta Uluslararası Havalimanı'nı düzenli olarak ziyaret eden en büyük uçak, günlük düzenlenen Dubai seferleriyle Emirates'e ait bir Boeing 777-300'dür. Havalimanına genellikle yeniden boyanması için birkaç kez Airbus A380 geldi. ==Tesisler== Havalimanında 25 Mart 1992'de faaliyete geçen tek bir yolcu terminali vardır. Bu terminal, 2020 yılına kadar çoğunlukla kargo için kullanılan eski Luqa terminalinin yerini almıştı. Havalimanında bir VIP salonu bulunmakta ve bunu La Valette Club işletmektedir. Havaalanında ayrıca çeşitli uçak bakım tesisleri bulunmaktadır. Ayrıca Malta Uluslararası Havalimanı, Medavia'nın merkez havalimanı konumundadır. ==Askerî kullanım== Malta Silahlı Kuvvetleri Hava Kanadı, Malta Uluslararası Havalimanı'nda bulunmaktadır. Hava Kanadı terminali altı hangardan oluşur. Hava Kanadı, toplam 8 sabit kanatlı uçak ve 6 helikopter kullanmakta ve arama ve kurtarma amacıyla kullanılan iki İtalyan Hava Kuvvetleri helikopteri vardır. ==Havayolları ve destinasyonlar== Aşağıdaki havayolu şirketleri Malta'ya ve Malta'dan düzenli tarifeli ve charter seferleri düzenlemektedir:maltaairport.com - Flight Timetable retrieved 1 November 2016{{Havalimanı uçuş listesi |Aegean Airlines|49=Transavia France|36=Sezonsal: Lüksemburg |37=Malta Air|38=Viyana (29 Mart 2020'de başlayarak) |39=|40=Sezonsal: Copenhagen, Oslo–Gardermoen |41=Qatar Airways|42=Doha |43=Ryanair|44=Amman–Queen Alia, Atina, Barselona, Bari, Beauvais, Bergamo, Berlin–Schönefeld, Billund, Birmingham, Bologna, Bournemouth, Bratislava, Brindisi (30 Mart 2020'de başlayarak), Bristol, Budapest, Cardiff, Catania, Charleroi, Cologne/Bonn, Cork, Dublin, East Midlands, Edinburgh, Eindhoven, Exeter, Gdańsk, Kraków, Lamezia Terme, Leeds/Bradford, Liverpool, Londra–Luton, Londra–Stansted, Lüksemburg, Maastricht, Madrid, Manchester, Marseille, Nantes, Napoli, Niš, Nuremberg, Paphos, Perugia, Pescara, Pisa, Porto, Poznan, Riga, Roma–Fiumicino, Sandefjord, Santiago de Compostela, Seville, Stockholm–Skavsta (ends 28 March 2020), Tallinn, Thessaloniki, Toulouse, Trapani (29 Mart 2020'de başlayarak), Treviso, Trieste, Torino, Valencia, Vilnius, Wrocław Sezonsal: Belfast–Uluslararası, Gothenburg, Karlsruhe/Baden-Baden |45=Scandinavian Airlines|46=Stockholm–Arlanda Sezonsal: Copenhagen |47=|48=Sezonsal: Zürich |50=Sezonsal: Nantes, Paris–Orly |34=Frankfurt, Münih |51=TUI Airways|52=Sezonsal: Bristol |53=TUI fly Deutschland|54=Sezonsal: Cologne/Bonn, Münih (1 Mayıs 2020'de başlayarak) |55=Tunisair Express|56=Tunis |57=Türk Hava Yolları|58=İstanbul |59=Volotea|60=Sezonsal: Bilbao, Bordeaux, Genoa, Nice, Verona |61=Vueling|62=Barselona |63=Wizz Air|35=Luxair|33=Lufthansa|Sezonsal: Atina |16=Sezonsal: Prague |airBaltic|Sezonsal: Riga |Air Maltaairmalta.com - Flights Schedule retrieved 1 March 2020|Amsterdam, Berlin–Tegel, Brussels, Cairo, Casablanca, Catania, Düsseldorf, Frankfurt, Kiev–Boryspil, Lisbon, Londra–Gatwick, Londra–Heathrow, Lyon, Milan–Linate, Moscow–Sheremetyevo, Münih, Palermo, Paris–Charles de Gaulle, Paris–Orly, Prague, Roma–Fiumicino, St. Petersburg, Stuttgart (1 Nisan 2020'den sonra devam edecek), Tel Aviv, Tunis, Viyana, Zürich Sezonsal: Cagliari, Geneva, Lourdes/Tarbes, Manchester, Málaga, Marseille, Venice |Air Serbia|Sezonsal: Belgrade |Alitalia|Roma–Fiumicino |British Airways|Londra–Gatwick |Corendon Airlines Europe|Sezonsal: Cologne/Bonn (24 Mayıs 2020'de başlayarak) |Czech Airlines|17=easyJet|32=Viyana (30 Mart 2020'de başlayarak) |18=Londra–Gatwick, Londra–Southend, Manchester, Newcastle upon Tyne Sezonsal: Milan–Malpensa, Napoli |19=easyJet Switzerland|20=Sezonsal: Geneva |21=Emirates|22=Dubai–Uluslararası, Larnaca |23=Eurowings|24=Stuttgart (3 Nisan 2020'de başlayarak) |25=Finnair|26=Sezonsal: Helsinki |27=Iberia Express|28=Sezonsal: Madrid |29=Jet2.com|30=Londra–Stansted, Manchester Sezonsal: Belfast–Uluslararası, Birmingham, East Midlands, Glasgow–Uluslararası, Leeds/Bradford, Newcastle upon Tyne |31=Lauda|64=Belgrade, Bucharest, Budapest, Cluj-Napoca, Debrecen, Katowice, Skopje, Sofya, Warsaw–Chopin Sezonsal: Viyana }} ==İstatistikler== küçükresim|Gelenler terminali küçükresim|Ana binanın apron görünümü ===En yoğun rotalar=== Malta Uluslararası Havalimanı'nın en yoğun uluslararası rotaları (2017) Sıra Havalimanı Uğrayan yolcu Havayolu % Değişim (2016'ya kıyasla) 1 Londra Gatwick Havalimanı 379,000 Air Malta, British Airways, EasyJet, TUI Airways 9.7 2 Leonardo da Vinci-Fiumicino Havalimanı 313,000 Air Malta, Alitalia, Ryanair 1.0 3 Frankfurt Havalimanı 300,000 Air Malta, Lufthansa 11.0 4 Katanya Havalimanı 289,000 Air Malta, Ryanair 53.4 5 Brüksel Havalimanı 240,000 Air Malta, Ryanair 109.6 6 Münih Havalimanı 215,000 Air Malta, Lufthansa, Niki 44.0 7 Manchester Havalimanı 215,000 Air Malta, EasyJet, Jet2.com, Ryanair, Thomas Cook Airlines, TUI Airways 0.1 8 Londra Heathrow Havalimanı 193,000 Air Malta 2.5 9 İstanbul Atatürk Havalimanı 150,000 Türk Hava Yolları 12.8 10 Paris Orly Havalimanı 126,000 Air Malta, Transavia France 0.9 ===En yoğun havayolları=== Malta Uluslararası Havalimanı'na en çok yolcu taşıyan havayolları (2016) Sıra Havayolu Yoldu % Değişim (2015'e kıyasla) 1 Ryanair 1,731,881 41.30 2 Air Malta 1,600,408 7.47 3 EasyJet 279,266 15.75 4 Lufthansa 230,965 7.21 5 Wizz Air 177,420 17.33 6 Türk Hava Yolları 132,521 11.98 7 Alitalia 111,504 24.91 8 Emirates 88,329 3.45 9 British Airways 80,024 0.97 10 Vueling 73,131 8.28 ==Kara taşımacılığı== ===Otobüs=== Malta Uluslararası Havalimanı'na özel kurumlarca işletilen birçok otobüs ve Malta Toplu Taşımacılığı tarafından işletilen toplu taşıma araçları hizmet vermektedir. Malta Toplu Taşıma otobüsleri havalimanına hizmet vermektedir. Ekspres ve yerleşim yerlerinden geçen opsiyonlar mevcuttur. ===Araba=== Havalimanı, Malta'nın başkenti olan Valletta'nın güneybatısında yer almaktadır. ==Olaylar ve kazalar== *5 Ocak 1960'ta British European Airways'e air bir Vickers Viscount G-AMNY, hidrolik basınç kaybı nedeniyle inişte pistten çıktı ve çarparak hasar gördü. *25 Kasım 1973'te Luqa Havaalanı, KLM'nin 861 sefer sayılı uçuşunun iniş yaptığ yerdi. "Mississippi" adlı Boeing 747, planlanan Amsterdam-Tokyo uçuşunda 247 yolcu ile Irak hava sahasındayken üç genç Arap tarafından kaçırıldı. Korsanlar, hiçbir ülkenin iniş izni vermeyeceğini duydukları zaman uçağı patlatmakla tehdit etti. 27.000 galonluk yakıtın korsanların istedikleri yere gitmeye yetmeyeceğini savunan yolcuların çoğu ve sekiz hostes, korsanlarla tartıştı. Uçak Malta Uluslararası Havalimanı'na indirildi. Kaçırma Arap Milliyetçi Gençlik Örgütü tarafından üstlenildi. *23 Kasım 1985'te Luqa Havaalanı, 11 Eylül saldırılarından önce havacılık tarihinin en ölümcül uçak kaçırma olaylarından birini yaşadı. EgyptAir'ın 648 sefer sayılı uçuşu, Libya'ya giderken Malta'ya inmek zorunda kaldı. Mısır'ın terörle mücadele güçlerinin 777. birimi olayla başa çıkmak için Malta'ya gönderildi. Olay 60'tan fazla yolcunun yanı sıra çeşitli güvenlik personeli ve uçak mürettebatının ölümüyle sonuçlandı. *Malta Uluslararası Havalimanı; Köln'de sona eren kaçırılma olayının, Malta-İstanbul seferini yapan Air Malta'nın 830 sefer sayılı uçuşunun kalkış havalimanıydı. *21 Şubat 2011'de iki Libyalı savaş pilotu, Trablus'taki bir grup sivil Libyalı protestocuya ateş etmeyi reddettikten sonra, Mirage F1 savaş uçaklarını kaçırdı kaçırdı ve Malta'ya indi. *24 Ekim 2016'da, bir CAE Aviation Fairchild Merlin çift turboprop motorlu uçağı kalkışta düştü. Uçaktaki beş kişiden hepsi öldü. *23 Aralık 2016'da, Airbus A320 ile düzenlenen Afriqiyah Airways'in 209 sefer sayılı uçuşu, Sabha Havalimanı'ndan Libya'daki Trablus Uluslararası Havalimanı'na giderken kaçırıldı ve Malta Uluslararası Havalimanı'na götürüldü. ==Kaynakça== ==Dış bağlantılar== * Kategori:Malta'daki havalimanları‎ Kategori:Luqa