Amida Kuşatması, II. Şapur yönetimindeki Sasaniler 359 yılında Roma'nın Amida şehrini kuşattığında gerçekleşti. Yunan kökenli Antakyalı bir tarihçi olan Ammianus Marcellinus bu savaşta bir Roma ordusu subayıydı; Kuşatmayı eseri Res Gestaede anlatmıştır. == Arka plan == === Persler === II. Şapur, Sasani İmparatorluğu'nu kontrol altına aldığında, daha önce Roma İmparatorluğu tarafından kazanılan eski topraklarını tekrar kazanmaya çalıştı. Güneydeki Arapları ezdikten sonra, en önde gelenleri Xioniteler olmak üzere göçebe kuvvetlerin üzerine doğuya doğru hareket etti. 353'den 358'e uzun süren bir mücadeleden sonra Xionitler bir barış istemişlerdi ve kralları Grumbates, II. Shapur'u Romalılara karşı savaşta ona eşlik etti.Sassanian Iran- economy, society, arts and crafts, N.N.Chegini and A.V. Nikitin, History of Civilizations of Central Asia: The crossroads of civilizations, (UNESCO, 1996), 38. 358'de Romalılar, Şapur'u Mezopotamya'ya saldırmaktan caydıramadılar, bu nedenle Shapur ertesi yıl istila etmeye karar verdi. Şapur 359 yılında batı seferine başladı. === Romalılar === İmparator II. Constantius, general Ursicinus'un sadakatinden şüphelenmeye başlamıştı. Sonuç olarak, ona Doğu'daki Roma güçlerinin komutasını vermedi ve bunun yerine Sabinianus'a verdi. Pers istilasının haberi yayılırken, bölgenin sivil nüfusda panik başladı: Takip eden panikte, birkaç Roma lejyonu, Amida'ya doğru Pers ilerleyişi düzensizce kaçtı. Bunlara Legio XXX Ulpia Victrix ve Legio X Fretensis dahildir. == Kuşatmanın ön hazırlıkları == Görünen o ki, Sasani planı Nisibis gibi zorlu kaleleri atlamak ve ardından Suriye'ye doğru ilerlemekti. Güçleri Amida'ya yaklaştığında, Sasaniler şehre saldırmaya teşvik edildi. Bu, Amida'nın savunmalarını kontrol ederken, Grumbates oğlu şehrin garnizonunun attığı bir okla vurularak öldürülmesi ile ortaya çıktı. Ammianus, oğlunun ölümüyle öfkelenen Grumbates'in Romalılardan intikam almak isteğini şöyle anlatıyor: Ölümü Troya'daki Patroklos'unkiyle karşılaştırıyordu. Sasaniler, kuşatma kuleleri ile saldırıya başladı ve şehri aceleyle almaya çalıştı; ancak büyük bir başarısızlıkla sonuçlandı. Hızlı bir zafer elde edilemeyen Şapur, müttefiki yatıştırmak için Amida'yı ele geçirmeyi taahhüt etmek zorunda kaldı. == Kuşatma == Ammianus Marcellinus göre: == Sonuç == Şehri ele geçirdikten sonra garnizon ve sakinleri kılıçtan geçirildi. Persler, kuşatmada yaklaşık 30.000 asker kaybettiler, ancak II. Şapur daha ileriye gitti ve sonraki yıllarda Singara ve diğer kaleleri ele geçirdi. 363'te İmparator Julianus güçlü bir ordu başında Tizpon'u almak için ilerledi, ancak çekilme sırasında savaşta öldürüldü. Halefi Jovianus barış antlaşması imzaladı. Dicle ve Nisibis ilçeleri (toplam beş Roma eyaleti) Perslere devredildi ve Romalılar artık Ermenistan'a müdahale etmeme sözü verdiler. == Kaynakça == ;Özel ;Genel * Ammianus Marcellinus, Res Gestae (translated by J. C. Rolfe), Cambridge MA, 1982. * Abd al-Husayn Zarrin’kub, Ruzgaran: tarikh-i Iran az aghz ta saqut saltnat Pahlvi, Sukhan, 1999. == Dış bağlantılar == * The Siege of Amida in 359 by Ammianus Marcellinus Kategori:359 Kategori:4. yüzyılda çatışmalar Kategori:Sasani İmparatorluğu'nun kuşatmaları Amida Kategori:Sasani-Roma savaşlarında muharebeler Kategori:4. yüzyılda İran