Royal Air Maroc (Türkçe: Fas Kraliyet Havayolları), kısaca RAM olarak bilinen, Fas bayrak taşıyıcı havayolu şirketidir. RAM tamamen Fas hükümetine aittir ve genel merkezi Kazablanka-Anfa Havaalanı'ndadır. Şirket V. Muhammed Uluslararası Havalimanı'ndaki ana üssünden Fas'ta iç hat ağı, Afrika, Asya, Avrupa, Kuzey ve Güney Amerika'ya uluslararası uçuşlar ve ara sıra Hac seferleri için charter seferleri düzenlemektedir. Royal Air Maroc 1 Nisan 2020'de Oneworld'ün 14. üyesi oldu. == Kurumsal ilişkiler == === Mülkiyet ve iştirakler === 2018 itibarıyla, şirket Fas hükûmetine aittir; Hisselerin %53.94'ü doğrudan devlete, %44.10'u II. Hasan Ekonomik ve Sosyal Kalkınma Fonuna bağlıdır. Kalan %2 ise Air France ve Iberia'da dahil olmak üzere özel yatırımcılara aittir. Hükûmet, şirketin yaklaşık 20 yıldır özelleştirilmesini düşünüyor; 2012'nin sonlarında yapılan bir planda, hisselerin %44'ünün bir Körfez havayoluna satılmasının planlandığı bildiriliyor. Aralık 2012 itibarıyla, Royal Air Maroc Grup aşağıdaki iştiraklere sahiptir: * Royal Air Maroc * RAM Cargo * Royal Air Maroc Express * Atlas Aérotechnic Industries * RAM Academy ==== Eski RAM yan kuruluşları ==== *Air Gabon International, 'de, Gabon Devleti ile RAM arasında kontrol gücü olan (% 51) ortak girişim olarak kuruldu. Yeni Gabon bayrak taşıyıcısı olmayı hedefliyordu. * 2000 yılında kurulan Air Sénégal International, 2001 yılında ilk uçuşunu gerçekleştirdi; Senegal hükûmeti şirketin %49'unun hissedarıydı ve RAM 'da faaliyetlerini durdurduğu sırada şirket faaliyetlerini sürdürdü. *Amadeus Morocco *Atlas Blue: RAM'in tamamen sahip olduğu düşük maliyetli iştiraki. 28 Mayıs 2004'te kuruldu ve aynı yıl faaliyete başladı. Marakeş merkezli, başlangıçta ana şirketten devredilen ve Fransa'ya charter güzergahlarına dağıtılan tek bir Boeing 737-400 işletti. Operasyonlar 2009 yılında RAM'e entegre edildi ve her iki şirketin filosu resmi olarak 10 Şubat 2011'de birleşti. *Atlas Catering Airlines Services *Atlas Hospitality Morocco, bir otel zinciri *Matis, uçak kablolama endüstrisinde bir şirket === İş trendleri === Taşıyıcı, 2012 mali yılı için on yıldaki en iyi sonucu elde etti; maliyet düşürücü önlemler, Haziran 2011'de çalışan sayısının 1.974'e indirilmesini içeriyordu. Ve Ekim 2012'de, bir filo yenileme programı ile aynı dönemdeki net zarar 43 milyon MAD'a düşürülmüştür. Orta menzilli uçakların filodan çıkarılmasını içeren yeniden yapılanmanın ardından, personel-uçak oranı 110:1'den 58:1'e düşerken, çalışan başına taşınan yolcuların oranı 1.054:1'den 2.329:1'e yükseldi. Tam resmi hesaplar düzenli olarak yayımlanmamaktadır; son yıllara ait mevcut sayılar aşağıda gösterilmiştir (30 Ekim ile biten yıllar için): 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 İş hacmi (MADm) 13,700 14,000 13,443 Faaliyet kârı (MADm) 460 168 718 789 616 522 Net kâr (MADm) 184 203 520 Çalışan sayısı (yıl sonunda) 5,280 5,352 5,018 3,892 2,725 2,928 3,091 2,263 2,273 2,282 Yolcu sayısı (m) 6.1 5.8 5.6 6.2 6.1 6.7 7.4 7.3 Yolcu yük faktörü (%) 67 64 69 72 73 Uçak sayısı (yıl sonunda) 53 53 56 56 62 Kaynaklar Havayolu şirketi 2019'da 7,5 milyon yolcu taşıdı. === Kilit kişiler === Aralık 2018 itibarıyla, Abdelhamid Addou şirketin CEO'sudur. === Merkez ofis === Royal Air Maroc'un merkez ofisi Kazablanka'daki Kazablanka-Anfa Havaalanı'ndadır."Non-airline partners ." Royal Air Maroc. Retrieved on 19 October 2009. "Royal Air Maroc, Safar Flyer, Headquarters of the Royal Air Maroc Group, Casa – Anfa Casablanca Airport–""Legal Notice " (). Royal Air Maroc. p. 10/29. Retrieved on 24 August 2014. (under "Article V - Reservations") "Customer Service complaints Casa-Anfa Airport Casablanca 20200 MOROCCO" 2004 yılında havayolu, merkez ofisini Kazablanka'dan Muhammed V Uluslararası Havaalanı yakınındaki Nouaceur Eyaletine taşıyacağını duyurdu. Resmi devlet haber ajansı olan MAP, genel merkezin ve 500 odalı bir konferans otelinin yapımının 1 yıl 6 ay süreceğini söyledi."Royal Air Maroc.(Africa/Middle East)(Brief Article) ." Air Transport World. 1 July 2004. Retrieved on 19 October 2009. Nouaceur'da merkez ofis yapılması anlaşması ise 2009 yılında imzalandı."Casablanca: Nouaceur abritera le futur siège de la RAM ." L'Économiste. 18 August 2009. Retrieved on 19 October 2009. == Uçuş noktaları == Aralık 2018 itibarıyla, Royal Air Maroc 94 noktaya uçuş gerçekleştiriyor. === Ortalıklık anlaşmaları === Royal Air Maroc, aşağıdaki havayolları ile ortaklık sözleşmesine sahiptir: * Alitalia * American Airlines * Brussels Airlines * British Airways * Etihad Airways * Iberia * JetBlue * Kenya Airways * Qatar Airways * S7 Airlines * Saudia * TAAG Angola Airlines * Turkish Airlines === Sık uçan yolcu programı === RAM'in sık uçan yolcu programı Safar Flyer olarak adlandırılır. Ocak 2013 itibarıyla kart sahipleri, RAM ve doğrudan bağlı şirketlerinde veya ortak havayolları Iberia, Etihad Airways ve Qatar Airways ile uçarak mil kazanabilir ve kullanabilir. Ayrıca otel ve araç kiralama şirketleri de buna dahildir. == Filo == === Şimdiki === Haziran 2020 itibarıyla, Royal Air Maroc filosu aşağıdaki uçaklardan oluşur: Royal Air Maroc Yolcu filosu Uçaklar Serviste Siparişler Yolcular Notlar Komfor Ekonomi Tümü ATR 72-600 6 -- 12 58 70 Royal Air Maroc Express tarafından işletiliyor Boeing 737-700 6 -- 12 120 132 -- 138 138 Boeing 737-800 31 -- 12 159 171 12 165 177 -- 183 183 Boeing 737 MAX 8 2 2 12 144 156 Boeing 767 1 -- 12 224 236 10 227 237 Boeing 787-8 5 -- 18 256 274 Boeing 787-9 4 -- 26 276 302 Embraer 190 4 -- 12 84 96 Kargo filosu Boeing 767-300BCF 1 -- Kargo Tümü 60 2 === Son gelişmeler === Mart 2013 itibarıyla, Royal Air Maroc (RAM) filosu tamamen Boeing uçaklarından oluşmakta. RAM, Ekim 1996'da dokuz Boeing 737NG için sipariş verdi. RAM ilk Boeing 737-700'ünü Nisan 1999'da aldı. Mart 2001'de RAM, 20 yeni Boeing 737NG ve iki geniş gövdeli Boeing 767-300ER için yaklaşık 1,4 milyar ABD Doları değerinde bir anlaşma yaptı. Aynı yıl RAM, dört Airbus A321 satın alarak yeni bir Airbus müşterisi oldu. Ocak 2002'de ise havayolu, ilk Boeing 767-300ER'ını teslim aldı. Taşıyıcının yönetim kurulu, 29 Temmuz 2005 tarihinde bir dizi Boeing 787 satın almayı kabul ettikten sonra, aynı yıl 31 Temmuz'da Boeing ile bu uçakların iktisabı için bir mutabakat zaptı imzalandı. 650 milyon dolar değerinde ve beş Dreamliner için yapılan anlaşma, Ekim 2008'de ilk teslimatın planlandığı kasım ayı başında doğrulandı ve satın alma sözleşmesi Aralık 2005'te imzalandı. Şubat 2006'da imzalanan 100 milyon ABD Doları'nın üzerindeki bir sözleşmenin ardından, bu uçaklara General Electric GEnx motorları takılacak. Boeing, RAM'in ilk Dreamliner'ını ise Aralık 2014'te teslim etti. RAM, Ağustos 2011'de bölgesel yan kuruluşu RAM Express adına uçaklardan ikisini teslim aldığında ATR 72-600 için ilk müşteriydi. Taşıyıcı, Mart 2009'da bu tip iki ATR 42-600 ile birlikte dört uçak için sipariş verdi. Eylül 2018'de RAM, tek Boeing 747-400'ünü emekli etti. Aralık 2018'de RAM, ilk Boeing 737 MAX8 ve Boeing 787-9'unu teslim aldı. === Gelecek planları === 'de RAM CEO'su, havayolunun yaşlanan filosunun yerine yeni nesil uçaklar aradığını, taşıyıcının 2020 yılına kadar 20 ila 30 yeni uçağa ihtiyacı olacağını ve Boeing 787'nin uzun süredir dikkate alındığını belirtti. Şirket orta mesafeli uçuşlar için A220, Airbus A320neo, Boeing 737 MAX ve Embraer E-Jet E2 ailelerini düşünüyordu. 2014 yılı ortasında dört Embraer E-190'ların kiralanması için sözleşme imzalandı; taşıyıcı aynı yıl Kasım ayında bu uçaklardan ilkini teslim aldı. === Önceden işletilen === Tarihi boyunca, taşıyıcı aşağıdaki taşıtları kullanmıştır: *Airbus A310-300 *Airbus A321-200 *Airbus A330-200 *ATR-42-300 *Boeing 707-120B *Boeing 707-320 *Boeing 707-320B *Boeing 707-320C *Boeing 720B *Boeing 727-200 *Boeing 737-200 *Boeing 737-200C *Boeing 737-300F *Boeing 737-400 *Boeing 737-500 *Boeing 747-100 *Boeing 747-200B *Boeing 747-300 *Boeing 747-400 *Boeing 747SP *Boeing 757-200 *Britannia 300 *Caravelle III *Caravelle VI-R *Douglas C-47 *Douglas C-47A *Embraer E-190-100LR *Douglas C-54A *Douglas C-54B *Fokker 100 *L-749 Constellation == Olaylar ve kazalar == === Ölümcül kazalar === * 1 Nisan 1970: Uluslararası Agadir-Kazablanka-Paris tarifeli uçuşunun ilk ayağını tamamlaması gereken CN- CCV tescilli bir Caravelle III, Berrechid yakınlarındaki Nouasseur Havaalanı'na yaklaşmaktayken, yaklaşık 500 feet'te kontrolünü kaybederek düştü. Kazada, uçaktaki 82 yolcudan 60'ı öldü. * 22 Aralık 1973: Uluslararası Paris - Tangier - Kazablanka uçuşunun ilk ayağını tamamlayan, Sobelair'den kiralanmış OO-SRD tescilli bir Caravelle VIN, Tangier Havaalanı'na yaklaşmaktayken, havaalanından yaklaşık uzakta dağlık araziye çarptı. Uçaktaki 106 kişinin tümü kazada öldü. * 21 Ağustos 1994: Uçuş numarası 630 olan bir ATR 42-300, Agadir-Casablanca iç hat uçuşu sırasında 16000 feet'te kontrolünü kaybederek dik bir dalışa girdi ve yakındaki dağlara çarptı. Uçaktaki 44 yolcu ve mürettebatın tamamı öldü. Dedektifler pilotun otopilotu devre dışı bırakıp uçağı kasıtlı olarak yere yönlendirdiğinden şüpheleniyor. === Ölümcül olmayan kazalar === * 14 Kasım 1958: Tanca Havalimanı'nda inişe geçen CN-CCJ tescilli Douglas C-47A'nın alt takımı kırıldı. * 26 Mart 2003: CN-RNF tescili Boeing 737-400'ün burnu, Oujda-Les Angades Havalimanı'na inişten sonra çöktü. == Ayrıca bakınız == == Bibliyografi == * == Dış bağlantılar == Royal Air Maroc Corporate (Fransızca) == Kaynakça == Kategori:1957'de kurulan havayolu şirketleri Kategori:Devlete ait havayolu şirketleri Kategori:Fas merkezli devlet şirketleri Kategori:Fas merkezli havayolu şirketleri Kategori:Kraliyet himayesinde bulunan kuruluşlar Kategori:IATA üyeleri Kategori:Faslı markalar