Tivat Havalimanı (Karadağca: Аеродром Тиват, Aerodrom Tivat) , Karadağ'ın kıyı kenti Tivat ve çevresindeki bölgeye hizmet veren uluslararası havalimanı. Havalimanı, Tivat merkezinin 3 km (1.9 mil) güneyindedir. Karadağ'daki iki uluslararası havalimanının (diğeri Podgorica Havalimanı) en yoğun olanıdır. Havalimanındaki trafik, Karadağ'ın mevsimsel kıyı turizm endüstrisini izlemekte olup, toplam yolcu hacminin %80'i yoğun sezonda (Mayıs-Eylül) ağırlanmaktadır. 2006-2016 döneminde yolcu sayısını ikiye katlayarak bölgedeki en hızlı büyüyen havalimanlarından biri olmuştur. == Genel bakış == küçükresim|261x261pik|Tivat Havalimanı terminali - Check-in alanı Tivat Havalimanı, Tivat şehrinin hemen yanında, Kotor'un merkezine 8 km (5 mil) ve Doğu Adriyatik kıyısındaki en popüler turistik yerlerden biri olan Budva'nın 20 km (12 mil) kuzeybatısında yer almaktadır. Havalimanının tek pisti, Kotor Körfezi sahil şeridinden 88 m (289 ft) uzaktadır. Tivat Havalimanı'na ICAO tarafından 4D sınıflandırması verilmiştir, hava sahası D sınıfıdır ve zorlu yaklaşımı ve iniş prosedürleri ile dikkat çekmektedir. Tivat'a iniş, havalimanının bulunduğu vadiyi çevreleyen dağlık arazi ve güçlü rüzgarlar nedeniyle zahmetlidir. 32 numaralı piste yaklaşımı, Tivatsko polje vadisi nedeniyle inişten hemen önce uçakların 20° dönüş yapması gerekir. 14 numaralı piste iniş, Kotor Körfezi'nde yapılan dönerek inme manevrası nedeniyle daha da zordur. Zorlu yaklaşımı ve iniş prosedürleri nedeniyle pilotlar arasında Avrupa'nın Kai Tak'ı olarak bilinir ve aynı zamanda Madeira Havalimanı ile karşılaştırılabilir. Havalimanı yakındaki dağlarla engel olmadan izlenebildiğinden uçak gözlemcileri tarafından da sıkça ziyaret edilmektedir. Havalimanında yıl boyunca yapılan uçuşlar olan Belgrad ve Moskova rotasındaki yoğunluk yaz sezonlarında yaklaşık %80 artar. Porto Montenegro'nun açılması ve diğer üst düzey turizm hizmetlerinin sunulmasıyla birlikte, havalimanı giderek daha fazla özel uçağa hizmet vermektedir. Adriyatik Otoyolu (E65/E80) havalimanına direk bağlanarak ulaşımı kolaylaştırmaktadır. == Tarihçe == Tivat Havalimanı 30 Mayıs 1957'de 1200x87 m boyutlarında bir çim pist, küçük bir apron (30x30 m), kontrol kulesi ve bir terminal binası ile küçük bir havalimanı olarak açıldı. 1957'den 1968'e kadar, havalimanı faaliyetler çoğunlukla JAT Douglas DC-3 ve İlyuşin İl-14 uçaklarıyla Belgrad, Zagreb ve Üsküp'e yapılan trafikten oluşuyordu. 1968'den 1971'e kadar havalimanında genişleme ve modernizasyon yapıldı. 25 Eylül 1971'de 2500x45 m boyutlarında bir asfalt pist, daha büyük bir apron (450 m × 70 m), uzatılmış taksi yolları, tamamen yeni bir yolcu terminali ve kontrol kulesi ile yeniden açıldı. 1979 depreminden sonra havalimanı bir kez daha yenilendi. Özellikle apron (460x91,5 m) ve taksi yolları genişledi, böylece havalimanı geniş gövdeli uçakları ağırlayabilir oldu. 23 Nisan 2003'te, havaalanının mülkiyeti Jat Airways'ten Karadağ hükûmetinin sahip olduğu "Karadağ havalimanları" kamu şirketine devredildi. O zamandan beri, havalimanı bir kez daha modernize edildi ve yenilendi, 3 Haziran 2006'da yeniden inşa edilmiş bir yolcu terminali açıldı. Ekim 2007'de Güney Kore, yeni havalimanı ekipmanları için 1 milyon dolar bağışta bulundu. 2008'de İlyuşin İl-86 gibi bazı eski tip uçakların Tivat'a uçmasının gürültünün azaltılması için yasaklanması ve Podgorica Havalimanı'na yönlendirilmesi gibi bazı reformlar getirildi. Bununla birlikte, 2010'ların ortalarında yolcu trafiği bir milyona yaklaşmış ve bu büyüme devam ettikçe, yolcu terminali yoğun yaz aylarında yoğunluğu kaldıramayacağı için yakın gelecekte Tivat Havalimanı'na yeni bir yolcu terminali yapılması ve havalimanı tesislerinin daha da genişletilmesi planlanmaktadır. == Havayolları ve destinasyonlar == Karadağ Hava Meydanları İşletmesi'ne göre Tivat Havalimanı'ndan tüm mevsimler boyunca tarifeli uçuş yapan havalimanlarının ve destinasyonlarının listesi aşağıdadır: == İstatistikler == Tivat Havalimanı trafiği Yıl Yolcu Değişim Uçak hareketleri Değişim 2005 377,013 2,522 2006 451,289 %20 3,261 %29 2007 573,914 %27 4,079 %25 2008 570,636 %1 4,630 %14 2009 532,080 %7 4,226 %9 2010 541,870 %2 4,017 %4 2011 647,184 %19 4,531 %12 2012 725,412 %12 4,605 %2 2013 868,343 %20 5,198 %14 2014 910,264 %5 5,281 %1 2015 895,050 %2 5,422 %2 2016 979,432 %10 5,985 %10 2017 1,129,720 %15 6,324 %7 2018 1,245,999 %10 6,816 %8 2019 1,367,282 %9,7 7,049 %3,4 === En yoğun rotalar === Tivat Havalimanı'ndan en yoğun rotalar (2019) Sıra Havalimanı Yolcu 2019 1 , Moskova–Domodedovo 334.880 2 , Belgrad Nikola Tesla 236.378 3 , Moskova–Vnukovo 182.016 4 , Moskova–Sheremetyevo 114.665 5 , Pulkovo 62.147 6 , Boryspil 39.415 7 , Ben Gurion 36.147 8 , Gatwick 35.883 9 , Minsk 34.697 Kaynak: ec.europa.eu == Ayrıca bakınız == * Havacılık Bilgi Yayını == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * * * * * Kategori:1971'de kurulan havalimanları Kategori:Karadağ'daki havalimanları Kategori:Tivat