küçükresim|Sabah sefası çiçeği sağ|küçükresim|267x267pik|Sabah sefası çiçeği, Ipomoea nil sağ|küçükresim|258x258pik|Sabah sefasının kapalı sarmal tomurcuğu, Ipomoea purpurea sağ|küçükresim|200x200pik| "Mavi Yıldız" çeşidi üç renkli Ipomoea fotoğrafı Massachusetts, Haverhill'de çekildi. Kahkaha çiçeği, gündüzsefası, tarla sarmaşığı veya sabah sefası güncel taksonomisi ve değişen sistematiği Convolvulaceae ailesindeki 1000'den fazla çiçekli bitki türünün ortak adıdır. Sabah sefası türleri aralarında Argyreia, Astripomoea, Calystegia, Convolvulus, Ipomoea, Lepistemon, Merremia, Operculina, Rivea ve Stictocardia'nın yer aldığı birçok cinse aittir. küçükresim|Belle-de-jour, üç renkli Convolvulus == Tarih == Ipomoea purpurea, Sabah sefası tohumlarının müshil özelliğinden dolayı ilk olarak Çin'de tıbbi kullanımıyla biliniyordu. Eski Mezoamerikan uygarlıkları lateksi Castilla elastica ağacından dönüştürmek için bir sabah sefası türü olan Ipomoea alba'yı ve ayrıca zıplayan kauçuk toplar yapmak için guayule bitkisini kullandılar. Sabah sefasının suyundaki kükürt Charles Goodyear'ın keşfinden en az 3000 yıl öncesinde kauçuğu vulkanize etmeye hizmet etti. Meksika 'daki Aztek rahiplerinin de bitkinin halüsinojenik özelliklerini kullandıkları biliniyordu (bkz. Rivea corymbosa). == Davranış == Sabah sefası çiçekleri sabahın erken saatlerinde açar. Çiçekler genellikle "taç yapraklar"ın görünür kıvrılma göstermesinden birkaç saat önce solmaya başlar. Bu bitki gün boyunca tam güneşe maruz kalmayı ve mesik (orta nemli tundra) topraklarını tercih eder. Ipomoea muricata gibi bazı sabah sefaları gece açan çiçeklerdir. Avustralya çalılık arazileri gibi bazı yerlerde bazı sabah sefası türleri kalın kökler geliştirir ve yoğun çalılıklarda büyüme eğilimindedir. Uzun, sürünen dallarla hızla yayılabilirler. Diğer bitkileri dışarıda bırakarak, örterek ve boğarak, sabah sefası ciddi bir istilacı ot sorununa dönüştü. == Yetiştirilmesi == Yetiştirmede çok yıllık bitkiler don olmayan yerlerde, yıllık bitkilerde daha soğuk iklimlerde ama bazı türleri ise kış soğuğuna dayanan yerlerde yetiştirilebilir. Yıllık olan bazı türleri vardır, örn. Ipomoea nil), birçok tohum ve bazı çok yıllık türler örn. I. indica keserek çoğaltılır. Geceleri çiçek açan bazı ay çiçekleri de sabah sefası ailesindendir. Hızlı büyümeleri, kıvrılma alışkanlıkları, çekici çiçekleri ve fakir, kuru topraklara dayanmaları nedeniyle bazı sabah sefaları kafeslenip desteklendiğinde bina duvarlarında yazın gölge yapmak için mükemmel sarmaşık olurlar böylece binayı daha serin tutar ve ısıtma ve soğutma maliyetlerini azaltır. Çağdaş batı yetiştiriciliğindeki popüler çeşitler arasında 'Sunspots, türkçe: Güneş Lekeleri', 'Heavenly Blue, türkçe: Göksel Mavi', moon flower, türkçe: ay çiçeği, cypress vine, türkçe: selvi asması ve cardinal climber, türkçe: kardinal tırmanıcı bulunur. Selvi asma ebeveyn olarak kardinal tırmanıcı ile melezdir. Çoğu sabah sefası bahçede kendi kendine tohum verir. İlkbaharın sonlarına kadar çimlenmeyi geciktiren sert tohum kabukları vardır. Ilık suda önceden ıslatılarak çimlenme iyileştirilebilir. == Mutfakta kullanımı == Su ıspanağı, su sabah sefası, su konvolvulusu, ong-choy, kang-kung veya bataklık lahanası olarak bilinen Ipomoea aquatica özellikle Doğu ve Güneydoğu Asya mutfaklarında sevilen bir yeşil sebzedir. ABD'de Ipomoea aquatica federal, zararlı ot olup izinsiz yetiştirmek, ithal etmek, bulundurmak veya satmak yasadışı olabilir. Ancak bitkinin mutfakta kullanımı için pazarı vardır. 2005 yılı itibarıyla Teksas eyaleti su ıspanağının birçok kültürde çok değerli bir sebze olduğunu kabul etti ve su ıspanağının kişisel tüketim için yetiştirilmesine izin verdi çünkü kısmen Teksas'ta 15 yıldan fazla yetiştirildiği bilinmektedir. O kadar çok isme sahip olduğu için ithalat denetimlerinden kolayca geçebilir ve genellikle Asya veya özel ürün pazarlarında vardır. Ipomoea türü ayrıca tatlı patatesi (Ipomoea batatas ) içerir. "sabah sefası" terimi genellikle Ipomoea batatas olarak genişletilmese de bazen bahçecilik bağlamında yumrulu sabah sefası olarak bahsedilebilir. Bazı Ipomoea batatas çeşitleri yenilebilir yumrudan ziyade süs değerleri için yetiştirilir. == Kimya ve etnobotanik == Pek çok sabah sefası türünün tohumları psychedelic ergonovine ve ergine (LSA) gibi ergoline alkaloidleri içerir. Ipomoea tricolor ve Turbina corymbosa tohumları (syn. R. corymbosa ), psychedelics olarak kullanılır. Sabah sefasının tohumları büyük dozlarda alındığında LSD'ye benzer etki yaratabilir ve çoğu zaman yüzleri bulabilir. Kimyasal LSA bazı ülkelerde yasal olmamasına rağmen tohumlar birçok bahçecilik mağazasında bulunur; ancak bazıları ticari kaynaklardan elde edilen tohumların bazen bir tür veya formda böcek öldürücü veya metil cıva ile kaplanabileceğini iddia etmektedir (ikincisi Birleşik Krallık ve ABD'de yasadışı olmasına rağmen). Bu böcek ilacı kaplaması özellikle karaciğer bozukluğu öyküsü varsa tehlikeli olabilir ve ayrıca sinirsel hasara da neden olabilir. Bu nedenle Terrence McKenna bu amaçla kullanmak için kendi Heavenly Blue sabah sefası tohumlarını yetiştirmeyi , hasatını ve herhangi bir pestisit kaplama olasılığından kaçınmayı savundu. == Fotoğraf Galerisi == Dosya:Morning Glory-1.jpg|sabah sefası Ipomoea Dosya:Blue2glories.jpg|Mavi sabah sefaları Dosya:Ipomoea purpurea 2400px.jpg|Tam açık mavi ve mor sabah sefası ( Ipomoea purpurea ) Dosya:Pink Morning Glory 2500px.jpg|Tam açık pembe bir sabah sefası Dosya:Morning Glory Curled Side 1800px.jpg|Öğleden sonra erken saatlerde kısmen kıvrık bir Ipomoea purpurea'nın yandan görünüşü Dosya:Morning Glory Curled Top 2250px.jpg|Öğleden sonra erken saatlerinde kısmen kıvrık Ipomoea purpurea´nın tepesi Dosya:Morning Glory Leaves 3284px.jpg|Sabah sefasının yaprakları Dosya:Blue Morning Glory 2.jpg|Mavi sabah sefası açıyor Dosya:BlueMorningGloryClose.jpg|Sabah sefası çiçeğinin yakından görünümü Dosya:MorningGlory5.jpg|Bir sabah sefasının yakından görünümü Dosya:MorningGlory.JPG|Sabah sefasının asmaya tırmanışı Dosya:Blue Morning Glory flower.jpg|alt=Blue morning glory flower|Mavi sabah sefası çiçeği == Kaynakça == == Konuyla ilgili yayınlar == * * Furst, Peter (1990). Tanrıların Eti . ISBN 978-0-88133-477-7 . * Schultes Richard Evans (1976). Halüsinojenik Bitkiler . Elmer W. Smith, illüstratör. New York: Altın Basın. ISBN 0-307-24362-1 . == Dış bağlantılar == * * Erowid morning glory * Morning Glory Flowers , 1854'ten kalma bir kitaptır Kategori:Convolvulaceae