Perşa Liha (), Ukrayna futbolundaki lig sisteminin ikinci kademesinde yer alan profesyonel futbol ligidir. Ligde yer alan kulüpler ayrıca Kubok Ukraniy organizasyonuna da katılım hakkı kazanırlar. Premyer-Liha'nın aksine Perşa Liha'da yer alan kulüplerin genç takımları için paralel bir turnuva düzenlemez. == Tarihçe == Lig, Vyshcha Liha'nın bir altında ve Perekhidna Liha'nın bir üstünde ikinci kademe olarak Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla yeniden organize edilen Ukrayna Futbol Federasyonu (Ukrayna SSC Futbol Federasyonu'nun halefi) tarafından kuruldu . Bu ligde oynanan ilk maç turu 14 Mart 1992'de gerçekleşti. Lig, bundan sadece birkaç ay önce organize edilen ve çoğunlukla daha önce Sovyet alt ikinci liginin gruplarından birinde yarışan tüm Ukrayna kulüplerinden oluşuyordu (bakınız: 4. kademe, Ukrayna SSC Futbol Şampiyonası). Lige ayrıca Sovyet Üst Lig yedek kadrolar turnuvası nın bazı Sovyet Üst Lig yedek kadroları ve amatörler arasında Ukrayna futbol şampiyonasının en iyi üç yarışmacısı olan KFK (Fitness kulüpleri) eklendi. Perşa Liha (Birinci Lig), Vyshcha Liha (Yüksek Lig)'dan (şu anda Premyer-Liha olarak bilinir) daha aşağı kademededir ve Ukrayna profesyonel futbol ligi sisteminin ikinci kademesinde yer almaktadır. Perşa Liha, amatör olmayan kulüplerin (Top, First ve Second) tüm futbol liglerini birleştiren PFL organizasyonuna dahildir. 26 Mayıs 1996'da amatör olmayan kulüpler arasında profesyonel lig kuruldu ve tüzüğünün yanı sıra yönetimi de belirlendi. Daha önce Ukrayna futbol ligi yarışmalarına katılan kulüplerin çoğu, 1980'lerin sonlarında başlayan bir süreçle profesyonel olarak yeniden düzenlendi. 17 Temmuz'da profesyonel lig, diğer birçok ulusal futbol organizasyonu ile profesyonel kulüpler (üyeler) arasında müsabakalar düzenlemek için anlaşma imzaladı. Halychyna (Ivano-Frankivsk) gazetesine göre, 2010 yılında lig kulüplerinin yıllık bütçesi 6 milyon ila 30 milyon grivna arasında değişiyordu.Last one and half months worth several years Original source on August 19, 2010 by Bohdan Biletsky Lig, Premyer-Liha'nın kendini yöneten bir varlık haline geldiği 15 Nisan 2008'den itibaren Profesionalna futbolna liha Ukrayiny (PFL)'nin en üst kademedeki ligi oldu. Genellikle Perşa Liha'dan ilk iki sıradaki takımlar Premyer-Liha'ya yükselirken, Premyer-Liha'nın son iki sırasındaki takımlar Perşa Liha'ya düşer. Her kulüp ligde sadece tek bir kadroyla temsil edilme hakkına sahiptir, bu nedenle ikinci takımın (B takımı, rezerv takım vb.) terfi hakkı kazanabilecek bir pozisyonda ligi tamamlaması durumunda, bir alt sıradaki takım üst lige çıkma hakkı kazanır. En başarılı ikinci takımlardan biri Dinamo Kyiv (FK Dinamo 2 Kiev)'dir. == Mevcut takımlar == Aşağıdaki takımlar 2019-20 sezonunda mücadele etmektedir. Parantez içinde takımların yer aldıkları şehirler ve iç saha stadyumları gösterilmiştir. Takım Şehir Stadyum Kapasite 2018-19 pozisyonu 1L'de il sezonu 1L'deki sezonları Ahrobiznes Volochisk Yunist Stadyumu 2.700 13. 2018-19 2 Avanhard Kramatorsk Avanhard Stadyumu 4.000 5. 2012-13 7 Balkany Zorya, Sarata Raion Tropanets Stadyumu 1.854 8. 2017-18 3 Cherkashchyna Çerkası Merkez Şehir Stadyumu 10.321 2L A:2. 2015-16 4 Çornomorets Odessa Çornomorets Stadyumu 34.164 PL:11. 1998-99 5 Hirnyk-Sport Horishni Plavni Yunist Stadyumu 2.500 12. 2014-15 6 Inhulets Petrove Inhulets Stadyumu 1.720 7. 2016-17 4 Kremin Kremençuk Lokomotyv Stadyumu 3.700 2L B:1. 1997-98 4 Metalist 1925 Harkiv Metalist Stadyumu 40.003 4. 2018-19 2 Metalurh Zaporijya Slavutiç Arena 11.883 2L B:2. 2011-12 2 Mıkolayiv Mikolayiv Tsentralnyi Stadion 15.600 9. 1992-93 21 Mynai Mynai Mynai Arena 1.300 2L A:1. ilk kez 1 Obolon-Brovar Kiev Obolon Arena 5.100 6. 1999-2000 12 Prykarpattia İvano-Frankivsk Rukh Stadyumu 6.500 10. 2018-19 2 Rukh Lviv Skif Stadyumu 3.742 11. 2017-18 3 Volın Lutsk Avanhard Stadyumu 12.080 3. 1996-97 13 == Yarışma formatı == === Genel tanım === Lig, her takımın birbiri ile iki kez karşılaştığı lig usulü turnuva formatında oynanmaktadır. Lig, sonbahardan bahara kadar devam eder, ancak Ukrayna'daki iklim koşulları nedeniyle, sezon ortasına denk gelen kış arası genellikle sezonlar arasındaki yaz tatili süresinden daha uzundur. Ligde 1995 yılından bu yana, tüm Avrupa kıtasında da kabul edilen puan hesaplama sistemi uygulanır ve bu sisteme göre galibiyete 3 puan ve beraberliğe 1 puan verilirken, mağlubiyete ise puan verilmez. === Katılımcı sayısı === Lig tarihi boyunca mücadele eden takım sayısı değişiklik gösterdi. 1999'dan önceki ilk yıllarında ligde 20 veya daha fazla takım mücadele ediyordu. Daha sonra rekabet kalitesini artırmak için tüm liglerde takım sayısını azaltmak için ortak bir düşünce mevcuttu. 2013'e kadar takım sayısı 2006-07 ve 2007-08 sezonları ve birkaç sezon haricinde 18'e düşürüldü. 2013 yılından bu yana bu sayı daha da azaltılarak 16'ya düşürüldü. === Düşme ve yükselme === Küme düşen kulüplerin sayısı da neredeyse her yıl değişiyordu ve birkaç kez beşe kadar çıkmıştı. Terfi eden kulüp sayısı ise genellikle iki de kalır. Sadece bir kez üç takım üst lige yükseldi. Ligin kazananı ve genellikle ikincisi Premyer-Liha'ya terfi eder. Bununla birlikte, kulübün ikinci bir takımının (B takımı, rezerv takımı), terfi pozisyonunda ligi bitirse bile terfi hakkı bulunmamaktadır. Kural nedeniyle, birkaç kez üçüncü sırada yer alan takım bir üst lige yükseldi. 2013 yılında bir kulübün kendi isteğiyle terfi etmeyi reddetmesi emsal teşkil etti. 2017 yılında, terfi hakkı elde eden bir kulübün idari spekülasyonlara dayanarak terfi hakkının alınmasıyla başka bir emsal daha oluştu. Küme düşme veya yükselme play-off'ları, daha önce genellikle bir takımın ligden çekilmesi gibi öngörülemeyen koşullar altında organize edildi ve genellikle sezon bitene kadar planlanmadı. 2011 yılından bu yana küme düşme play-off'ları köklü bir gelenek haline geldi. Bin yılın başından bu yana, ligden çekilme sıklığı rakip kulüpler arasında artış gösterdi. Bununla savaşmak için lig, sezon boyunca ligden çekilmeyi önlemek için her kulübün mali durumuna daha sıkı bir yaklaşım uygulamaktadır. == Lig popülaritesi == 2009-10 sezonundan itibaren ligin popülaritesinin arttırılması amacıyla internet üzerinden seçilen maçlar yayınlamaya başlandı. Ligdeki en başarılı kulüpler FK Dinamo-2 Kyiv, FK Hoverla Uzhhorod ve FK Zirka Kropyvnytskyi'dir. Bu takımlar ya dağıtılldı ya da bir çeşit yeniden yapılanma geçirdi. 2016 yılında Dinamo Kyiv ikinci takımını profesyonel yarışmalardan geri çekerken, FK Hoverla ise ihraç edildi. Daha önce 2008'de yeniden yapılanmadan geçen FC Zirka, yerel bir genç futbol kulübü FC Olimpik Kropyvnytskyi merkezli olarak yeniden kuruldu ve 2016'da ligdeki üçüncü şampiyonluğunu kazandı. == Kazananlar == Terfi eden takımlar kalın yazılmıştır. Sezon Grup Kazanan İkinci Üçüncü 1992 A Veres Rivne Pryladyst Mukacheve Polihraftekhnika Oleksandria 1992 B Kryvbas Kryvyi Rih Metalurh Nikopol Artania Ochakiv 1992-93 1992-93 Nyva Vinnytsia Temp Shepetivka Naftovyk Okhtyrka 1993-94 1993-94 Prykarpattya Ivano-Frankivsk Evis Mykolaiv Polihraftekhnika Oleksandria 1994-95 1994-95 Zirka-NIBAS Kirovohrad CSKA-Borysfen Boryspil Metalurh Nikopol 1995-96 1995-96 Vorskla Poltava Bukovyna Chernivtsi Stal Alchevsk 1996-97 1996-97 Metalurh Donetsk Dynamo-2 Kyiv Metalurh Mariupol 1997-98 1997-98 SC Mykolaiv Dynamo-2 Kyiv Metalist Harkiv 1998-99 1998-99 Dynamo-2 Kyiv Çornomorets Torpedo Zaporizhia 1999-00 1999-00 Dynamo-2 Kyiv Stal Alchevsk FK Cherkasy 2000-01 2000-01 Dynamo-2 Kyiv Zakarpattia Uzhhorod Polihraftekhnika Oleksandria 2001-02 2001-02 SC Volyn-1 Lutsk Çornomorets Obolon Kyiv 2002-03 2002-03 Zirka Kirovohrad Borysfen Boryspil Dynamo-2 Kyiv 2003-04 2003-04 Zakarpattia Uzhhorod Metalist Harkiv Naftovyk Okhtyrka 2004-05 2004-05 Stal Alchevsk Arsenal Harkiv Zorya 2005-06 2005-06 Zorya Karpatı Obolon Kyiv 2006-07 2006-07 Naftovyk-Ukrnafta Okhtyrka Zakarpattia Uzhhorod Obolon Kyiv 2007-08 2007-08 Illichivets Mariupol FK Lviv Obolon Kyiv 2008-09 2008-09 Zakarpattia Uzhhorod Obolon Kyiv PFK Oleksandria 2009-10 2009-10 PFK Sivastopol Volyn Lutsk Stal Alchevsk 2010-11 2010-11 PFK Oleksandria Çornomorets Stal Alchevsk 2011-12 2011-12 Hoverla-Zakarpattia Uzhhorod Metalurh Zaporizhya FK Sivastopol 2012-13 2012-13 FK Sivastopol Stal Alchevsk PFK Oleksandria 2013-14 2013-14 FK Olimpik Donetsk PFK Oleksandria Stal Alchevsk 2014-15 2014-15 FK Oleksandriya Stal Dniprodzerzhynsk Hirnyk-Sport Komsomolsk 2015-16 2015-16 Zirka Kirovohrad Cherkaskyi Dnipro Obolon-Brovar Kyiv 2016-17 2016-17 Illichivets Mariupol Desna Chernihiv Veres Rivne 2017-18 2017-18 Arsenal Kyiv FK Poltava Desna Chernihiv 2018-19 2018-19 SK Dnipro-1 Kolos Kovalivka Volyn Lutsk == Sezon sonrası play-off'lar == Sezon sonrası play-off'lar Perşa Liha yarışmasının yaygın bir uygulaması değildir. Yıllar geçtikçe kulüplerin terfi veya küme düşme için mücadele ettiği birkaç olay yaşandı. Sezon sonrası ilk play off, Temmuz 1998'de Kyiv ve Boryspil'de küme düşecek takımları belirlemek için düzenlenen mini bir turnuvadan oluşuyordu. Bu turnuva Druha Liha'nın üç grup kazananı ile Perşa Liha'nın 18. sırasında yer alan Bukovyna takımları arasında oynandı. Turnuva, 1998-99 Premyer-Liha'ya katılmaya hak kazanacak kulüpleri belirledi. Ertesi yıl ligde ilk kez yükselme play-off organizasyonu düzenlendi. === Yükselme play-offları=== Sezon Premyer-Liha takımı Sonuç Perşa Liha takımı Konum 1998-99 FK Prykarpattia Ivano-Frankivsk 3-1 FK Cherkasy Kiev'de 2001-02 FK Polihraftekhnika Oleksandriya 1-0 FK Polissya Zhytomyr Kiev'de 2017-18 FK Zirka Kropyvnytskyi 1-1, 0-4 FK Desna Chernihiv iç saha/deplasman 2017-18 iç saha/deplasman 2017-18 Çornomorets 1-0, 0-3 FK Poltava iç saha/deplasman 2018-19 Karpatı 0-0, 3-1 FK Volın Lutsk iç saha/deplasman 2018-19 iç saha/deplasman 2018-19 Çornomorets 0-0, 0-2 FK Kolos Kovalivka iç saha/deplasman ===Relegation play-offs=== Season First League team Score Second League team Place 2010-11 FK Enerhetyk Burshtyn 2-0 PFK Sumy in Uman 2011-12 MFK Mykolaiv 4-3 FK Avanhard Kramatorsk Hmelnitski'de 2012-13 FK Odesa 0-2, 1-4 FK Nyva Ternopil iç saha/deplasman 2012-13 iç saha/deplasman 2012-13 FK Dynamo-2 Kyiv 1-1, 1-0 FK Shakhtar Sverdlovsk iç saha/deplasman 2014-15 MFK Mykolaiv 0-0, 1-0 FK Kremin Kremenchuk iç saha/deplasman 2015-16 FK Ternopil iptal edildi FK Bukovyna Chernivtsi iç saha/deplasman 2016-17 PFK Sumy 2-0, 1-1 FK Balkany Zoria iç saha/deplasman 2018-19 PFK Sumy 0-4, 1-3 FK Cherkashchyna-Akademiya iç saha/deplasman 2018-19 iç saha/deplasman 2018-19 FK Ahrobiznes Volochysk 0-1, 4-0 FK Metalurh Zaporizhia iç saha/deplasman 2019-20 TBA x-x, x-x TBA iç saha/deplasman 2019-20 iç saha/deplasman 2019-20 TBA x-x, x-x TBA iç saha/deplasman == İstatistikler == === Kulübe göre performans=== Kulüp Kazanan İkinci Üçüncü Kazanılan sezonlar Dynamo-2 Kyiv 3 2 1 1998-99, 1999-00, 2000-01 Hoverla-Zakarpattia Uzhhorod 3 2 0 2003-04, 2008-09, 2011-12 Zirka Kirovohrad ‡ 3 0 0 1994-95, 2002-03, 2015-16 FK Oleksandriya 2 1 5 2010-11, 2014-15 FK Sivastopol 2 0 1 2009-10, 2012-13 Illichivets Mariupol 2 0 1 2007-08, 2016-17 Stal Alchevsk 1 2 4 2004-05 Volyn Lutsk 1 1 1 2001-02 MFK Mykolaiv 1 1 0 1997-98 Arsenal Kyiv ‡ 1 1 0 2017-18 Naftovyk-Ukrnafta Okhtyrka 1 0 2 2006-07 Zorya 1 0 1 2005-06 Veres Rivne ‡ 1 0 1 1992 (grup kazananı) Kryvbas Kryvyi Rih 1 0 0 1992 (grup kazananı) Nyva Vinnytsia ‡ 1 0 0 1992-93 Prykarpattia Ivano-Frankivsk 1 0 0 1993-94 Vorskla Poltava 1 0 0 1995-96 Metalurh Donetsk 1 0 0 1996-97 Olimpik Donetsk 1 0 0 2013-14 SK Dnipro-1 1 0 0 2018-19 Notlar: * ‡ - indicates a phoenix club of the original === Bölgeye göre kazananlar === Sayı Bölge Kazananlar 5 Kirovohrad Oblastı Zirka Kropyvnytskyi (3), FK Oleksandriya (2) 4 Donetsk Oblastı Illichivets Mariupol (2), Metalurh Donetsk, Olimpik Donetsk 4 Kiev Dynamo-2 Kyiv (3), Arsenal Kyiv 3 Zakarpattia Oblastı Hoverla Uzhhorod (3) 2 Sivastopol FK Sivastopol (2) 2 Luhansk Oblastı Stal Alchevsk, Zorya 2 Dnipropetrovsk Oblastı Kryvbas Kryvyi Rih, SK Dnipro-1 1 Ivano-Frankivsk Oblastı Prykarpattia Ivano-Frankivsk 1 Mykolaiv Oblastı Mykolaiv 1 Poltava Oblastı Vorskla 1 Rivne Oblastı Veres Rivne 1 Sumy Oblastı Naftovyk-Ukrnafta Okhtyrka 1 Vinnytsia Oblastı Nyva Vinnytsia 1 Volyn Oblastı Volın === Tüm zamanlar tablosu === En iyi 20 takımın yer aldığı tablodaki rakamlar, 2018-19 sezonu boyunca doğrudur.http://wildstat.ru/p/2104/cht/213/stat/summary Чемпионат Украины, первая лига (Суммарная таблица за все годы) Kulüplerin durumu 2019-20 sezonunun başından itibaren güncellenmiştir. S Takım Sezonlar O G B M A Y P Sonuç 1 Dynamo-2 Kyiv 25 888 403 219 266 1312 882 1428 şampiyon 2 Naftovyk- Ukrnafta Okhtyrka 24 856 378 201 277 1131 891 1335 şampiyon 3 Stal Alchevsk 21 752 361 155 236 1082 786 1238 şampiyon 4 Oleksandriya 18 652 312 164 176 903 595 1100 şampiyon 5 Mykolaiv 20 704 287 156 261 852 790 1017 şampiyon 6 Hoverla Uzhhorod 15 550 246 107 197 678 666 845 şampiyon 7 Volın 12 430 206 71 153 599 491 689 şampiyon 8 Desna Chernihiv 14 484 189 112 183 581 536 679 vice-champion 9 Elektrometalurh-NZF Nikopol 11 418 183 71 164 498 506 620 vice-champion 11 Helios Harkiv (Kobra) 13 437 162 116 159 449 471 602 4. 12 Zirka Kropyvnytskyi 12 398 167 94 137 486 412 595 şampiyon 13 Bukovyna Chernivtsi 12 442 162 94 186 485 536 580 vice-champion 14 Obolon-Brovar Kiev 11 367 163 80 124 471 371 569 vice-champion 15 Nyva-V Vinnytsia 11 394 157 98 139 441 405 569 şampiyon 16 Polissya Zhytomyr 12 444 153 93 198 461 579 552 4. 17 CSKA Kyiv 13 464 153 88 223 433 586 547 5. 18 Dnipro Cherkasy 11 416 148 86 182 459 540 530 vice-champion 19 Podillya Hmelnitski 10 380 131 103 146 412 459 496 4. 20 Spartak Sumy 11 372 129 77 166 400 475 464 9. == Oyuncu ve teknik direktörler == === Oyuncular === Şu oyuncular ligde birkaç kez gol kralı olma başarısı göstermişlerdir: Serhiy Chuichenko (4 kez, Polihraftekhnika Oleksandriya), Oleh Hrytsai (2 kez, FK Cherkasy), Oleksandr Aliyev (2 kez, Dynamo-2 Kyiv), Matviy Bobal (2 kez, Ihroservis Simferopol), Oleksandr Akymenko (2 kez, Stal / Inhulets). === Teknik direktörler === Sezon Milliyet Kazanan Kulüp Kay 1992 align=center Veres Rivne Vladimir Poyasniuk. Carpe diem. Perşa Liha: top scorers, triumphators, runners-up, and loosers… (Carpe diem. Первая лига: Бомбардиры, триумфаторы, призёры и проигравшие…) . UA-Football. 3 June 2009 1992 align=center Kryvbas Kryvyi Rih 1992-93 align=center Nyva Vinnytsia 1993-94 align=center Prykarpattia Ivano-Frankivsk 1994-95 align=center Zirka-NIBAS Kirovohrad 1995-96 align=center Vorskla Poltava 1996-97 align=center Metalurh Donetsk 1997-98 align=center SC Mykolaiv 1998-99 align=center rowspan=2 Dynamo-2 Kyiv 1999-00 Dynamo-2 Kyiv 2000-01 align=center Dynamo-2 Kyiv 2001-02 align=center Volyn-1 Lutsk 2002-03 align=center Zirka Kirovohrad 2003-04 align=center Zakarpattia Uzhhorod 2004-05 align=center Stal Alchevsk 2005-06 align=center Zorya 2006-07 align=center Naftovyk-Ukrnafta Okhtyrka 2007-08 align=center Illichivets Mariupol 2008-09 align=center Zakarpattia Uzhhorod 2009-10 align=center PFK Sivastopol 2010-11 align=center PFK Oleksandriya 2011-12 align=center Hoverla- Zakarpattia Uzhhorod 2012-13 align=center PFK Sivastopol 2013-14 align=center Olimpik Donetsk 2014-15 align=center FK Oleksandriya 2015-16 align=center Zirka Kirovohrad 2016-17 align=center Illichivets Mariupol 2017-18 align=center Arsenal Kyiv 2018-19 align=center SK Dnipro-1 == Stadyumlar == Ülkedeki futbol lig sistemi içerisinde ikinci kademede yer alan ligde, 20.000 ve üzeri seyirci kapasitesine sahip stadyumlar mevcuttur. Bunlardan bazıları: Harkiv'deki Metalist Stadyumu, Dnipro'daki Dnipro Stadyumu, Lviv'deki Ukrayna Stadyumu, Sumi'deki Yuvilein Stadyumu ve Donetsk'teki Şahtar Stadyumu'dur. 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası'ndan hemen önce, Persha Liga kulüpleri de Donetsk'te bulunan RSK Olimpiyat'ta oynadılar. === Katılım === Ligde en çok maçın oynandığı (1992-2017) stadyum Sumi'deki Yuvilein Stadyumu'dur.Valerko, A. Which game is the most attended in history of the Perşa Liga? (Який матч - найвідвідуваніший в історії Першої ліги?) . Sport Arena. 30 September 2016 (first ed.) # 2002-03 Spartak Sumy - Naftovyk Okhtyrka 1:0 (29.300) # 1997-98 SC Mykolaiv - Dynamo-2 Kyiv 1:0 (27.000) # 2002-03 Spartak Sumy - Shakhtar-2 Donetsk 2:1 (25.200) # 2002-03 Spartak Sumy - Zirka Kirovohrad 1:0 (23.000) # 2018-19 Metalist 1925 Harkiv - Dnipro-1 1:2 (22.362) # 2005-06 Zorya Luhansk - Karpaty Lviv 1:0 (21.000) En çok seyirci katılımının sağlandığı sezonlar 1990'ların ve 2000'lerin başındaydı. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Ukrayna Profesyonel Futbol Ligi'nin resmî internet sitesi Kategori:Ukrayna futbol ligleri Kategori:Avrupa'daki ikinci seviye ulusal futbol ligleri