Hükûmdar, hünkâr ya da monark, bir monarşinin, yani normalde ömür boyu ya da makamından vazgeçene dek bir ükenin başında durduğu ve genellikle makamına verasetle geçtiği bir sistemle yönetilen bir ülkenin başındaki kişidir. Hükümdarlar, mutlak monarşilerdeki gibi otokrat da olabilir, çoğu meşrutiyette (ya da anayasal monarşide) olduğu gibi gerçek otoritenin yasama organının ya da bakanlar kurulunun elinde olduğu, kendilerinin sadece kısıtlı yetkilerle ya da sıfır yetkiyle hareket ettiği sembolik liderler de. Çoğu durumda hükümdar, bir devlet diniyle de bağlantılıdır. Çoğu devlette bir seferde sadece bir hükümdar olur, ancak bir naip (hükümdar vekili), hükümdar küçükken, yokken ya da yönetme ehliyetinden yoksunken onun yerine ülkeyi yönetebilir. İki hükümdarın tek bir ülkeyi aynı anda yönettiği Andorra'daki gibi sistemlere "eş prenslik" denir. Siyasi ve sosyokültürel araştırmalarda hükümdar kelimesi normalde ırsî monarşiyle özdeşleştirilir; zira çoğu tarihi ve çağdaş monarşide hükümdarlık ebeveynlerden çocuklara geçmiştir. Verasetin kime geçeceği, kan bağı yakınlığı, ilk doğan hakkı ve baba soylu hakkı gibi çeşitli formüllerle belirlenir. Ancak bazı monarşiler ırsî değildir ve onlarda hükümdar seçimle belirlenir; Malezya tahtı bunun modern bir örneğidir.Malezya Anayasası, Kitap 32, Bölüm 3. Bu sistemler, alışıldık monarşi tanımına aykırı olmakla berabber taşıdıkları bir takım ortak özellikler sebebiyle yine de monarşi sayılırlar. Birçok sistem ırsiyet ve seçim sistemlerini karma bir şekilde kullanır ki bunlarda selefliğe aday olma ya da seçilme hakkı sadece hükümdarlık kanı taşıyanların olabilecektir. Bu listedeki hükümdarlar, egemeni oldukları ülkelerle beraber listelenmiş, bunlar da alfabe sırasına göre dizilmiştir. Bu hükümdarlar kendi egemen devletlerinin başı olarak hüküm sürmekte olup, bir kurucu unsurun veya kültürel ya da geleneksel bir yönetim şeklinin başındaki bağımlı hükümdarlar burada listelenmemiştir. Bu listedeki olağandışı iki durum, aynı anda çok sayıda bağımsız ülkenin hükümdarı olan Birleşik Krallık hükümdarıyla (Şimdiki II. Elizabeth) eş prenslikle yönetildiği için iki hükümdarı olan Andorra'dır. İlk durum 1926 Balfour Beyannamesi'nde belirlenen şartlar çerçevesinde İngiliz Milletler Topluluğu üyesi ülkelerin tam ve yasal bağımsızlığını ve egemenliğini kazandığı hâlde hâlâ Britanya Kraliyet Ailesi'ne tabi kalmaya devam etmesi hususunda anlaşılmıştır. Bu ülkelerden bazıları devrimler, darbeler ya da referandumlar yoluyla kendilerini cumhuriyet ilân etmiş olsa da 16 ülke hâlâ Britanya Kraliyet Ailesi'ni kendi hükümdarları saymaya devam etmektedir. Ancak bu durum tamamiyle sembolik olup, Birleşik krallık hükümdarının bu diğer ülkeler üzerinde neredeyse hiç yetkisi yoktur. İkinci durum ise esasında Şarlman tarafından Andorra'yı tek başına yönetme yetkisi verilen Urgell Piskoposu'yla Fransız Foix Kontluğu arasında çıkan anlaşmazlığın çözümü için yapılan eş prenslik anlaşmasıdır. Buna göre bu ikisi Andorra'yı birlikte yönetecektir. Ancak yıllar içerisinde Foix Kontluğu önce Navarra Krallığı'na geçmiş, sonra da Navarrra Kralı III. Henri Fransa Krallığı'nın başına IV. Henri adıyla geçmiştir ve sonuç olarak Urgell Piskoposu, eş prensliği Fransa Kralı'yla paylaşmaya başlamıştır. 1789 Fransız Devrimi'nden sonra cumhuriyet olan Birinci Fransız İmparatorluğu'ndaysa Napolyon Bonapart, Andorra'yı ilhak etmek yerine Andorra eş prensinin Fransız cumhurbaşkanı olmasına karar vermiştir ve sonuçta bir cumhurbaşkanının aynı zamanda hükümdar olduğu sıra dışı bir durum ortaya çıkmıştır. Lejant Terim Açıklama Hükûmdar Hükûmdarın adı ve unvanı Başlangıç Hükûmdarın tahta ilk geçtiği tarih Başlangıç Hükûmdarın tahtta durmaya devam ettiği süre Hanedan Kraliyet ailesinin adı Türü Monarşinin türü ve hükûmdarın ülkedeki rolü hakkında kısa bilgiler Veliaht Mevcut hükûmdardan sonra gelmesi planlanan kişi. Aksi burada belirtilmediği sürece bu ülkelerdeki sistemlerin hepsi ırsî monarşilerdir ve sadece bu durumlarda veliahtın kimliği önceden belirlidir. Flama(lar) Hükûmdar ya da monarşiyi sembolize eden bayrak ve benzeri semboller. Özellikle belirtilmediği sürece bunların hepsi o ülkedeki hükûmdarlık kurumunun sembolleridir. Yok Belli bir alanın o hükûmdarlık sistemine uygulanamayacağı anlamına gelir — Belirli bir alanla ilgili herhangi bir verinin mevcut olmadığı anlamına gelir == Ülkesine göre hükûmdarlar == Ülke Resim Hükümdar Başlangıç Uzunluk Hanedan Türü Veliaht Flama(lar) Kaynak 100px100px Eş Prensler Emmanuel Macron ve Piskopos Joan Enric Vives i Sicília Macron: 14 Mayıs 2017 Vives: 12 Mayıs 2003 Yok Meşrutiyet Andorra eş prensliği, Fransa cumhurbaşkanı ve Urgell piskoposu arasında bölüştürülür — Constitution of Andorra, Ch. 3. 90px Kral III. Charles 10 Eylül 2022 Mountbatten-Windsor Meşrutiyet William, Galler Prensi Constitution of Antigua and Barbuda, Art. 68. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Australia, Art. 61. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of the Bahamas, Art. 71. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Belize, Art. 36. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Grenada, Art. 57. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Jamaica, Art. 68. 10 Eylül 2022 Constitution of Canada, Art. 9. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Papua New Guinea, Art. 82. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Saint Kitts and Nevis, Art. 51. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Saint Lucia, Art. 59. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Saint Vincent and the Grenadines, Art. 50. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Solomon Islands, Art. 1. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution of Tuvalu, Art. 48. 10 Eylül 2022 Meşrutiyet Constitution Act 1986: Part 1. 90px Kral Hamed bin İsa el-Halife 6 Mart 1999 El-Halife Kısmi Meşrutiyet Selman, Bahreyn Veliaht Prensi 80px 90px Kral Philippe 6 Haziran 2013 Saxe- Coburg ve Gotha Meşrutiyet Elisabeth, Brabant Düşesi Philippe'in şahsi flaması 80px 90px Druk Gyalpo Jigme Khesar Namgyal Wangchuck 14 Aralık 2006 Wangchuck Meşrutiyet Jigme Namgyel Wangchuck — 90px Reis Muhammed bin Zayid en-Nehyan 14 Mayıs 2022 El-Nehyan Kısmî Meşrutiyet Irsî ve Seçimli 80px .Birleşik Arap Emirlikleri Anayasası, Md. 51 & 54. 90px Sultan Hassanal Bolkiah 4 Ekim 1967 Bolkiah Mutlak monarşi Al-Muhtadee Billah 80px 90px Kraliçe II. Margrethe 14 Ocak 1972 Glücksburg Meşrutiyet Frederik, Danimarka Veliaht Prensi 80px 90px Kral III. Mswati 25 Nisan 1986 Dlamini Mutlak monarşi Irsî ve Seçimli 80px 90px Kral VI. Muhammed 23 Haziran 1999 Alevî Meşrutiyet Hasan, Fas Veliaht Prensi 80px 90px Kral Willem-Alexander 30 Nisan 2013 Orange-Nassau Meşrutiyet Catharina-Amalia, Orange prensesi 80px 90px Kral VI. Felipe 19 Haziran 2014 Bourbon Meşrutiyet Infanta Leonor, Asturias Prensesi 80px 90px Kral XVI. Carl Gustaf 15 Eylül 1973 Bernadotte Meşrutiyet Victoria, İsveç Veliaht Prensesi 80px 90px İmparator Naruhito 1 Mayıs 2019 Yamato Meşrutiyet Fumihito, Japon Veliaht Prensi 80px 90px Kral Norodom Sihamoni 14 Ekim 2004 Norodom Meşrutiyet Irsî ve Seçimli 80px Kamboçya Anayasası, Md. 14. 90px Emir Tamim bin Hamad El Sani 25 Haziran 2013 El Sani Kısmi Meşrutiyet Abdullah bin Hamad — Emir Nevaf el-Ahmed el- Cabir es-Sabah 29 Ocak 2006 Es-Sabah Meşrutiyet Irsî ve Seçimli — Kuveyt Anayasası, Md. 4.:: 90px Kral III. Letsie 7 Şubat 1996 Moshesh Meşrutiyet Prens Lerotholi Seeiso 80px 90px Prens II. Hans-Adam 13 Kasım 1989 Liechtenstein Meşrutiyet Veliaht Prens Alois (şu anda Naip Prens) 80px 90px Büyük Dük Henri 7 Ekim 2000 Nassau-Weilburg Meşrutiyet Guillaume, Lüksemburg Veliaht Prensi — 90px Yang di-Pertuan Agong Abdullah Şah 31 Ocak 2019 Bendahara Meşrutiyet Seçimli monarşi 80px 90px Prens II. Albert 6 Nisan 2005 Grimaldi Meşrutiyet Jacques, Monako Veliaht Prensi II. Albert'in şahsi flaması 80px 90px Kral V. Harald 17 Ocak 1991 Glücksburg Meşrutiyet Haakon, Norveç Veliaht Prensi 80px 90px Kral Selman bin Abdülaziz el-Suud 23 Ocak 2015 Suud Mutlak monarşi Muhammed bin Selman 80px 90px Kral Vajiralongkorn (ya da V. Rama) 13 Ekim 2016 Çakri Meşrutiyet Dipangkorn Rasmijoti 80px 90px Kral VI. Tupou 18 Mart 2012 Tupou Meşrutiyet Tupoutoʻa ʻUlukalala 80px 90px Sultan Heysem bin Tarık 11 Ocak 2020 Bu Said Mutlak monarşi (muhtemelen Seyazin bin Heysem) 80px 90px Kral II. Abdullah 7 Şubat 1999 Haşimoğulları Meşrutiyet Irsî ve seçimli (muhtemelen Veliaht Prens Hüseyin bin Abdullah) 80px 90px Papa Franciscus 13 Mart 2013 Yok Mutlak teokrasi Seçimli monarşi 80px == Ayrıca bakınız == * Günümüzdeki devlet ve hükûmet başkanları listesi == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * * Kategori:Hükümdar listeleri Kategori:KB1 Fransızca kaynakları (fr) Kategori:KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi Kategori:Kaynaksız anlatımlar içeren maddeler