Doğu Anadolu Gözlemevi, Türkiye'nin Erzurum ilinde yer alan astronomik gözlemevidir. Palandöken ilçesine bağlı Konaklı Mahallesi'ndeki yüksekliğe sahip bir tepede 2012'de inşa edilmeye başladı. Atatürk Üniversitesi bünyesinde hayata geçirilen gözlemevi, çapıyla Türkiye'nin en büyük ve ilk kızılötesi teleskobuna ev sahipliği yapacaktır. Teleskobun testlerinin Lecco, İtalya'da yapıldığı ve Ekim 2019 itibarıyla tamamlanacağı duyuruldu. Başlangıçta 2020'de hizmete girmesi planlanan gözlemevinin COVID-19 pandemisi nedeniyle açılış tarihi 2021'e ertelendi. == Teleskop Tasarımı == alt=Optical layout of DAG telescope.|küçükresim|DAG Teleskobunun optik düzeni. (mm) Teleskop Optik Özellikleri Teleskop FT DT (opt.) FT/DT (mm) 56.000 3940 14,2 İlkel ayna (M1) F1 D1 (opt.) F1/D1 R1 K1 (mm) 7.210 3940 1,83 14.420 -1,006574 İkincil ayna (M2) F2 D2 (opt.) F2/D2 R1 K2 D2 (mek.) (mm) -1.362,880 704 1,936 -2.725,760 -1,738819 764 Ayna uzaklıkları \overline{M_1M_2} \overline{M_2M_3} \overline{M_1M_2} \overline{M_3F} (mm) -6.022,591 5.022,591 -1000 4200 Normalize parametreleri k m2 ρ β 0,164689 7,766990 0,189026 0,443828 === İki Aynalı Teleskopların Normalize Parametreleri === k: D2/D1 oranı (görüş alanı sıfırken) m2: M2 aynasının yanal magnifikasyonu, FT/F1 ρ: aynaların eğri yarıçaplarının oranları, R2/R1 β: F1 cinsinden arka odak uzaklığı, M1'in tepe noktasından odak düzlemine olan uzaklık k = \frac{1+\beta}{1+m_2}, \quad m_2 = \frac{F_T}{F_1}, \quad \rho=\frac{m_2k}{m_-1}, \quad \beta = \frac{1}{F_1} (\overline{M_3F}+\overline{M_1M_3}) === İkincil Aynanın Optik Çapı === D1 ve D2 aynaların çapları F1 ve F1 odak uzaklıkları θFoV görüş alanının açısal çapı D_2 = k D_1 + \theta_{FoV}F_1(1-k) === İlkel ve İkincil Aynaların Konik Sabitleri === K_1=-\frac{2(1+\beta)}{m_2^2(m_2-\beta)} -1 K_2 = - \left(\frac{m_2+1}{m_2-1}\right)^2 - \frac{2m_2(m_2+1)}{(m_2-\beta)(m_2-1)^3} Ritchey-Chretien teleskopu konfigürasyonunda sabitlerin -1'den küçük olması her iki aynanın da hiperbolik olduğunu gösterir. == Odak Sistem Aletleri == Odak Alet No. Dalga boyu Model N1/N2 - DR N1 - AO N1 a VIS Im N1 b NIR Im N1 c V/N NTD N2 a VIS Spec N2 b NIR Spec N2 c NIR MOS DR (Derotator): Döndürücü; AO (Adaptive Optics): Uyarlanabilir optik; Im (Imager): Görüntüleyici; NTD: (New Technology Detector): Yeni teknoloji algılayıcı; Spec (Spectroscopy): Tayf bilimi; MOS (Multi Object Spectrograph): Çoklu cisim tayfölçeri NIR (Near Infrared): Yakın kızılötesi; VIS (Visible): Görünür; V/N (VIS/NIR): Görünür/Yakın kızılötesi N1: AO’lu odak; N2: AO’suz odak === Nasmyth 1 === N1-a: Optik görüntüleyici. Işığa duyarlı fotodiyotlarıyla algılanan, geçen gök cisimlerini gözlemede kullanılır. N1-b: Kızılötesi görüntüleyici. X-ışını ikili yıldızlarını ve etkin galaksi çekirdeklerinin gözlemlenmesiyle galaksilerin evrimlerinin gözlemlenmesinde kullanılır. N1-c: Yeni teknoloji algılayıcıları 100mK’de çalışarak yakın kızılötesi dalgaboylarının gözleminde kullanılır. === Nasmyth 2 === N2-a: 350-1000 nm dalga boylarında çalışır. N2-b: 0.9 – 2.5 mikron dalga boylarında çalışır. N2-c: Çoklu cisim tayfölçeri yapılması planlanıyor. == Kaynakça == == Dış bağlantılar == * Kategori:Türkiye'deki gözlemevleri Gözlemevi Kategori:Erzurum'daki yapılar Kategori:Kızılötesi teleskoplar Kategori:Türkiye'de yapılması önerilen yapılar Kategori:Palandöken