( काळा मृत्यू, इंग्रजीतील एक पुस्तक) काही इतिहासकारांचे असेही म्हणणे आहे की, काळा मृत्यू यामुळे घडलेल्या सामाजिक बदलांनी व्यक्‍तिस्वातंत्र्यवाद आणि उद्योग यांना चालना मिळाली, त्याचप्रमाणे सामाजिक आणि आर्थिक कार्य वाढले — याच गोष्टी भांडवलशाहीची पूर्वचिन्हे होती.