लौकिक ध्वनीचे वस्तुध्वनी आणि अलंकार ध्वनि असे दोन प्रकार सांगितले जातात. या दोन्ही प्रकारपेक्षा रसादिध्वनि अभिनवगुप्ताने महत्त्वाचा मानला आहे. त्याचे स्वरूप पुढीलप्रमाणे : 

रसादिध्वनी : रसादिध्वनीलाच आनंदवर्धन प्रतियमान किंवा व्यंग्यार्थ ध्वनि मानतो. हा ध्वनि वाच्यार्थाच्या अवस्थेत येऊ शकत नाही. तो लोकिक व्यवहाराच्या सुख:दुखाचा विषय होत नाही. उलट काव्यातील शब्दांनी रसिकाच्या ठिकाणी हद्यसंवाद निर्माण होतो. रसिकाला विभानुभवांचे सौंदर्य प्रतीत होते.

            शिवाय या अनुभवासोबतच रसिकांच्या मनात पूर्वीपासून असलेल्या विभानुभवांच्या हळुवार अशा उद्बोधांचे सौंदर्य प्रत्ययास येते आणि योग्य चर्वणा होऊन त्याचा आनंदमय आस्वाद रसिक होतो. या चर्वणा व्यापारामुळेच रस कवितेतील अर्थ, रसध्वनि प्रकट होतो. तो वाच्यार्थ प्रधान नसतो. म्हणून इतर कोणत्याही व्यवहाराचा तो विषय होत नाही. म्हणून रसादिध्वनीच हा काव्याचा आत्मा होय. या ध्वनीचा अनुभव करता येतो. यावरून आणखी दोन प्रकार सांगितलेलं आहेत. 

१.     आस्वाद विभाव अनुभव आणि रस असा क्रमाने आला तर त्याला असंलक्ष्यक्रमध्वनि असे म्हणतात. 

२.     आस्वाद अशा क्रमाने न येता एकदम प्रत्ययास आला तर त्याला संलक्ष्यक्रमध्वनि असे म्हणतात. 

असा प्रकारे आनंदवर्धनाचा ध्वनिसिद्धांत सांगता येतो. 

व्यंग्यार्थ
महाकवी
ध्वनिकाव्य
रसादिध्वनि