भारतीय विचारधारेत ईश्वर चराचरात अधिवासित तर आहेच पण ईश्वर अथवा ग्रन्थ शब्द अशा कोणत्याही प्रामाण्यासोबतच व्यक्तीची व्यक्तिगत श्रद्धा आणि व्यक्तिगत मूल्ये यांवर आधारित, व्यक्तिगत कर्तव्य-धर्माच्या प्रामाण्याचेही प्राबल्य असल्याचे मानले जाते. सोबतच मोक्षप्राप्तीच्या हेतूने चार ऋणांतून मुक्तता; पितृ, मातृ,आणि गुरुजनांच्या आज्ञांचे पालन, व्यक्तिगत, व्यावसायिक, कौटुम्बिक कर्तव्ये पार पाडणे, जातिसमूह आणि त्यांच्यांतील परम्परांचे जसेच्या तसे पालन करणे, आदी जीवन पद्धतीतून समतोल साधणे म्हणजेच धर्म अशी धर्माची वेगळी संकल्पना भारतीय विचारधारेत आढळते. हिन्दू सांस्कृतिक परम्परेने अगदी गावपातळीपर्यंत सुस्थिर अशी समाजरचना उभी करण्याचा यशस्वी प्रयत्‍न केला. 

धर्माच्या स्वरूपाचे स्वैर विवेचन
हिन्दू संस्कृतीतील धर्माची विचारधारा
ऐतिहासिक
वैदिकांचे तत्त्वज्ञान, मूर्तिपूजा, निरीश्वरवादी मते व स्वातन्त्र्य