राम बालपणी अतिशय उनाड, दांडगे होता आणि सतत मारामार्‍या करीत फिरत. [[आई]][[वडील]] लहानपणीच वारले असल्याचे रामशास्त्रींचा सांभाळ त्यांचे चुलते [[विनायकभट]] यांनी केला. पण त्याचे शिक्षणात काही मन लागेना आणि दुर्गुंण वाढतच चालले हे पाहून विनायकभटांनी त्यांनी घरातून हाकलून दिले. पंधरा वर्षाचे राम [[सातारा|सातार्‍याला]] अनगळ सावकाराकडे [[ब्राह्मण]]गडी म्हणून कामाला लागले. ते दिवसभर पाणक्याचे आणि आचार्‍याच्या हाताखाली काम करीत. मालकांच्या पायांवर घागरीने पाणी ओतत असताना रामचे लक्ष सावकारांच्या भिकबाळीकडे गेले, आणि पाण्याची धार चुकली. रामला सावकाराची बोलणी खावी लागली. विद्वत्तेचे लक्षण असलेली अशी भिकबाळी आपल्याला कधीना कधी कानात घालायला मिळावी अशी आस रामच्या मनी निर्माण झाली.

एकदा अनगळ सावकाराने एका [[श्रावण]] महिन्यात रामशास्त्रींना इतर ब्राह्मण शागिर्दांबरोबर देकार घेण्यासाठी पुण्याला पाठविले. नाइलाजाने ते तेथे गेले आणि [[पेशवे|पेशव्यांसमोर]] उभे राहिले. पण त्या सत्यवचनी मुलाला ती दक्षिणा घेववेना. कुठलीच विद्यायेत नसलेल्या ब्राह्मणाने दक्षिणा स्वीकारणे पाप आहे. ती दक्षिणा मी घेणार नाही, असे सांगून रामशास्त्री तेथून बाहेर पडले. [[पेशवे|पेशव्यांच्या]] दक्षिणेला नकार देणारा हा ब्राह्मण मुलगा [[पेशवे|पेशव्यांच्या]] नजरेत भरला. सातार्‍याला परतल्यावर अनगळ सावकारांनी त्याची खरडपट्टी काढली. या अपमानाचे रामशास्त्रींना अतिशय दुःख झाले, आणि शिक्षणासाठी आपल्याला काशीला पाठवावे असा हट्ट त्यांनी सावकाराकडे धरला. अनगळ सावकारांनी स्वखर्चाने रामला काशीला पाठविले. तेथे वयाच्या विसाव्या वर्षी रामने अध्ययनाला सुरुवात केली. 

रामशास्त्री प्रभुणे यांच्यावरील पुस्तके/चित्रपट
पुण्याला परत
न्यायविषयक कारकीर्द आणि समाजकार्य
बालपण