అయితే మలివేదయుగం (క్రీ. పూ. 1000-600) నుండి వైదిక సమాజంలో నూతన ఆర్థిక వ్యవస్థలు ప్రారంభమవుతూ వచ్చాయి. క్రీ. పూ. 6 వ శతాబ్దం నాటికి ఈ ఆర్థిక వ్యవస్థలు (నూతన స్థిర వ్యవసాయిక విధానం, చేతివృత్తుల అభివృద్ధి, నగరాల పెరుగుదల, వ్యాపార, వాణిజ్య అవకాశాల వృద్ది) అనేక విధాలుగా విస్తరించాయి. రాజుల పాలనకు అణిగిమణిగి ఉండేటట్లుగాను, ప్రశ్నించే తత్వం నిరోదించే విధంగాను రూపుదిద్దుకొన్న భావవాదం, విస్తరిస్తున్న సామాజిక, ఆర్థిక జీవన వ్యవస్థ యొక్క అవసరాలకి అనుకూలంగా లేకపోయింది. భావవాద తత్వంలో కూరుకుపోయిన వైదిక మతం సమాజంలో వస్తున్న నూతన మార్పులకు, అవసరాలకు అనుగుణంగా మారదానికి ఏ దశలోనూ ప్రయత్నించలేదు. కాలం గడుస్తున్న కొలదీ, సమాజానికి కావలిసిన భౌతిక, ప్రాపంచిక అవసరాలను పరిగణన లోనికి తీసుకోవడానికి వైదికమతం తిరస్కరిస్తూనే వచ్చింది. మారుతున్న సమాజంలో రోజూవారి జీవితం గడపడంలో ఎదుర్కొటున్న పలు సమస్యలకు, ఆత్మ-దేవుడు-మోక్షం-యజ్ఞం వంటి భావనలతోనే కూరుకుపోయిన భావవాద దృక్పధంతో నిండిన వైదిక మతం ఇక పరిష్కారాలు చూపలేని స్థితిలో వుంది సరికదా మారుతున్న సమాజానికి వైదిక మతం తానే ఒక ప్రతిబంధకంగా మారిపోయింది. అందువలన కాలం చెల్లిన భావవాద తత్వ ఆలోచనలకు వ్యతిరేకంగా రేకెత్తిన ఆధ్యాత్మిక అశాంతి తీవ్ర సామాజిక సంక్షోభంగా రూపు దాల్చింది.

ఒక విధంగా చెప్పాలంటే సామాజిక ఆర్థిక వ్యవస్థలు విస్తరిస్తున్నప్పుడు భావవాద తత్వం (Idealism) పని చెయ్యదు. శాస్త్రీయమైన భౌతికమైన జీవిత దృక్పధం అవసరవుతుంది. కనుకనే మారుతున్న వ్యవసాయ ఆధారిత, వాణిజ్యావసర సమాజపు దైనందిక అవసరాలను తీర్చగలిగే, ప్రాపంచిక వ్యవహారాలకు అనుకూలమైన భోతికవాద తత్వ ఆవశ్యకత ఆనాటి సమాజానికి కలిగింది. ఈ పరిస్థితులలో భావ వాదానికి వ్యతిరేకంగా నాటి వైదిక సమాజంలో భౌతికవాద చింతన తలెత్తింది. అంటే బుద్ధునికంటే ముందుగానే క్రీ.పూ. 6 వ శతాబ్దంలో సృష్టికి మూలం భావం కాదని పదార్థం అనే తాత్విక చింతన ప్రారంభమైంది.

మలివేదకాలపు సమాజంలో భావవాదం వ్యవస్థీకృతమైన విధం
నూతన మార్పులకు ప్రతిబందకమైన భావవాద తత్వం
భావవాదం-భౌతికవాదం
ఆధ్యాత్మిక అశాంతికి పరిష్కారమార్గంలో ఉపనిషత్కర్తలు, భౌతికవాదులు