పాండ్య రాజ్యాన్ని 6 వ శతాబ్దం చివరిలో రాజు కడుంగోన్ (క్రీ.శ. 590–620) పునరుద్ధరించాడు. వెల్వికుడి శాసనం, తరువాత రాగిఫలకాలలో, కడుంగోన్ "బ్రాహ్మణ వ్యతిరేక" కలభ్రా రాజుల "నాశకుడిగా" గా పేర్కొనబడింది. కళాభ్రా రాజవంశం క్షీణించడంతో పాండ్యులు అధికారంలో, రాజ్యవిస్తరణ అభివృద్ధి చెందుతుంది. ఉరైయూరులో చోళులు ఉన్నారన్నది అస్పష్టంగా ఉన్నప్పటికీ తమిళ దేశం కాంచీలోని పల్లవులు, మదురై పాండ్యాల మధ్య విభజించబడింది.

6 వ శతాబ్దం నుండి 9 వ శతాబ్దం వరకు బాదామి చాళుక్యులు, కంచిలోని పల్లవులు, మదురైకి చెందిన పాండ్యాలు దక్షిణ భారతదేశ రాజకీయాలలో ఆధిపత్యం వహించారు. బాదామి చాళుక్యుల స్థానాన్ని చివరికి దక్కనులో రాష్ట్రకూటలు భర్తీ చేశారు. పాండ్యాలు దక్షిణ భారతదేశంలో పెరుగుతున్న పల్లవులను నియంత్రించారు. ఎప్పటికప్పుడు వారు దక్కన్ పీఠభూమి రాజ్యాలతో (క్రీ.పూ. 8 వ శతాబ్దం చివరలో తలాకాడ్ గంగాతో) పొత్తులు కుదుర్చుకున్నారు. 9 వ శతాబ్దం మధ్యలో పాండ్యులు కుంబకోణం (కొల్లిడం నది మీద తంజావూరుకు ఈశాన్యం) వరకు ముందుకు సాగారు.

మదురైలోని పాండ్యులలో మూడవ రాజు అయిన సెందన్ (క్రీ.శ. 654–70) తన రాజ్యాన్ని చేరా దేశం (పశ్చిమ తమిళనాడు, మధ్య కేరళ) వరకు విస్తరించి ప్రసిద్ది చెందాడు. నాల్గవ పాండ్యుని పాలకుడు అరికేసరి మరవర్మ (క్రీ.శ. 670–700), కంచిలోని పల్లవులతో జరిగిన యుద్ధాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. పల్లవ రాజు మొదటి నరసింహవర్మ (r.క్రీ.శ. 630-68), బాదామిని జయించిన ప్రసిద్ధుడు, పాండ్యులను ఓడించాడని పేర్కొన్నారు. చాళుక్య రాజు మొదటి పరమేశ్వరవర్మ "విక్రమాదిత్య" (క్రీ.శ.670-68)పల్లవులు, గంగాలు, బహుశా కావేరీ ముఖద్వారం సమీపంలో పాడ్యులతో కూడా యుద్ధంచేసాడని ప్రతీతి.

చివరి చాళుక్య రాజు రెండవ కీర్తివర్మ (r.క్రీ.శ 744 / 5–55), పాండ్యులతో జరిగిన యుద్ధాల ఫలితంగా తన దక్షిణాది దేశాలను కోల్పోయాడు. 760 లో గంగాలను ఓడించగలిగిన పల్లవ రాజు రెండవ నందివర్మ పల్లవమల్లుడు (r. క్రీ.శ.731–96) ను పాండ్య రాజులు మారవర్మ, మొదటి రాజసింహ (క్రీ.శ. మొదటి వరగుణవర్మ పల్లవ దేశం మీద దాడి చేసి కొంగు దేశం (పశ్చిమ తమిళనాడు) వెనాడు (దక్షిణ కేరళ) ను జయించాడు. శ్రీమర శ్రీవల్లభ (క్రీ.శ. 815–62) శ్రీలంకకు ప్రయాణించి రాజు మొదటి సేనను లొంగదీసుకుని ఆయన రాజధాని అనురాధపురాను తొలగించారు (కొంతకాలం తరువాత శ్రీలంక మీద పాన్య దండయాత్ర జరిగింది). ఏదేమైనా శ్రీమర శ్రీవల్లభను త్వరలోనే పల్లవ రాజు నృపతుంగ (r.క్రీ.శ. 859-99) అధిగమించాడు. శ్రీలంక రాజు రెండవ సేన పాండ్య దేశం మీద దండెత్తి, మదురైని కొల్లగొట్టి రెండవ వరగుణవర్మ (r. C.క్రీ.శ. 862–880)ను కొత్తరాజుగా ఎన్నుకున్నాడు. క్రీ.శ 825 లో కేరళ క్యాలెండరు కొల్లం యుగం ప్రారంభం పాండ్య నియంత్రణ నుండి వేనాడు విముక్తిని సూచిస్తుంది.

దంతివర్మ పాలనలో (క్రీ.శ. 796–847) పల్లవ భూభాగం దక్షిణం నుండి పాండ్యుల (రాష్ట్రకూటలు, ఉత్తరభూభాగంలోని తెలుగు-చోడులు) ఆక్రమణ కారణంగా కొంత క్షీణించింది. పల్లవరాజు మూడవ నందివర్మ (r. క్రీ.శ. 846-69) గంగాలు, అభివృద్ధి చెందుతున్న చోళుల సహాయంతో పాండ్యాలు, తెలుగు-చోడులను (రాష్ట్రకూటలను కూడా) ఓడించగలిగారు.
పాండ్య రాజుల కాలక్రమ చారిత్రాత్మక జాబితా.


మతం
రాజకీయ చరిత్ర
పాండ్యుల పునరుద్ధరణ (క్రీశ 7వ–10వ శతాబ్ధాలు)
పురావస్తు వనరులు