మానవులకు అత్యంత సన్నిహిత సజీవ బంధువులు బోనోబోలు, చింపాంజీలు (రెండూ "పాన్" ప్రజాతికి చెందినవే")," గొరిల్లాలు ("గొరిల్లా" ప్రజాతి")". మానవుల, చింపాంజీల జన్యుక్రమాన్ని తయారు చెయ్యడంతో, 2012 నాటికి వాటి DNA ల మధ్య సారూప్యత 95% - 99% మధ్య ఉందని అంచనా వెయ్యగలిగారు. మోలిక్యులర్ గడియారం అనే సాంకేతికత సాయంతో, రెండు వంశాలు విడిపోయేందుకు ఎన్ని ఉత్పరివర్తనాలు (మ్యుటేషన్స్) అవసరమో అంచనా వెయ్యవచ్చు. ఈ విధంగా ఆ వంశాలు ఎప్పుడు వేరుపడ్డాయో సుమారు తేదీని లెక్కించవచ్చు.

హోమోనిన్ల వంశానికి దారితీసినవి తొలుత గిబ్బన్స్ (హైలోబాటిడే కుటుంబం), ఆపై ఒరాంగ్ఉటాన్లు (ప్రజాతి "పొంగో)." తరువాత గొరిల్లాలు (ప్రజాతి "గొరిల్లా)." చివరిగా, చింపాంజీలు (ప్రజాతి "పాన్)". హోమినిన్, చింపాంజీ వంశాలు 40 - 80 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం, అంటే, దిగువ మయోసీన్ సమయంలో, వేరుపడ్డాయని కొంతమంది భావిస్తారు. అయితే, పరిణామం మాత్రం అసాధారణ రీతిలో చాలా కాలం పాటు సాగినట్లుగా కనిపిస్తుంది. వేరుపడటం 70 నుండి 130 లక్షల సంవత్సరాల కిందట మొదలైంది. కానీ సంకరం కారణంగా ఈ విభజన అస్పష్టంగా మారింది. పూర్తి వేరుపడడం అనేక లక్షల సంవత్సరాల పాటు ఆలస్యమై 50 - 60 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం జరిగిందని ప్యాటర్సన్ (2006) చెప్పాడు.

తొలి ఆధునిక మానవులకు, నియాండర్తల్‌లకూ మధ్య ఏదైనా జన్యు ప్రవాహం ఉందా అనే ప్రశ్నను పరిష్కరించడానికీ, తొలి మానవ వలస ప్రవాహాల పైన, విభజన తేదీల పైన అవగాహనను పెంచుకోవడానికీ జన్యుగత ఆధారాలను కూడా ఉపయోగించారు. సహజ ఎంపికలో భాగం కాకుండా, చాలా స్థిరమైన ఉత్పరివర్తనాలకు లోనైన జన్యువుల భాగాలను పోల్చడం ద్వారా, చిట్ట చివరి ఉమ్మడి పూర్వీకుడి నుండి మొత్తం మానవ జాతులన్నిటి జన్యు వృక్షాన్నీ పునర్నిర్మించడం సాధ్యపడింది.

ఒక వ్యక్తిలో ఒక నిర్దుష్ట మ్యుటేషన్ (సింగిల్-న్యూక్లియోటైడ్ పాలిమార్ఫిజం) కనిపించిన ప్రతిసారీ, దాన్ని తన వారసులకు అందించిన ప్రతీసారీ, ఆ వ్యక్తితో సహా తన వారసులందరికీ ఒక హాప్లోగ్రూప్ ఏర్పడుతుంది. తల్లి నుండి మాత్రమే వారసత్వంగా వచ్చే మైటోకాండ్రియల్ డిఎన్‌ఎను పోల్చడం ద్వారా, 2,00,000 సంవత్సరాల క్రితం నివసించిన మైటోకాండ్రియల్ ఈవ్ అని పిలవబడే స్త్రీ ఆధునిక మానవులందరిలోనూ కనిపించే జన్యు మార్కరుకు మాతృక అని జన్యు శాస్త్రవేత్తలు నిర్ధారించారు.

"హెచ్ హైడెల్‌బెర్గెన్సిస్"
ప్రవర్తనలో ఆధునికత దిశగా మార్పు
మాలిక్యులర్ బయాలజీ ఆధారాలు
ఆధారాలు