మన గురించి మనము నిజాలు తెలుసుకునే పద్ధతుల గురించి ప్లేటొ చెపుతున్నడు. మనకు తెలిసింది ఎంతవరకూ నిజము అనేదే ప్రశ్న. మనస్సు ఉన్నత శిఖారాలను చేరి, సృష్టికి మూలకారణాము ఏది (సూర్యుడే దేవుడని గ్రీకులు భావించేవారు.) అనే విషయము తెలుసుకోవడము, తెలుసుకున్న తరువాత మిగతావారికి ఆ విషయాలు చెప్పడము గురించి ఈ కథ చెపుతుంది. (517b-c).

దివ్యజ్ఞానము పోందిన తరువాత వెనక్కు వచ్చుట అంత మందికీ సాధ్యము కానప్పటికీ, తత్త్వవేత్త-రాజులు భగవంతుని దగ్గర నుండి నిత్యమూ నిజము తెలుసుకుంటూ పాలిస్తూ ఉండగలిగే రాజ్యము ఉంటుందని ప్లేటో ఊహ.

జ్ఞానోదయము పొందడము ఎలా? పొందాక ఏమవుతుంది అనే విషయము కూడా ఈ కథ వివరిస్తుంది. మొదట కల నుండి నిద్ర లేచి బంధములను తొలగించుకోవలెను. తరువాత మనలను ఉత్తేజితము చేసే వస్తువుల (పై కథలో గోడ పై నీడలు) నిజస్వరూపము కనపడుతుంది. ఆ తరువాత పరమ సత్యము (సూర్య్డు, గుహ బైట). జ్ఞానోదయమైన తరువాత సహజమైన్ కోరిక తోటి వారిని విడిపిద్దామని. చాలాసార్లు ఈ ప్రయత్నము వ్యర్థము కావచ్చు ఎందుకంటే వారు ఆ బంధాల నుండి విడడానికి ఇష్టపడక 'నిజము చెప్పేవాడి పై' యుద్ధము చేయుదురు.

సోక్రటీసు జీవితము నకు ఈ కథ ఉదాహరణ. తెలుసుకున్న నిజమును వేరే వారికి చెప్పబోయిన సోక్రటీసుకు మరణశిక్ష విధించిరి.

కథా వస్తువు
ఈ రోజుల లో ఈ తత్త్వము ప్రత్యేకత
అర్థము
సారూప్యత