హంపి బెంగళూరు నుండి 343కి.మీ. దూరంలో, బీజాపుర నుండి 254కి.మీ.బళ్ళారి నుండి 74కి.మీ. దూరంలో బళ్ళారి జిల్లాలో ఉంది. హంపి దగ్గరలో ఉన్న తాలుకా హొసపేటే 13 కి.మి దూరంలో ఉంది. హంపి అక్షాంశ రేఖాంశ మధ్య విస్తరించి ఉంది. శిథిలమై అవశేషాలతో ఉన్న ఈ నగరానికి దగ్గరలో కమలాపుర అనే నూతన గ్రామం ఉంది. విజయనగరానికి దగ్గరలో ఉన్న రైలు సౌకర్యం గల ఊరు హొస్పేట్.

విజయనగరరాజులు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని తుంగభద్రానదికి ఉత్తరతీరంలో ఉన్న అనేగొంది అనే ప్రదేశాన్ని రాజధానిగా చేసుకొని పరిపాలించేవారు. తరువాతి కాలములో విద్యారణ్య స్వామి తుంగభద్ర నదికి దక్షిణతీరాన ఉన్న ఈ ప్రదేశాన్ని "విజయనగరం" అనే పేరుతో విజయనగర సామ్రాజ్య రాజధానిగా చేశాడు. విజయ=జయాన్ని నగరం= ఇచ్చే నగరం అని అర్థం.

విజయనగరనగర నిర్మాణం హంపిలో ఉన్న ప్రాచీనమైన విరూపాక్షదేవాలయం చుట్టు జరిగింది. ఈ నగరం చుట్టు ప్రక్కల చాలా చిన్నచిన్న దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఈ ప్ర్రాంతమే రామాయణంలో సుగ్రీవుడు నివసించిన కిష్కింద అని తన సోదరుడైన వాలి నుండి తప్పించుకోవడానికి ఇక్కడే ఒక గుహలో నివసించేవాడని, రామచంద్రమూర్తి సుగ్రీవుడిని ఇక్కడే కలిసాడని చెబుతారు. హనుమంతుడి గుడి, హనుమంతుడి తల్లి, తండ్రి అయిన అంజనీదేవి, కేసరిల గుహ ఇక్కడ ఉన్నదని కూడా చెబుతారు. నగరానికి దగ్గరలోనే పంపాసరోవరం కూడా ఉంది. 

శిథిలమైన ఈ నగరం ఇప్పుడు ప్రకృతి రమణీయమైన దృశ్యాలతో పర్వతశ్రేణుల మధ్య పెద్దపెద్ద గ్రానైటుశిలల మధ్య ఉంది. తుంగభద్ర నది ఈ నగరం గుండా ప్రవహిస్తున్నది. అప్పటి కాలంలో ఉత్తరాన ఉన్న ఈ తుంగభద్ర నది శత్రువులనుంది భద్రత కలిపించేది. దక్షిణం వైపు నగరం, ఆ తరువాత ఉన్న గ్రానైటుశిలలు కూడా దాటితే ఒక పెద్ద మైదానం వస్తుంది.

ఉనికి - భౌగోళిక స్వరూపం
ఏక శిలా రథం
కోదండరామ దేవాలయం
కమల భవనం