ప్రాచీన కాలంలో భూమధ్య రేఖకు సమీపంలో వున్న ఉత్తరార్థగోళం లోని నావికులకు, దక్షిణార్ధ గోళంలో నౌకాయానం చేసే నావికులకు దిక్కులను సూచించే నక్షత్ర సూచిగా కానోపస్ నక్షత్రం ఎంతోగానో ఉపయోగపడింది. ముఖ్యంగా పోలినేషియన్లకు నౌకాయానంలో సిరియస్ తోపాటు కానోపస్ నక్షత్రం ఎక్కువగా ఉపయోగపడేది. చుట్టూ ఇసుక మేటలు తప్ప మరేమీ కనిపించని నెగేవ్ , సినాయ్ లాంటి ఎడార్లలో నిత్యం సంచరించే బిదోయిన్ అరబ్ తెగల ప్రజలు, రాత్రివేళలలో పొలారిస్, కానోపస్ నక్షత్రాలను ఆధారంగా చేసుకొని ఆయా ఎడారులలో ప్రయాణించేవారు. కానిస్ మేజర్ (బృహల్లుబ్దకం) నక్షత్రరాశికి సిరియస్ నక్షత్రం వలె, ఉర్సా మైనర్ (చిన్న ఎలుగుబంటి) నక్షత్రరాశికి పొలారిస్ (ధృవ నక్షత్రం) వలె, ఆర్గో నావిస్ సాంప్రదాయిక నక్షత్రరాశికి కానోపస్ నక్షత్రం, సముద్ర నావికులకు దారి చూపించే నక్షత్రంగా పేరు గాంచింది.

రాత్రివేళలలో దిక్కులను సూచించే నక్షత్రంగానే కాక ఈ నక్షత్రం కూడా సిరియస్ మాదిరిగానే ఆయా ప్రాంతాలలో ఋతువుల ఆగమనానికి ఒక సూచికగా ఉపయోగపడింది. ప్రాచీనకాలంలో వివిధ ప్రాంతాలలో ఈ నక్షత్ర దర్శనం అనేక విశ్వాసాలతో ముడిపడి వుంది. వాటిని అనుసరించి ఆయా ప్రాంతాలలోని ప్రజలలో మూడాచారాలు, వారి పురాణాలలో చిత్ర విచిత్రమైన కథనాలు రూపుదిద్దుకున్నాయి. ఉదాహరణకు న్యూజీలాండ్ లోని మావోరీ తెగ ప్రజలకు కానోపాస్ దర్శనం రాబోయే శీతాకాలాన్ని గుర్తుచేస్తుంది. వారి పురాణాలలో అనేక కథలు ఈ ఒంటరి నక్షత్రం (అతుతహి) చుట్టూ అల్లుకొన్నాయి.

ఆధునిక కాలంలో అంతరిక్షయానంలో నావిగేషన్ కొరకు ఈ నక్షత్రాన్ని ఉపయోగిస్తున్నారు. అనుకూలమైన కోణీయదూరం, ఉజ్వలమైన కాంతి కలిగి ఉండటం వలన ఈ నక్షత్రం స్పేస్ నావిగేషన్ కు బాగా ప్రసిద్ధి పొందింది. సూర్యుడి నుండి అనుకూలమైన కోణీయ దూరంలో కానోపస్ ఉండటం వల్ల, దీని స్థానాన్ని ఆధారం చేసుకొని స్పేస్ క్రాఫ్ట్ ల ఉన్నతి (altitude) ని నియంత్రిస్తున్నారు. మనకు 700 కాంతి సంవత్సరాల సుదూర పరిధిలో వున్న నక్షత్రాలన్నింటిలోను అత్యంత దీప్తి గల తార ఇదే కావడంతో దీని ఉజ్వలమైన కాంతి స్పేస్ నావిగేషన్ కు అనుకూలంగా వుంది. అంతరిక్షంలో ప్రయాణిస్తున్న స్పేస్ షిప్స్, స్పేస్ ప్రోబ్స్ ల స్థానాన్ని సర్దుబాటు చేయడానికి ఈ నక్షత్రం నుండి వెలువడే కాంతిని గ్రహిస్తారు. దీనికోసం అంతరిక్ష నౌకలలో సన్ ట్రాకర్ కెమెరా తో పాటు'కానోపస్ స్టార్ ట్రాకర్' అనే ఒక ప్రత్యేక కెమెరాను అమర్చుతారు. అంగారక యాత్ర కోసం 1964 లో నాసా ప్రయోగించిన మారినర్ IV లో కానోపస్ నక్షత్రాన్ని రిఫరెన్స్ గా తీసుకోవడం జరిగింది. ప్రోబ్ ను సరైన మార్గంలో వుంచడంకోసం రెండు సెన్సర్ లను ఒకటి సూర్యుడివైపు, మరొకటి కానోపాస్ నక్షత్రం వైపు ఉండేటట్లు ఉపయోగించారు.

దక్షిణార్ధగోళంలో ధృవ స్థానం ఖాళీగా వుంది. ఉత్తరార్థగోళంలో పొలారిస్ ఉన్నట్లు దక్షిణార్ధగోళంలో ఏ నక్షత్రం లేదు. అయితే భూమి యొక్క ప్రెసిషన్ చలనం వల్ల క్రీ.శ. 14,000 నాటికి కానోపస్ నక్షత్రం దక్షిణ ధృవానికి 10° సమీపంలోని చేరుకొంటుంది.

కానోపస్ శబ్దవ్యుత్పత్తి - చరిత్ర
నక్షత్రాన్ని గుర్తించడం
వారసత్వం
చారిత్రిక సాంస్కృతిక ప్రాముఖ్యత