పంజాబ్ అనునది ఫుల్కారీ కళకు ప్రసిద్ధి చెందినది. ఈ ఎంబ్రాయిడరీ పట్టు దారంతో కాటన్ దారంతో వేయబడుతుంది. వస్త్రంపై సాధారణంగా జ్యామితీయ నమూనాలతో ఫుల్కాలు వేయబడి ఉంటాయి. పంజాబ్ లోని వివాహాలు, యితర ఉత్సవాలలో మహిళలు ఈ ఫుల్కారీలు, బాగ్ల్ ను ధరిస్తారు. ఈ ఫుల్కారీలను మహిళలు తమకోసం లేదా వారి కుటుంబ సభ్యుల కోసం ఎంబ్రాయిడరీ చేసి తయారుచేస్తారు కాని అమ్మకానికి కాదు. అందువల్ల ఇది పూర్తిగా గృహసంబంధమైన దేశీయ కళ. ఇది వారి అంతర్గత కోరికలను సంతృప్తి పరచడానికే కాకుండా రోజువారీ జీవితంలో రంగులను తెస్తుంది. ఒక విధంగా, అది నిజమైన జానపద కళ. వివాహాల సందర్భంలో ఫుల్కారీలు, బాగ్లు వధువులకు అందజేసే సాంప్రదాయం పంజాబీలకు ఉంది. పంజాబ్ ప్రాంతంలోని హజారా, పేష్వార్, సియాల్‌కోట్, ఝెలం, రావల్పిండి, కుల్తాన్, అమృత్ సర్, జలంధర్, అంబాలా, లూధియానా, నాభా, జింధ్, ఫరీద్‌కోట్, కాపుర్తల, చాక్వాల్ జిల్లాలలో ఈ బాగ్ల ఎంబ్రాయిడారీ ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ బాగ్, ఫుల్కారీ కళ గుజరాత్ కు కూడా విస్తరించింది. అచ్చట ఇవి "హీర్ భారత్"గా పిలువబడి జ్యామితీయ అలంకారాలు, కుట్టుపనితో ఉపయోగించబడుతున్నవి. కొంతమంది ఈ కళ మధ్య ఆసియా నుండి భారతదేశానికి వలస వచ్చి పంజాబ్, హర్యానా, గుజరాత్ లలో స్థిరపడిన జాట్ తెగల నుండి చేరినట్లు చెబుతారు. వేదాలలోను, మహాభారతం, గురుగ్రంథ సాహిం, పంజాబ్ యొక్క జానపద కళలలో ఫుల్కారీ కళకు మూలాలున్నాయి. ప్రస్తుతం ఉన్న ఫుల్కారీ ఎంబ్రాయిడరీ కళ 15 వ శతాబ్దం నుండి ప్రాచుర్యంలోని వచ్చింది. ముతక కాటన్ వస్త్రం యొక్క రెండవవైపు రంగురంగుల సిల్కు దారాలతో ఎంబ్రాయిడరీ చేయబడుట దీని ప్రధాన లక్షణం. పంజాబీ మహిళకు అసంఖ్యాకమైన ఆకట్టుకునే విధంగా అనేక ఆకర్షణీయమైన డిజైన్లను, పాటర్న్ లను నైపుణ్యంతో కుడతారు. మూలంగా ఉన్న ఖద్దరు వస్త్రం పశ్చిమ పంజాబ్ లోనూ మధ్య పంజాబ్ కంటే నాణ్యతగా ఉండే విధంగా ఉంటుంది. పశ్చిమ పంజాబ్ లో నలుపు/నీలం రంగులను వాడడానికి యిష్టపడరు. తూర్పు పంజాబ్ ప్రాంతంలో తెలుగు రంగును వాడరు. పశ్చిమ పంజాబ్ లో 2 లేదా 3 ముక్కలు వస్త్రాన్ని మొదట మడత పెట్టి కలుపుతారు. తూర్పు పంజాబ్ లో మొదట వస్త్రాలను కలిపి కుట్టి తరువాత ఎంబ్రాయిడరీ చేస్తారు.

చోప్, సుభార్
ఘూన్‌ఘాట్ బాగ్
పుట్టుక
అవలోకనం