నాగౌరు పాలకుడు ఫిరుజు (ఫిరోజు) ఖాను 1453-1454 లో మరణించాడు. ఇది ఒక యోధునిగా కుంభ సామర్థ్యాన్ని పరీక్షించిన సంఘటనల పరంపరను ప్రారంభించింది. సింహాసనాన్ని ఆక్రమించిన తన మామ ముజాహిదు ఖానుకు వ్యతిరేకంగా షమ్సు ఖాను (ఫిరుజు ఖాను కుమారుడు) ముందుగా రాణా కుంభ సహాయం కోరాడు. పాలకుడు అయిన తరువాత షంసు ఖాను తన రక్షణను బలహీనపర్చడానికి నిరాకరించి గుజరాతు సుల్తాను కుతుబుద్దీను సహాయం కోరాడు (అహ్మద్ షా 1442 లో మరణించాడు). దీనితో ఆగ్రహించిన కుంభ 1456 లో నాగౌరును, కాసిలి, ఖండేలా, సాకంభరిలను కూడా స్వాధీనం చేసుకున్నారు.

దీనికి ప్రతిస్పందనగా కుతుబుద్దీను సిరోహిని పట్టుకుని కుంభాల్మెరు మీద దాడి చేశాడు. మహముదు ఖల్జీ, కుతుబుద్దీను మేవారు మీద దాడి చేసి దోపిడీలను విభజించడానికి ఒక ఒప్పందానికి (ఛాంపనేరు ఒప్పందం) వచ్చారు. కుతుబుద్దీను అబూను పట్టుకున్నాడు. కాని కుంభాల్మేరును పట్టుకోలేకపోయాడు. చిత్తోరు వైపు ఆయన పురోగతి నిరోధించబడింది. రాణా కుంభ సైన్యం నాగౌరు చేరుకుంది. తరువాత జరిగిన తీవ్రమైన యుద్ధం తరువాత గుజరాతు సైన్యం మీద చేసిన యుద్ధంలో కుతుబుద్ధీను ఘోరమైన ఓటమిని చవిచూశాడు. విపత్తు వార్తలను సుల్తానుకు తీసుకెళ్ళేసమయంలో అవశేషాలు మాత్రమే అహ్మదాబాదుకు చేరుకున్నాయి.

మహమూదు ఖల్జీ అజ్మీర్‌ను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. డిసెంబర్ 1456 లో మండల్గడును జయించాడు. కుంభ ముందుచూపును సద్వినియోగం చేసుకొని రావు జోధా (రన్మలు రాథోడు కుమారుడు) మాండోరును స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. ఈ బహుళ దిశల దాడికి వ్యతిరేకంగా ఆయన తన రాజ్యాన్ని కాపాడుకోగలిగాడు అని రాణా కుంభ నైపుణ్యం శ్లాఘించబడింది. 1458 లో కుతుబుద్దీను రెండవ అహ్మదు షా మరణం, మహమూదు బెగాడ (గుజరాతు కొత్త పాలకుడు), మహమూదు ఖిల్జీల మధ్య శత్రుత్వం రాణా కుంభాను కోల్పోయిన భూభాగాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి అనుమతించింది.

మాల్వాకు చెందిన మహమూదు ఖల్జీ, గుజరాతు సుల్తానేటు కుత్బుద్దీను రెండవ అహ్మదు షా, నాగౌరుకు చెందిన షమ్సు ఖాను, మార్వారుకు చెందిన రావు జోధా వంటి శత్రువులు చుట్టుముట్టిన సమయంలో రాణా కుంభ మేవారును విజయవంతంగా సమర్థించారు. తన భూభాగాన్ని విస్తరించారు.

నాగపూరు ఆక్రమణ, సుల్తానుల ప్రతిస్పందన
మరణం, తరువాత
ఇతర నిర్మాణాలు
ఆరంభ కాలం