మహారాజైన ఆయుధ్ పురాణాలలో శ్రీరాముని పూర్వీకుడుగా పేర్కొనబడింది. అతడి పేరు సంకృత పదమైన యుద్ధ్ నుండి వచ్చింది. ఆయుధ్ అపరాజితుడు కనుక ఈ నగరానికి అయోధ్య అన్న పేరు వచ్చింది. అయొధ్య అంటే జయించశక్యం కానిది అని అర్ధం. గౌతమబుద్ధుని కాలంలో ఈ నగరం పాలిలో అయోజిహా అని పిలువబడింది అది కూడా సంస్కృతంలో అయోధ్య అని అర్ధాన్ని ఇస్తుంది. పురాణాలు గంగానది గురించి వివరించినప్పుడు అయోధ్య ప్రస్తావన ఉంది.

కామన్ ఎరా మొదటి శతాబ్ధాలలో ఈ నగరం సాకేతపురం అని పిలువబడింది. క్రీ.శ 127 సాకేతపురాన్ని కుషన్ చక్రవర్తి చేత జయించబడింది. కుషన్ చక్రవర్తి తూర్పుప్రాంతంనికి అయోధ్యను కేంద్రంగా చేసి పాలించాడు. 5వ శతాబ్దంలో ఈ నగరం ఫాక్సియన్ (పినియిన్: షాజి) అన్న పేరుతో పిలువబడింది. చైనా సన్యాసి హూయంత్సాంగ్ క్రీ.శ 636 లో తన భారతదేశ యాత్రలో ఈనగరాన్ని సందర్శించిన సమయంలో ఈ నగరాన్ని అయోధ్య అని పేర్కొన్నాడు. కాని ఈ పేరు మార్పు ఎప్పుడు జరిందన్నది స్పష్టం కాలేదు. మొఘల్ పాలనా కాలంలో ఇది గవర్నర్ ఆయుధ్ స్థానంగా ఉండేది. బ్రిటిష్ పాలనాసమయంలో ఈనగరం అయోధ్య, అజోధియ అని పిలువబడింది. అలాగే అయోధ్య బ్రిటిష్ వారి కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలైన ఆగ్రా-అయుధ్ ప్రాంతాలలో ఒక భాగంగా ఉండేది.

అయోధ్య తరువా ఈ ప్రేరణ కారణంగా అయోధ్య: తాయ్‍లాండ్, యోగ్యకర్త: ఇండోనేషియా అని నామకరణం చేయబడ్డాయి.

నామ చరిత్ర
ఇవికూడా చూడండి
సాహిత్యం
నేపథ్యం