కెన్యా తీరం ఇనుముపనివారు, బంటు ప్రజలకు నివాసప్రాంతంగా మారింది. బంటు ప్రజలలో రైతులు, వేటగాళ్ళు, మత్స్యకారులు, లోహపు ఉత్పత్తి, విదేశీ దేశాల వ్యాపారులు ఉన్నారు. ఈ సమాజాలు ఈ ప్రాంతంలోని మొట్టమొదటి నగర రాజ్యలను స్థాపించారు. వీటిని అజానియా అని పిలిచేవారు.

క్రీ.శ. 1 వ శతాబ్దానికల్లా ముంబసా, మలిందీ, జంన్జిబారు లాంటి పట్టణ-రాజ్యాలలోని చాలా దేశాలు అరబ్బులతో వాణిజ్య సంబంధాలు నెలకొల్పడం ప్రారంభించాయి. ఇది స్వాహిలీ రాజ్యాల పెరుగుతున్న ఆర్ధిక వృద్ధికి దోహదపడింది. ఇస్లాం పరిచయం, అరబికు ప్రభావంతో స్వాహిలీ, బంటు భాష, సాంస్కృతిక వ్యాప్తి, అలాగే స్వాహిలీ నగరం-రాజ్యాలు పెద్ద వాణిజ్య సబంధాలు మరింత అభివృద్ధి చెందాయి. Many historians had long believed that the city states were established by Arab or Persian traders, 
అరబ్బు (పర్షియా) వ్యాపారవేత్తలు నగరాల రాజ్యాలు స్థాపించబడ్డారని చాలామంది చరిత్రకారులు అభిప్రాయపడ్డారు. అయితే పురావస్తుశాస్త్ర ఆధారాలు నగరం రాజ్యాలు స్థానిక ప్రజలు అభివృద్ధిచేసినట్లుగా గుర్తించటానికి దారితీసింది. ఇది వాణిజ్యం కారణంగా విదేశీ ప్రభావానికి గురైన బంటు సాంస్కృతిక కేంద్రంగా నిలిచింది.

ఆధునిక టాంజానియాలో కిల్వా వద్ద కిల్వా సుల్తానేటు కేంద్రీకృతమై ఉండేది. దాని శిఖరాగ్ర స్థితిలో అధికారం కెన్యాతో సహా స్వాహియా తీరం అంతటా విస్తరించింది. ఇది 10 వ శతాబ్దంలో " అలీ ఇబ్ను అల్-హసను షిరాజి " దక్షిణ ఇరానులోని షిరాజు నుండి వచ్చిన ఒక పర్షియన్ సుల్తాను చేత స్థాపించబడింది. నగర-రాజ్యాల అరబు, పర్షియా మూలానికి చెందిన వివాదాలకు వ్యతిరేకంగా స్వతంత్రంగా, అంతర్జాతీయంగా తమను తాము చట్టబద్ధం చేసేందుకు స్వాహిలీ ప్రజలు ప్రయత్నాలు చేశారని పరిశోధకులు సూచించారు. 10 వ శతాబ్దం నుండి కిల్వా పాలకులు విస్తారమైన పగడపు మసీదులను నిర్మించి, రాగి నాణేలను ప్రవేశపెట్టారు.
స్వాహిలీ ప్రజలు మొంబసాను ఒక పెద్ద నౌకాశ్రయ నగరంగా నిర్మించి, ఇతర సమీప నగర-రాజ్యాలతో వాణిజ్య సంబంధాలను ఏర్పరచారు. అదేవిధంగా పర్షియా, అరేబియా, భారతదేశంలో వాణిజ్య కేంద్రాలతో వాణిజ్యసంబంధాలు ఏర్పరచుకున్నారు. 15 వ శతాబ్దం నాటికి పోర్చుగీసు వాహియరు డ్యుర్టే బార్బోసా "మొంబాసా గొప్ప రవాణా కేంద్రంగా అనేక రకాల చిన్న ఓడలు, గొప్ప నౌకలను నిలుపగలిగిన మంచి నౌకాశ్రయం కలిగి ఉంది. వీటిలో సోఫాలా ఇతర ప్రాంతాల నుండి కొన్ని వస్తాయి. మరి కొన్ని కాంబే, మెలిన్డే నుండి వస్తాయి. ఇతరాలు జాంజిబారు ద్వీపానికి ప్రయాణించేవి.

17 వ శతాబ్దంలో స్వాహిలీ తీరం స్వాధీనం చేసుకుని ఓమానీ అరబ్బుల ప్రత్యక్ష పాలనలోకి వచ్చిన తరువాత ఒమను, జంజిబారులో ఉన్న తోటల అవసరాలను పూర్తిచేయడానికి నెరవేర్చడానికి ఒమాని అరబ్బులు బానిస వ్యాపారం విస్తరించారు. ప్రారంభంలో ఈ వర్తకులు ప్రధానంగా ఒమను నుండి వచ్చారు. కాని తరువాత అనేక మంది జాంజిబారు నుండి వచ్చారు (టిప్పు టిపు వంటివారు). అంతేకాక పోర్చుగీసు బ్రిటీషు బానిసల నిర్మూలనవాదులు అట్లాంటికు బానిస వాణిజ్యానికి అంతరాయం కల్పించినందుకు ప్రతిస్పందనగా ఒమాని, సాన్జిబారు వ్యాపారుల నుండి పోర్చుగీసులు బానిసలను కొనుగోలు చేయడం ప్రారంభించారు.

స్వాహిలి, అరబికు, పర్షియా, ఇతర మధ్యప్రాచ్య, దక్షిణ ఆసియా రుణదాతలతో బంటు భాష వివిధ ప్రజల మధ్య వాణిజ్యం కోసం లింగుయా ఫ్రాంకాగా అభివృద్ధి చేయబడింది. స్వాహిలీ ఇప్పుడు ఇంగ్లీషు నుండి పదాలను ఋణం తీసుకుంది. 

శతాబ్దాల కాలం కెన్యా తీరం చాలామంది వ్యాపారులు, అన్వేషకులకు ఆతిధ్యమిచ్చింది. కెన్యా తీరం ఉన్న నగరాలలో మలిన్డి నగరం ఉంది. ఇది 14 వ శతాబ్దం నుండి ఒక ముఖ్యమైన స్వాహిలీ స్థావరంగా మిగిలిపోయింది. ఒకసారి ఆఫ్రికా గ్రేటు లేక్సు ప్రాంతంలో ఆధిపత్యం కోసం మొంబాసాను ప్రత్యర్థిగా చేసింది. మలింది సాంప్రదాయకంగా విదేశీ శక్తులకు స్నేహపూర్వక పోర్టు నగరం. 1414 లో చైనీయ వ్యాపారి, అన్వేషకుడు జెంగు హే ది మింగు రాజవంశానికి ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. తూర్పు ఆఫ్రికా తీరాన్ని ఆయన చివరి ' ట్రెషరి వాయేజి (నిధి సముద్రయానం)' లో సందర్శించాడు. 1498 లో పోర్చుగీసు అన్వేషకుడు వాస్కో డ గామాను మలింది అధికారులు స్వాగతించారు.

అధ్యక్షుడు కిబాకి, కొత్త రాజ్యాంగం
ఆహారం
ఆర్ధికరంగం
స్వాహిలి సంస్కృతి, వాణిజ్యం (1వ శతాబ్ధం–19 వ శతాబ్ధం)