ప్రాచీన మెసొపొటేమియా వాస్తుకళ అధ్యయనం గురించి లభ్యమవుతున్న పురావస్తుశాస్త్ర ఆధారాలు భవంతుల చిత్రాలు భవంతుల నిర్మాణ విధానాల మీద, ఖండికలు మీద ఆధారపడి ఉన్నాయి. సాహిత్యం సాధారణంగా గుళ్ళు, రాజభవనాలు, నగర కుడ్యాలు గేట్లు ఇంకా ఇతర స్మారక భవంతుల మీద కేంద్రీకృతమయ్యింది. కానీ అప్పుడప్పుడూ ఇంటి గోడలమీద కూడా వాస్తుకళ చూడవచ్చు. పురావస్తుశాస్త్ర ఉపరితల పరీక్షలు ఆరంభ మెసొపొటేమియా నగరాలలో పట్టణ ఆకృతి అధ్యయనం చేయడానికి కూడా అనుమతించాయి. ఆరంభ మెసొపొటేమియా పురావస్తు పరిశోధనలో ముఖ్యమైనవి క్రీ.పూ.4వ సహస్రాబ్ధికి చెందిన ఉరుకు దేవాలయ ప్రాంగణాలు, డియాల నది లోయలోని ఆరంభ రాజవంశ కాలానికి చెందిన రాజభవనాల ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. వీటిలో ఖఫజ, టెల్ అస్మారు, ఉరు మూడవ రాజవంశం శిథిలాలు నిప్పురు (ఎన్లిలు ప్రదేశం), ఉరు (నన్నా ప్రదేశం) ఉన్నాయి. మధ్య కంచుయుగంనికి చెందిన సిరియను-టర్కిషు ప్రాంతాలలోని ఎబ్ల, మరీ, అలఖు, అలెప్పో, కుల్టేపే ఉన్నాయి. తుది కాంస్య యుగానికి చెందిన రాజభవనాలు బోగజ్కోయి (హత్తుష), ఉగారిటు, అషురు, నుజి ఉన్నాయి. ఇనుప యుగానికి చెందిన రాజభవనాలు, గుళ్ళు అస్సిరియా (కల్హు (నిమ్రుదు), ఖోర్సాబాదు, నినెవెహు), బాబిలోనియను (బాబిలోను), ఉరర్టియను (తుష్ప (వాన్ కలేసి), కావుస్టేపే, అయనిస్, అర్మవిరు, ఎరెబుని, బస్టాం), నూతన-హిట్టిటే ప్రదేశాలు (కర్కమిసు, టెల్ హలఫు, కరటేపే)లో ఉన్నాయి. నిప్పురు, ఉరు వద్ద లభించిన పురాతన బాబిలోనియను శిథిలాలలోని ఇళ్ళు పేరొందాయి. భవంతి నిర్మాణం మీద పాఠ్యాంశ ఆధారాలు సంబందిత పురాణాలతో పాటు, చివర 3వ మిల్లినియానికి చెందిన గుడియా స్థూపాలు, అలానే అస్సిరియను, ఇనుప యుగంనికి చెందిన బాబిలోనియను రాజ ముద్రలు ముఖ్యమైనవి.

సాయుధయుద్ధం
చక్రం - వాహనం సృష్టి
వాస్తుకళ
చరిత్ర