సూక్ష్మ జంతువులగా మిక్కిలి క్రింది తరగతి జీవులు. సాధారణముగ ఇవి ఏకకణ ప్రాణులు. అనగా వీని శరీరమంతయు ఒక్కటె కణముగా నుండును. కణం చుట్టు నుండు భాగము స్వచ్ఛముగను నిర్మలముగ నుండి మిలమిల లాడుచుండును. దీనికి మూల పదార్థము (Protoplasm) అని పేరు. మధ్య నుండు భాగము కొంచెము దళముగ నుండి కొంచె మన్యచ్ఛముగ నుండును. దీనికి జీవ సూక్ష్మ జంతువులు (Protozoa) స్థానము (Nacleus) అని పేరు. ఒకానికప్పుడు ఏక కణ ప్రాణులు సూక్ష్మ జంతువులలో కొన్ని తమ మూల పదార్థములో ఒక భాగమును పాదము (Psudopodium) గా సాచి దాని సహాయముతో ఆహారము నిమిడ్చు కొనును. ఇట్టి జంతువునకు (అమిబా... Amoeba) "వికారిణి " అనగా ఆకారము నిరంతరము మార్చు కొనునది అని పేరు. చలిజ్వరము (Malaria) అను జ్వరమును (Ameoebic Dysentery) అను నొక తరహా జిగట విరేచనములను గలిగించు సూక్ష్మ జంతువులను ఈ జాతి లోనివియే. మరికొన్ని సూక్ష్మ జంతువులు తోకలు కలిగి వాని సహాయముచే ఈదుచు ఆహారమును తిని చలించు చుండును.

సూక్ష్మజీవుల జాతి భేదాలు
అమీబా
శిలీద్రములు (fungi)
సూక్ష్మ జంతువులు