మెసొపొటేమియాలో వ్రాయబడిన ప్రాచీన భాష సుమేరియను (సమ్యుక్త భాష). మెసొపొటేమియాలో సుమేరియనుతో ప్రాచీన భాషా మాండలికాలు కూడా వాడుకలో ఉండేవి. ప్రాచీన భాషల తరువాత అక్కాడియను విశిష్టమైన భాషగా అయ్యింది. అయినప్పటికీ సుమేరియను పరిపాలన, మతపరమైన, సాహిత్యక, శాస్త్రీయ అవసరాల కొరకు ఉపయోగించబడింది. నవీన- బాబిలోనియను కాలం చివర వరకు అక్కాడియను అనేక వైవిధ్యాలతో ఉపయోగించబడింది. అప్పటికే మెసొపొటేమియాలో సాధారణవాడుకలో ఉన్న అరమైకు అచెమినిదు, పర్షియా సామ్రాజ్యం అధికారిక భాషగా చేయబడి అక్కాడియను నిరుపయోగం అయ్యింది. ఇదీ సుమేరియాలో కొన్ని శతాబ్దం వరకు ఆలయాలలో ఉపయోగించారు.

ప్రాచీన మెసొపొటేమియాలో (క్రీ.పూ.4వ మిల్లియనియం మధ్య సమయంలో) కీల లిపి కనుగొనబడింది. సాహిత్య పరంగా కీల లిపి అర్ధం "కీల-ఆకారం", చిత్తడిగా ఉన్న బంకమన్ను మీద గుర్తులను ముద్రించడానికి వాడిన త్రికోణసూది కొనతో ముద్రించబడింది. కీలాకార గుర్తు ప్రామాణీకరణ ఆకృతి చిత్ర సంజ్ఞల నుండి అభివృద్ధి చేసినట్టు అగుపిస్తుంది. E-అన్నా గొప్ప పవిత్ర ప్రదేశం నుండి వచ్చిన పురాతన వ్యవహార ఖండికలు(7 పురావస్తు ఫలకాలు) త్రవ్వకాలు జరిపిన వారిచే పేరుపెట్టబడిన గుడి C భవంతి, ఉరుకు వద్ద ఇనన్నా, లెవెలు ఈఈఈ దేవతలకు అంకితమిస్తారు.

కీలాకారం లిపి ప్రాచీన శబ్ద లేఖన విధానం ప్రావీణ్యం సంపాదించడానికి చాలా సంవత్సరాలు పట్టింది. అందుచే కేవలం పరిమిత సంఖ్యలో వ్యక్తులను దాని లిపిలో చదవడంలో శిక్షణ ఇవ్వడానికి లేఖకులుగా నియమించుకున్నారు. సార్గోను పాలన వరకు దీని అక్షరీయ లిపిని అవలంబించ లేదు మెసొపొటేమియా జనాభాలో అధిక భాగం అక్షరాస్యులు అయ్యారు. ఖండికల సామూహిక అంశాలు పురాతన బాబిలోనియా లేఖకుల పాఠశాల పురావస్తు ప్రకరణం నుండి పొందబడ్డాయి. దీని నుండి అక్షరాస్యత పొరపాటుగా అంచనావేయబడింది.

భాష, లిపి
రాజభవనం
రాజులు
చక్రం - వాహనం సృష్టి