బ్యాక్ ఆర్క్ బేసిన్ విస్తరణ రేటు సగటున సంవత్సరానికి 1-15 సెంటీమీటర్ల మధ్యలో వుంటుంది. ‘మెరియానా ద్రోణి’లో విస్తరణ రేటు (ఏడాదికి 1 నుండి 1.5 సెంటి మీటర్లు) అత్యల్పంగా వుంటే ‘లౌ బేసిన్’లో (ఏడాదికి 15 సెంటి మీటర్లు) అత్యధికంగా ఉంది. మిడ్ ఓషియానిక్ రిడ్జ్ ల వలె బ్యాక్ ఆర్క్ బేసిన్ వద్ద కూడా సముద్ర భూతలం క్రమేణా విస్తరిస్తుంది. అయితే మిడ్ ఓషియానిక్ రిడ్జ్ ల వద్ద సముద్ర భూతలం సౌష్టవంగా రెండు వైపులకూ విస్తరిస్తుంటే బ్యాక్ ఆర్క్ బేసిన్ల వద్ద మాత్రం సముద్ర భూతలం అసౌష్టవంగా విస్తరిస్తుంది.

ఒకే బేసిన్ లో కూడా విస్తరణ తీరు చాలా తేడాగా వుంటుంది. ఉదాహరణకు మధ్య మెరియానా ద్రోణిలో విస్తరణ రేటు, తూర్పు వైపుతో పోలిస్తే పశ్చిమాన్న 2 నుంచి 3 రెట్లు అధికంగా వుంటుంది. ఇదే మెరియానా ద్రోణి యొక్క దక్షిణ ప్ర్రాంతంలో ‘విస్తరణ కేంద్రాలు’ అగ్నిపర్వతీయ ముఖానికి సమీపంగా వుండటం వలన దక్షిణాన్న పటలం దాదాపుగా 100% అసౌష్టవంగా పెరిగింది. ఇదే పరిస్థితి ఉత్తర భాగంలో కూడా ప్రతిఫలించి అక్కడ కూడా భూతలం పెద్ద ఎత్తున అసౌష్టవంగా విస్తరించింది.

లౌ బేసిన్ (Lau basin) పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో టోంగా ట్రెంచ్ కు ఫిజీ దీవికి మధ్యలో ఏర్పడింది. ఈ బేసిన్ లో హెచ్చు తగ్గులతో కూడిన పెద్ద పెద్ద చీలికలు (rifts) ఏర్పడి అవి క్రమేణా వ్యాపిస్తూ, అవి బేసిన్ లో ఏర్పడిన 'విస్తరణ కేంద్రాల'ను సదూర ఆర్క్ ప్రాంతాల నుండి ఆర్క్ సమీప ప్రాంతాలకు బదిలీ చేస్తున్నాయి. దీని వలన ‘లౌ బేసిన్’లో సముద్ర భూతలం అత్యధికంగా ఏడాదికి 15 సెంటి మీటర్లు చొప్పున అసౌష్ఠవంగా విస్తరిస్తూ ఉంది. అయితే ప్రస్తుతం ఈ బేసిన్ లో ఏర్పడుతున్న చీలికలు చిన్నగా వుండటం వలన, ఇటీవలి విస్తరణ రేటు సాపేక్షంగా సౌష్టవంగానే కనిపిస్తున్నది.

ఏది ఏమైనప్పటికీ బ్యాక్ ఆర్క్ బేసిన్ లో కనిపిస్తున్న అసౌష్టవ విస్తరణ రీతికి సరైన కారణాలు ఇప్పటికి అర్ధం కాకుండానే ఉన్నాయి. మాగ్మా కరుగుతున్న ప్రక్రియలో ఏర్పడే అసౌష్టవత, ఉష్ట ప్రవాహాలు, హైడ్రేషన్ గ్రేడియంట్ లు, భూప్రావారంలో ఏర్పడుతున్న చీలికల ప్రభావం, సముద్ర భూతలం పై ఏర్పడిన చీలికలు పరిణామక్రమంలో మరింతగా వ్యాప్తి చెందడం మొదలైన కారణాల వలన బ్యాక్ ఆర్క్ బేసిన్ లు అసౌష్టవ రీతిలో విస్తరిస్తున్నాయని భావించవచ్చు.

బ్యాక్ ఆర్క్ బేసిన్-ఫోర్ ఆర్క్ బేసిన్
బ్యాక్ ఆర్క్ బేసిన్ - వ్యాప్తి
రకాలు
అసౌష్తవ విస్తరణ రీతి