మల్టీ-డ్రస్ రెసిస్టంట్ ట్యుబర్క్యులోసిస్ (MDR-క్షయ ) ను క్షయగా నిర్వచిస్తారు. అంటే ఇది కనీసం INH మరియు RMPలతో నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది. ఐసోలేట్‌లు ఏదైనా ఇతర క్షయ నిరోధక మందుల సంయోగానికి వృద్ధికర-నిరోధాన్ని కలిగి ఉంటాయి. అయితే MDR-TBగా వర్గీకరించని INH మరియు RMPల పరంగా మాత్రం నిరోధం కలిగి ఉండదు.

అక్టోబరు, 2006 నాటికి, "ఎక్స్‌టెన్సివ్లీ డ్రగ్-రెసిస్టంట్ ట్యుబర్క్యులోసిస్" (XDR-TB ) ని MDR-TB అని పేర్కొంటారు. ఇది క్వినోలోన్‌లతో మరియు ఏదైనా ఒకానొక కనామైసిన్, కాప్రియోమైసిన్ లేదా అమికాసిన్‌లతో కూడా నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది. XDR-TB యొక్క ప్రాచీన కేసు నిర్వచనం MDR-TB. ఇది కూడా ద్వితీయ ప్రాధామ్య ఔషధాలకు చెందిన ఆరు తరగతుల్లో మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వాటితో నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది. ఈ నిర్వచనాన్ని ఎంతమాత్రమూ ఉపయోగించలేదు. అయితే పలు పాత ప్రచురణలు దీనిని సూచించినందు వల్ల దీనిని ఇక్కడ చేర్చడం జరిగింది.

MDR-TB మరియు XDR-TBల చికిత్సకు సంబంధించిన నియమాలు ఒకే విధంగా ఉంటాయి. ముఖ్యమైన తేడాగా XDR-TB అనేది MDR-TB కంటే అధిక మరణాల సంఖ్య రేటుతో సంబంధం కలిగి ఉండటాన్ని చెబుతారు. అందుకు కారణం సమర్థవంతమైన చికిత్సా ప్రత్యామ్నాయాల సంఖ్య తగ్గడం. XDR-TB యొక్క సాంక్రమిక రోగ విజ్ఞానం ప్రస్తుతం చక్కగా అధ్యయనం చేయబడలేదు. అయితే XDR-క్షయ అనేది ఆరోగ్యవంతమైన వ్యక్తులకు సులువుగా వ్యాపించదని మాత్రం విశ్వసించబడుతోంది. కానీ ఇప్పటికే HIVకి గురైన వ్యక్తుల్లో అంటురోగాలను కలిగించే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అందువల్ల వారు TB అంటురోగానికి గురయ్యే ప్రమాదం అధికంగా ఉంటుంది.

కేంద్రీయ నాడీ వ్యవస్ధకు సంబంధించిన క్షయవ్యాధి
నిర్వచనాలు
ఔషధ-నిరోధక క్షయ యొక్క రోగ సాంక్రమిక విజ్ఞానం
రిఫాంపిసిన్‌ను మినహాయించే నియమావళి