ఇప్పటికి 3400 ల సంవత్సరల క్రిందటనే కుష్ట వ్యాధి భారతదేశమున ఉన్నట్లు నిదర్శనములు గలవు. ఈ వ్యాధిని గలిగించు సూక్ష్మ జీవులు ఒక రోగి నుండి మరియొకరికి వంశ పారం పర్యముగ వచ్చునని కొందరును, రోగిని ఇతరులు తాకుటచే అంటుకొనునని కొందరును ఊహించు చున్నారు. కుష్టరోగుల యొక్క శరీరము లందు ఈ సూక్ష్మ జీవులు కనబడు చుండుట చేతను, కుష్టరోగము లేని జనులందెన్నడును ఈ సూక్ష్మ జీవులు కనబడక పోవుట చేతను, ఈ వ్యాధికిని ఈ సూక్ష్మజీవులకును తప్పక సంబంధమున్నదని చెప్పవచ్చును. కాని ఒక రోగి నుండి ఎత్తిన సూక్ష్మ జీవులను వేరొకని శరీరమునందు బలవంతముగ ఎక్కించి వానికి ఈ వ్యాధి అంటు కొనునా లేదా అని శోధించుటకు వీలుగాక పోవుట చేత ఈ సూక్ష్మ జీవులే ఈ వ్యాధికి కారణమను అంశము కొంచెము సందిద్గముగ నున్నను, ఇతర అంటు వ్యాధులకును దీనికి గల పోలికలను బట్టియు, ఇది యొకరి నుండి మరియొకరికి అంటు మార్గములను బట్టియు చూడగా సూక్ష్మ జీవులే మూల కారణములని స్పష్టమగు చున్నది. వంశ పారంపర్యముగ ఈ వ్యాధి అంటు కొను ననుటకు కొన్ని హేతువులు కనిపించు చున్నను ఈ వాదము సరికాదని ఈ క్రింది నిదర్శనముల వలన తెలియ గలదు. నార్వే దేశమున నుండి నూట యిరువది మంది కుష్ఠరోగులు అమెరికా దేశానికి పోయి అక్కడ విశాలమయిన స్థలములలో జన సమ్మర్దమును కల్మషమును లేని చోట్ల కాపురము ఉండిరి. వారి సంతానములో గాని మనుమల యందు గాని ఈ వ్యాధి బొత్తిగ అగుపడక పోవుట ఈ వాదమును ఖండించు చున్నది. ఇక సంపర్క వాదము. ఐర్లండు దేశమును ఎన్నడనును విడిచి యుండని ఒకానొకడు అమెరికా దేశానికి పోయి కుష్ఠ వ్యాధి నంటించుకొని వచ్చిన తన తమ్ముని పడక మీద కొన్ని దినములు పరుండిన కారణము చేత వానికీవ్యాధి అంటు కొనెను. కాబట్టి ఒక మానవుని నుండి మరియొక మానవునకు ఈ వ్యాధి అంటు కొనుననియు, అట్లంటు కొనుటకు అన్యోన్య సంపర్కము అవశ్యకమనియు తోచు చున్నది. ఇట్లధిక సంపర్కము గలిగి యుండుట చేతనే ఒక వంశము నందనేకులకు ఈ వ్యాధి వచ్చుచు వంశ పారంపర్యముగ వచ్చుచున్నట్లు తోచ వచ్చును. కొన్ని దేశములలో ఈ వ్యాధి సముద్రపు ఒడ్డున మాత్రము వ్యాపించి యుండుత చేత చేపల మూలమున ఇది వచ్చునని కొందరు అభిప్రాయ పడి యుండిరి. కాని బొత్తిగ చేపలను తినని బ్రాహ్మణ కుటుంబములలో కూడా ఈ వ్యాధి వ్యాపించి
యుండుట చేత ఈ సిద్ధాంతము నిలువ జాలదు. నల్లుల మూలమున గాని మన ఇండ్లలో నుండు ఎవో ఇతర జంతువుల మూలమునగాని ఈ వ్యాధి వ్యాపించు చున్న దేమో యను సందేహము ఉంది. ఈ విషయమును కని పెట్టుటకు అనేకులు శోధనలు చేస్తున్నారు.

మూలాలు
గజ్జి:
కుష్ఠ రోగము:
కొరుకు పుండు: