బానిసల వ్యాపారాన్ని గ్రేటు బ్రిటను, నెదర్లాండ్సు, పోర్చుగలు, ప్రైవేటు సంస్థలు, అదే విధంగా పలు ఆఫ్రికా రాజ్యాలు, ప్రభుత్వేతర వ్యక్తులు ప్రోత్సాహం అదించారు. బానిసత్వ వ్యతిరేక భావాలు నివాసాలలో అధికరించాయి. మారుతున్న ఆర్థిక వాస్తవాల కారణంగా 1807 లో గ్రేటు బ్రిటను అంతర్జాతీయ బానిస వాణిజ్యాన్ని నిషేధించింది. నెపోలియను యుద్ధాల తరువాత గ్రేటు బ్రిటను బానిసలలో అంతర్జాతీయ ట్రాఫికును అడ్డుకునే ప్రయత్నంలో పశ్చిమ ఆఫ్రికా స్క్వాడును స్థాపించింది. ఇది ఆఫ్రికా తీరంలో బానిసలను విడిచిపెట్టిన ఇతర దేశాల ఓడలను ఆపివేసింది. స్వాధీనం చేసుకున్న బానిసలను బ్రిటీషు విడుదల చేసి స్వేచ్ఛాయుత బానిసల పునరావాసం కొరకు స్థాపించిన వెస్టు ఆఫ్రికాలో ఉన్న ఫ్రీనిను అనే ఒక కాలనీకి తరలించారు. 1851 లో లాగోసు మీద బాంబు దాడి చేసి లాగోసు రాజ్యాధికార పోరాటంలో బ్రిటను జోక్యం చేసుకుని బానిస వ్యాపారానికి అనుకూలుడైన ఒబా కోసోకోను వెలుపలకు పంపి, ఒబా అకిటోనయేను అధికారంలో స్థాపించటానికి సహాయం చేసింది. 1852 జనవరి 1 న గ్రేటు బ్రిటను లాగోసుల మధ్య ఒప్పందం మీద సంతకం చేయబడింది. బ్రిటను 1861 ఆగస్టులో లాగోస్ ఒడంబడిక ఒప్పందంతో లాగోసును క్రౌను ఆగస్టు కాలనీగా చేసారు. బ్రిటిషు మిషనరీలు తమ కార్యకలాపాలను విస్తరిస్తూ మరింత లోతట్టు ప్రయాణించారు. 1864 లో శామ్యూలు అజాయే క్రౌథరు ఆంగ్లికన్ చర్చి మొట్టమొదటి ఆఫ్రికా బిషపు అయ్యాడు.

1885 లో బెర్లిను సదస్సులో పశ్చిమాఫ్రికా ప్రాంతంలో తమ ఆధీనతను స్థాపించడానికి బ్రిటిషు చేసిన వాదనలు ఇతర ఐరోపా దేశాల నుంచి గుర్తింపు పొందాయి. తరువాతి సంవత్సరం ఇది సర్ జార్జి టాబ్మను గోల్డీ నాయకత్వంలో రాయలు నైజెరు కంపెనీగా పేరు గాంచింది. 1900 లో సంస్థ భూభాగం బ్రిటీషు ప్రభుత్వం నియంత్రణలోకి వచ్చింది. ఇది ఆధునిక నైజీరియా ప్రాంతంపై తన పట్టును పదిలపర్చింది. 1901 జనవరి 1 న నైజీరియా బ్రిటీషు సంరక్షితప్రాంతంగా ఆ సమయంలో అగ్రస్థానంలో ఉన్న ప్రపంచ శక్తిగా ఉన్న బ్రిటీషు సామ్రాజ్యంలో భాగం అయింది. 19 వ శతాబ్దం చివర 20 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ప్రస్తుత నైజీరియాలో భాగంగా మారిన స్వతంత్ర రాజ్యాలు దాని భూభాగాన్ని విస్తరించడానికి బ్రిటీషు సామ్రాజ్యం ప్రయత్నాలకు వ్యతిరేకంగా పోరాడాయి. యుద్ధం ద్వారా బ్రిటీషు బెనిన్ను 1897 లో జయించింది. ఆంగ్లో-అరో యుద్ధంలో (1901-1902) లో ఇతర ప్రత్యర్థులను ఓడించారు. ఈ రాజ్యాల విజయం నైజరు ప్రాంతంలో బ్రిటీషు పాలనకు దారులు తెరిచింది.

1914 లో నైజీరియాలోని కాలనీ ప్రొటెక్టరేటుగా బ్రిటీషు అధికారికంగా కలిసింది. బ్రిటిషు నిర్వహణలో నైజీరియా ఉత్తర, దక్షిణ ప్రొటెక్టరేట్లు, లాగోసు కాలనీలుగా విభజించబడింది. దక్షిణ ప్రాంతం నివాసితులు తీరప్రాంత ఆర్థిక వ్యవస్థ కారణంగా బ్రిటిషు, ఇతర ఐరోపావాసులతో మరింత పరస్పర, ఆర్థిక, సాంస్కృతికతను బలపరచుకున్నారు.

క్రైస్తవ మిషన్లు ప్రొటక్టరేటులో పాశ్చాత్య విద్యాసంస్థలను స్థాపించారు. బ్రిటీషు ఇస్లామికు సాంప్రదాయం పరోక్ష నియమం, ధ్రువీకరణ విధానం ప్రకారం క్రౌను దేశంలోని ఉత్తర, ఇస్లామికు భాగంలో క్రిస్టియను మిషన్ల కార్యకలాపాలను ప్రోత్సహించలేదు. దక్షిణ ప్రముఖుల పిల్లలను ఉన్నత విద్య కొరకు గ్రేటు బ్రిటనుకు పంపారు. 1960 లో స్వతంత్రం తరువాత ఆధునిక విద్యా ప్రాప్తిలో ప్రాంతీయ తేడాలు గుర్తించబడ్డాయి. ఈ పరిస్థితి ప్రస్తుతం కొనసాగుతోంది. ఉత్తర, దక్షిణ మధ్య అసమానతలు నైజీరియా, రాజకీయ జీవితంలో కూడా వ్యక్తీకరించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు, ఉత్తర నైజీరియా 1936 వరకు బానిసత్వాన్ని బహిష్కరించలేదు. నైజీరియా బానిసత్వం ఇతర ప్రాంతాలలో వలసవాదం తరువాత వెంటనే రద్దు చేయబడింది.

రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత నైజీరియా జాతీయవాదం అభివృద్ధి చెందింది. స్వాతంత్ర్యం కొరకు డిమాండ్లకు ప్రతిస్పందనగా బ్రిటీషు ప్రభుత్వం నియమించిన తదుపరి రాజ్యాంగం నైజీరియాను స్వీయప్రభుర్వం వైపుకు తరలించింది. 20 వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి ఆఫ్రికా అంతటా స్వాతంత్ర్యం కోరుతూ ఒక గొప్ప పోరాటతరంగం వ్యాపించింది. 1960 లో నైజీరియా స్వాతంత్ర్యం సాధించింది.

బ్రిటిషు నైజీరియా (1800–1960)
సాహిత్యం
స్వతంత్ర సమాక్య, మొదటి రిపబ్లికు (1960–1966)
పర్యావరణ వివాదాలు