కారంపూడి దగ్గర్లోని 'రాక్షసబండ'ను పురావస్తుశాఖ రక్షిత ప్రదేశంగా ప్రకటించనుంది. ఈ నిలువురాతిశిల క్రీస్తు పూర్వం 1000-500 శతాబ్దాల మధ్య విలసిల్లిన లోహయుగపు నాటిదిగా తెనాలికి చెందిన ఔత్సాహిక పురావస్తు పరిశోధకుడు కడియాల వెంకటేశ్వరరావు వెలుగులోకి తెచ్చాడు. కారంపూడి-దాచేపల్లి రోడ్డుకు రెండువైపులా ప్రత్యేకంగా కనిపించే 100-150 ఎకరాల్లో మధ్యగల ఎత్తయిన ప్రదేశంలో 'రాక్షసబండ' కనిపిస్తుంది. దీని ఎత్తు 19.2 అడుగులు. వెడల్పు 4.2 అడుగులు, మందం ఏడు అంగుళాలు. ప్రత్యేకంగా ప్రతిష్ఠించినట్టుండే ఇలాంటి నిలువురాతిని పురావస్తు పరిభాషలో 'మన్‌హీర్‌' అంటారు. పురావస్తు పరిశోధనలను అనుసరించి ఇలాంటివి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆదిమ మానవుల శ్మశానవాటికల వద్ద, వారు నివసించిన ఇతర ప్రదేశాల్లోనూ ఒంటరిగా, సమూహాలుగా ఏర్పాటై ఉన్నాయి. కొన్నిచోట్ల వరుసగా, మరికొన్నిచోట్ల వృత్తాకారంలోనూ పాతి కనిపిస్తాయి. ఇనుముతో చెక్కిన బొమ్మలు ఉండటం దీని ప్రత్యేకత. వీటిని 'పెట్రోగ్లిప్స్‌' అని పిలుస్తారు. పెట్రో అంటే 'రాయి', గ్లిప్స్‌ అంటే 'తీర్చిదిద్దిన కళాకృతి' అని అర్థం. పలక ఆకారంలో గల ఈ మన్‌హీర్‌పై సగం నుంచి దిగువకు ఇనుముతో చిత్రించిన అనేక బొమ్మలు, ముగ్గులు, పీర్లను పోలినట్టుగా వారసత్వపరమైన పితృదేవతలు, జంతువులను చిత్రించి ఉంటాయి.'ఇవి ఆదిమ మానవుల జీవనశైలికి ప్రతిబింబాలు. నాటి మతపరమైన నమ్మకాలు. వారసత్వ పితృదేవతారాధన. వారి ఉనికిని ఈ శిలా చిత్రాలతో రికార్డు చేసుకున్నారు. కారంపూడి మన్‌హీర్‌ ప్రాంతం నాటి కర్మకాండలకు సంబంధించిన సామూహిక ప్రార్థన స్థలం. సమాధుల మధ్యలో మన్‌హీర్‌లను ఉంచటం వల్ల ఇక్కడ పితృదేవతల ఆత్మలు సంచరిస్తుంటాయని, అవి తమను రక్షిస్తాయనే విశ్వాసం ఆదిమమానవుల్లో ఉందని చరిత్రకారుల భావన.

కారంపూడిలోని మన్‌హీర్‌ దిగువన శ్మశానం ఉన్నట్టు 1870-71లో వెలుగులోకి వచ్చింది. అప్పటి కలెక్టరు జేఏసీ బాస్‌వెల్‌.. మెగాలిత్‌ (లోహయుగపు) కాలంనాటి రాతితో నిర్మించిన సమాధులను గుర్తించారు. పలు సమాధులను తవ్వించి పరిశీలించారు. మృతదేహాలను ముందుగా దహనం చేసి అవశేషాలను కుండల్లో ఉంచి సమాధుల్లో భద్రపరిచి, గోళాకారంగా మట్టిని పేర్చి చుట్టూ బండరాళ్లను ఉంచారట. 140 ఏళ్ల కిందట అప్పటి కలెక్టర్‌ స్వయంగా పరిశోధన చేసి ఆ సమాధులు, 'సిథియన్‌/ తురానియన్‌ జాతుల సంస్కృతికి సంబంధించిన పురాతన అవశేషాలు'గా పేర్కొన్నారు. మెగాలిత్‌ నిర్మాణాలు సాధారణంగా తూర్పు దిశగా సూర్యుడికి ఎదురుగా ఉంచుతారు. కారంపూడి మన్‌హీర్‌ను తూర్పు, ఉత్తర దిశలుగా నిలిపి ఉంచారు. మెగాలిత్‌ నిర్మాణాలు కేవలం ప్రార్థన మందిరాలుగానే కాకుండా గ్రహాల గమనాల కనుగుణంగా రుతువులు, కాలగమనాన్ని తెలుసుకునేందుకు ఆదిమజాతులు మన్‌హీర్‌లను ఉపయోగించుకుని ఉంటారు.

శ్రీ ఆంకాళమ్మ అమ్మవారి ఆలయం
రాక్షసబండ
గ్రామ చరిత్ర
గ్రామదేవతలు