కాలంతో పాటు జరిగే స్థానం మార్పును గతివేగము లేదా వడి (velocity) అని అంటారు. ఈ గతివేగానికి ఒక కాయస్థం (magnitude), ఒక దిశ (direction) ఉంటాయి. ఇటువంటి లక్షణం ఉన్న రాసిని దిశమాణి (vector) అంటారు. వీటిని బొద్దు అక్షరాలతో సూచించడం ఆనవాయితీ. ఇక్కడ గతివేగం v అనుకుంటే దానిని, క్షణక్షణం స్థానంలో వచ్చే మార్పుగా, ఒక గణిత సమీకరణంగా, రాయవచ్చు:

formula_1.

సంప్రదాయ యంత్రశాస్త్రంలో, గతివేగాలతో సంకలన, వ్యవకలనాలు చెయ్యవచ్చు. కాని ఈ ప్రక్రియలు సాధారణ సంకలన, వ్యవకలనాలులా కాకుండా సదిశమాన బీజగణిత (vector algebra) సూత్రాలకి తల ఒగ్గుతూ చెయ్యాలి.

ఉదాహరణకి ఒక కారు గతివేగం u = ud, రెండవ కారు గతివేగం v = ve అనుకుందాం. ఇక్కడ u మొదటి వస్తువు యొక్క వేగం,
v రెండవ వస్తువు యొక్క వేగం, d అనేది మొదటి కారు ప్రయాణిస్తూన్న దిశని చూపే ఏకాంశ సదిశరాసి (unit vector). అదే విధంగా e రెండవ కారు ప్రయాణిస్తూన్న దిశని చూపే ఏకాంశ సదిశరాసి. ఇప్పుడు మొదటి కారులో కూర్చున్న వ్యక్తి దృష్టిలో రెండవ కారు వేగం ఇలా చెప్పవచ్చు:

అదే విధంగా, రెండవ కారులో కూర్చున్న వ్యక్తి దృష్టిలో మొదటి కారు వేగం ఇలా చెప్పవచ్చు:

ఈ రెండు కారులూ ఒకే దిశలో కదులుతూ ఉంటే, d = e కనుక, పైన చూపిన రెండు సమీకరణాలని తేలిక పరచి ఇలా రాయవచ్చు:

రెండు కారులు ఒకే దిశలో కదులుతున్నాయి కనుక, తోకలా ఉన్న ఏకాంశ సదిశరాసిని ప్రత్యేకించి రాయకపోయినా పరవా లేదు. అప్పుడు

త్వరణం
వడి, త్వరణము
చరిత్ర
సిద్ధాంతం యొక్క వివరణ