భీంబెట్కా గుహలు ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశులోని పాలియోలిథికు స్థావరాలు ఉనికికి ఆధారాలు చూపిస్తున్నాయి. 
నర్మదా నది లోయ వెంట వివిధ ప్రదేశాలలో రాతియుగ సాధనాలు కనుగొనబడ్డాయి. గుహ చిత్రాలతో రాతి ఆశ్రయాలు వీటిలో మొట్టమొదటిది క్రీ.పూ 30,000 నుండి నాటివి. అనేక ప్రదేశాలలో కూడా కనుగొనబడ్డాయి. ప్రస్తుత మధ్యప్రదేశులోని మానవుల స్థావరాలు ప్రధానంగా నర్మదా, చంబలు, బెత్వా వంటి నదుల లోయలలో అభివృద్ధి చెందాయి. మాళవ సంస్కృతి చాల్‌కోలిథికు ప్రదేశాలు ఎరాను కాయతా, మహేశ్వరు, నాగ్డా నవదటోలితో సహా అనేక ప్రదేశాలలో కనుగొనబడ్డాయి.

ప్రారంభ వేదకాలంలో వింధ్య పర్వతాలు ఇండో-ఆర్యను భూభాగం దక్షిణ సరిహద్దుగా ఏర్పడ్డాయి. ఋగ్వేదం, మొట్టమొదటి సంస్కృత గ్రంథం, నర్మదా నది గురించి ప్రస్తావించలేదు. క్రీస్తుపూర్వం 4 వ శతాబ్దపు వ్యాకరణవేత్త పినిని మధ్య భారతదేశంలోని అవంతి జనపద గురించి ప్రస్తావించారు. ఇది నర్మదాకు దక్షిణాన ఉన్న ఒక భూభాగాన్ని మాత్రమే ప్రస్తావించింది: అష్మాకా.బౌద్ధ వచనం అంగుత్తర నికాయ పదహారు మహాజనపదాలకు పేరు పెట్టింది. వీటిలో అవంతి చేది, వత్స మధ్యప్రదేశులోని కొన్ని భాగాలను ఆక్రమించారని పేర్కొనబడింది. మహావాస్తు తూర్పు మాళ్వా ప్రాంతంలో దశార్ణ అనే మరో రాజ్యాన్ని ప్రస్తావించింది. పాలిభాషలో వ్రాయబడిన బౌద్ధరచనలలో మధ్య భారతదేశంలోని అనేక ముఖ్యమైన నగరాలు పేర్కొనబడ్డాయి. వాటిలో ఉజ్జేని (ఉజ్జయని), వేదిసా (విదిషా), మహిస్సతి (మహిష్మతి) ఉన్నాయి.

పురాతన గ్రంథాల ఆధారంగా అవంతిని హైహయ రాజవంశం, వితిహోత్రా రాజవంశం (హైహయుల శాఖ), ప్రద్యోత రాజవంశం వరుసగా పాలించాయి. ప్రద్యోతాల ఆధ్వర్యంలో అవంతి భారత ఉపఖండానికి ప్రధాన శక్తిగా మారింది. తరువాత దీనిని శిషునాగ మగధ సామ్రాజ్యంలో చేర్చుకున్నారు. శిశునాగ రాజవంశాన్ని నౌందాలను పడగొట్టింది. వారి స్థానంలో మౌర్య ప్రజలు ఉన్నారు.

మద్య రాజ్యాలు, చివరి మద్యయుగ కాలం (c కామను ఎరాకు పూర్వం 230 – 1526 కామను ఎరా)
బ్రిటిషు వలసరాజ్య కాలం (కామను ఎరా 1858–1947)
మౌర్యులు, వారి వారసులు
పురాతన చరిత్ర