సాధారణంగా ఎడారి ప్రాంతాలలో నీరు లభ్యం కావడం అపురూపం కనుక థార్ ఎడారి ప్రజల జీవితాలలో నీరు ప్రధానపాత్ర పోషిస్తుంది. సహజనీటి వనరులు
(ఒయాసిసులు) లేక మానవ నిర్మిత జోహాడ్స్ అనే చిన్న తరహా నీటి గుంటలు మానవులకు, జంతువులకు ఈ ఎడారి భూములలో త్రాగునీటిని అందిస్తున్నాయి. నిరంతర నీటి వసతి లేని కారణంగా ప్రాంతీయవాసులు అత్యధికంగా వలసజీవులుగా జీవిస్తున్నారు. అధిక మానవ నివాసాలు 
కొరాన్-ఝార్ కొండల నుండి ప్వహిస్తున్న రెండు వర్షాధార ప్రవాహాల వెంటనే ఉన్నాయి. ఎడారిలో భూగర్భ జలోలు చాలా అరుదుగా లభిస్తాయి.
సరఫరా చేయబడే నీరు కూడా ఖనిజలవణాలు నీటిలో కోరిగిన కారణంగా తరచుగా చప్పగానే ఉంటాయి. ఈ జలాలు కూడా చాలా లోతులలో మాత్రమే లభిస్తాయి. మానవ నివాసో ప్రాంతంలో బావులలో త్రవ్వినప్పుడు లభించే నీరు తీయగా ఉన్నా బావులు త్రవ్వడం అత్యంత శ్రమతో కూడుకున్న పని ఒక్కోసారి
భూమి త్రవ్వే వారు బావులు త్రవ్వే సమయంలో పనివారు ప్రాణాలు కోల్పోయే ప్రమాదం కూడా ఉంది. 
1980 లో పాకిస్థాన్ నివాసగృహాల గణాంకాలు కేవలం రెండు గదులు మాత్రమే గృహాల సంఖ్య 2,41,326. అతి చిన్నవైన ఈ నివాసాలలో సరాసరి ఒక్కో దానిలో ఆరు మంది నివసిస్తున్నారు. ఒక్కో గదిలో ముగ్గురు నివసిస్తున్నారు. వీటిలో దాదాపు 76 శాతం నివాసాల వెలుపలి గోడలు పచ్చి ఇటుకలతో నిర్మించబడ్డాయి. 10 శాతం నివాసాలలో చెక్కసామానులు వాడబడ్డాయి. 8 శాతం నివాసాలలో కాల్చిన ఇటుకలు వాడహడ్డాయి. జుగీలు (పూరిళ్ళు), గుడిశలలో నివసిస్తున్నారు. వీటిని ఎండు గడ్డి, కొయ్య ముక్కలతో నిర్మిస్తుంటారు. తుఫానుగాలులకు ఈ జుగీలు శక్తిహీనమైనవని నిరుపిస్తుంటాయి. పేదరికం జుగీనివాసులకు మరో అవకాశం కల్పించదు.

ల్యూని నది ఒక్కటే ఈ ప్రదేశానికి ఉన్న ఒకేఒక నీటి ఆఘధారం. ల్యూని నది ఎడారిలోనే ఒక సరసులోకి ప్రవహించి ఆగిపోతుంది. అజ్మీర్ వద్ద ఉన్న ఆరవల్లి పర్వతశ్రేణులలో ఉన్న పుష్కర్ వెల్లీలో జన్మించి 530 కిలోమీటర్ల ప్రయాణించి గుజరాత్ లోని కుచ్ వద్ద ఉన్న రాన్ చిత్తడి నేలలో తన ప్రయాణాన్ని ముగించుకుంటుంది. ల్యూని నది అజ్మీర్, బార్మర్, జలోర్, జోధ్ పూరు, నాగౌర్, పాలి, సిరోహి జిల్లాలు, ఉత్తర గుజరాత్ లోని బాణస్కంధ సమీప ప్రాంతంలో ఉన్నరధన్పూరు ప్రాంతం, మిథవిరానా నుండి ప్రవహిస్తుంది. ల్యూని నది ఉపనదులు వరుసగా సుక్రి, మిత్రి, బాంది, ఖారి, జావై, గుహియా, సాహి మొదలైనవి ఎడమ వైపు నుండి ప్రవహించి నదిలో కలువగా జొజారీ నది ఎడమ వైపు నుండి ప్రవహించి ల్యూని నదిలో కలుస్తుంది.

భారతదేశంలో వర్షాధారంగా ప్రవహించే నదులలో ఘగ్గర్ నది ఒకటి. ఈ నది హిమాచల్ ప్రదేశం లోని శివాలిక్ పర్వతశ్రేణులలో జన్మించి పంజాబు, హర్యానాల గుండా ప్రవహించి రాజస్థాన్ లోకి చేరుకుంటుంది. హర్యానాలోని సిర్సా ఆగ్నేయభాగంలోనూ రాజస్థాన్ లోని తల్వాల వద్ద ప్రవహిస్తున్న జీల్ నది పక్కగా ప్రవహిస్తు ఉంది. ఈ వర్షాధార నది రాజస్థాన్ వరకు పొడిగించబడిన రెండు నీటిపారుదల కాలువలకు కావలసిన నీటిని అందిస్తుంది. ఈ నది హనుమాన్ గర్ జిల్లా వరకు తన ప్రయాణం కొనసాగిస్తుంది.

థార్ ఎడారిలో రాజస్థాన్ కాలువ ప్రధాన నీటి పారుదల వలరుగా భావించబడుతుంది. పంటభూముల వరకు ఎడారి విస్తరించకుండా ఈ నీటి పారుదల కాలువలు సహకరిస్తున్నాయి. ఇది ప్రపంచంలో ఇది ఎడారి భూములను సస్యశ్యామలం చేయడానికి ప్రణాళికాయుతంగా పొడిగించబడిన అతి పెద్ద నీటి పారుదల కాలువగా పేరుపొందింది. ఇది పంజాబు, హర్యానాలలో దక్షిణంగానూ నైరుతి దిశగానూ ప్రవహిస్తూ రాజస్థాన్ లో ప్రవేశించి 650 కిలోమీటర్లు ప్రవహించి జైసల్మర్ వద్ద తన ప్రయాణాన్ని ముగిస్తుంది. ఇందిరాగాంధి కాలువ నిర్మాణం తరువాత ఈ కాలువ జైసల్మర్ జిల్లాలోని లోని 6770 కిలోమీటర్లు, బార్మర్ జిల్లాలోని 37 కిలోమీటర్లు భూమికగ నీటిని అందిస్తుంది. ఈ కాలువ ఎడారిలో జైసల్మర్ జిల్లాలోని నిస్సారమైన భూములను సారవంతం చేస్తుంది. ఇప్పుడీ అర్ధజల ఇసుక భూములు ప్రస్తుతం ఆవాలు, పత్తి, గోధుమలు పండించే సారవంతంమైన భూములుగా మారాయి.

ఈ కాలువ వ్యవసాయ భూములకు నీటిని అందించడమేగాక వందలాది ఈ ప్రాంతవాసులకు త్రాగునీటిని కూడా అందిస్తున్నాయి. ఈ కాలువ అభివృద్ధి రెండవ దశ పనులు అతి వేగంగా సాగాయి. ఈ ప్రణాళిక ఈ ప్రాంతవాసుల జీవన ప్రమాణాలను అభివృద్ధి పరుస్తాయని బావిస్తున్నారు.
ఉప్పునీటి సరసులు
నీటివనరులు
పురాతన సాహిత్యంలో థార్ ఎడారి
ఔషధ మొక్కలు గడ్డి