ఈ ప్రాంతాన్ని సురభి శ్రీ నరసింగ భూపాలుడు పరిపాలించే రోజులవి. ఒక రైతు ఇప్పుడున్న ఆలయానికి ఎడమవైపున (అప్పుడు చెరువు ఏర్పడలేదట) ఉన్న పొలంలో నాగలితో పొలం దున్నుతున్నాడు. హఠాత్తుగా నాగేటి కర్రుకి రాయిలాంటిది అడ్డం పడింది. దాన్ని తీసి గట్టు పైకి విసిరేసి, మళ్లీ దున్నడం కొనసాగించాడు. కాని మళ్లీ అదే పరిస్థితి. తీసి బయటకు విసిరేశాడు. కాని ఆ రాయి మళ్లీ అడ్డం పడేది. కొన్నిరోజులు అలాగే జరిగింది. ఆ రైతుకు విసుగుతో పాటు భయం కూడా వేసింది. శ్రీ మన్నారాయణుని భక్తుడైన ఆ రైతు ఏమి చేయాలో తెలియక పగలు, రాత్రి, మనసులో ఆ భగవంతుని వేడుకుంటూనే ఉన్నాడు. కరుణించిన ఆ దైవం ఒకనాటి రాత్రి శ్రీ నరసింగ భూపాలునికి కలలో కన్పించి, “పాపం తన వలన ఆ రైతు ఇబ్బంది పడుతున్నాడని, తాను అక్కడే ఉండ దలచాను, కాబట్టి అందుకు కావలసిన నిర్మాణం చేపట్టి నీ జన్మను చరితార్ధం చేసుకోవలసిందని “ రాజుని ఆజ్ఞాపించాడు. సహజంగానే దైవభక్తుడైన శ్రీ నరసింగ భూపాలుడు వెంటనే ఆలయ నిర్మాణం చేసి, స్వామిని సేవించి కృతార్థుడైనాడు.

ఈ నృసింహాలయంలో అర్చకులుగా స్మార్తులను ఆ కాలంలోనే నియమించారు. అదే సంప్రదాయం ఇప్పటికీ కొనసాగుతోంది. అంటే శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి విష్ణురూపుడైనా శైవులు పూజారులుగా ఉంటూ ఆనాటినుండి శివకేశవాద్వైతాన్ని పరిరక్షిస్తున్నామని ఆలయ పూజారి చెప్పారు. అనంతర కాలంలో శ్రీ నరసింహస్వామికి కుడి వైపు ఉపాలయంలో శివలింగాన్ని కూడా ప్రతిష్ఠించారు. కావున ఇది శివకేశవాలయంగా కూడా ప్రసిద్ధి పొందింది. ఈ ఆలయ చరిత్ర అర్చకులు చెప్పిందే కాని లిఖిత పూర్వకంగా ఎక్కడా లభించక పోవడం భక్తులకు నిరాశ కల్గిస్తుంది.

ఈ ఆలయానికి ఎదురుగా ఉన్న ఒక కి.మీ. దూరంగా ఉన్న కొండమీద శ్రీ రత్నలక్ష్మీ ఆలయం ఉంది. క్రీ.శ 1875ప్రాంతంలో రాణీ రత్నమాంబా దేవి ఈ ఆలయాన్నినిర్మింపజేసి, చెన్నపట్నం నుండి లక్ష్మీదేవి విగ్రహాన్ని తెప్పించి ప్రతిష్ఠించినట్లు చెప్పబడుతోంది.

అంతరాలయం, ముఖమండపం మాత్రమే నిర్మించబడ్డాయి. ప్రక్కనే వివాహాది కార్యక్రమాల కొఱకు గదులు నిర్మించబడ్డాయి. దానిముందే శ్రీ స్వామి వారి కళ్యాణ మండపం ఉంది. వివాహ, చౌల, ఉపనయనాది వేడుకల నుండి వాహన పూజల వరకు భక్తులు తమ తమ మొక్కులను యథాశక్తి సమర్పించుకుంటూ కన్పిస్తారు. సింగోటం అని పేరున్నవారు కూడా ఈ ప్రాంతంలో ఎక్కువమందే ఉన్నారు. ఆలయానికి ఎడమ వైపు నృసింహసముద్రం అనే పెద్దచెరువు, కుడి వైపు రత్న పుష్కరిణి అనే కోనేరు ఉన్నాయి. కోనేట్లోకి మెట్లమార్గం ఉంది. చెఱువు నుండి అలుగు ద్వారా పుష్కరిణి లోకి నీరు వస్తూ ఉంటాయి. ఆలయ ముందుభాగంలో శ్రీ లక్ష్మీ గణపతి మందిరం, నవగ్రహమండపం. ఉట్లస్తంభం, కొంచెం దూరంలో పొంగళ్ల శాలలు దర్శనమిస్తాయి.

ఎలా చేరాలి
పురాణ గాథ
శ్రీ స్వామి వారి దివ్య రూపం
ఆలయ నిర్మాత