క్రీస్తుపూర్వం 550 నాటికి సింధు లోయలో మిగిలి ఉన్న ప్రధాన వేద తెగలలో కాంబోజా, సింధు, తక్సాలు (గాంధార), మద్రాలు, చెనాబు, కథలు, రవి నది, మల్లాలు, తుగ్రాలు (సట్లెజు నది) ఉన్నారు. ఈ అనేక తెగలు, రాజ్యాలు ఒకదానికొకటి పోరాడాయి. సింధు లోయలో బయటి వ్యక్తుల నుండి రక్షించడానికి, పోరాడుతున్న తెగలను ఒక వ్యవస్థీకృత రాజ్యంగా మార్చడానికి ఒక శక్తివంతమైన వేద గిరిజన రాజ్యం లేదు. ఈ ప్రాంతం సంపన్నమైనది, సారవంతమైనది అయినప్పటికీ గొడవలు దుఃఖాన్ని, నిరాశకు దారితీశాయి. గాంధార రాజు పుష్కరసాక్తి తన స్థానిక ప్రత్యర్థులపై అధికార పోరాటాలలో పాల్గొన్నాడు. ఖైబర్ పాస్ సరిగా రక్షణరహితంగా ఉండేది. అచెమెనిదు సామ్రాజ్యానికి చెందిన రాజు మొదటి డారియసు ఈ అవకాశాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుని దండయాత్రకు ప్రణాళిక వేసుకున్నాడు. పర్షియాలో సింధు లోయ దాని బంగారు, సారవంతమైన నేలగా గుర్తించబడింది. ఖైబరు పాసును జయించడం ఆయనకు పూర్వపాలకుడు సైరసు ది గ్రేటు ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉండేది. క్రీస్తుపూర్వం 542 లో సైరస్ తన సైన్యాన్ని నడిపించి దక్షిణ బలూచిస్తాన్లోని మక్రాను తీరాన్ని జయించాడు. ఏదేమైనా అతను మక్రాను (కలాటు, ఖుజ్దారు, పంజ్గూరు ప్రాంతాలలో) దాటి ప్రచారం చేసాడు. ఆయన గెడ్రోసియను ఎడారిలో తన సైన్యాన్ని చాలావరకు కోల్పోయాడు (ప్రస్తుత ఖరాను ఎడారి). హించబడింది).

క్రీస్తుపూర్వం 518 లో డారియను తన సైన్యాన్ని ఖైబర్ పాస్ ద్వారా దక్షిణ దిశగా నడిపించాడు. చివరికి క్రీస్తుపూర్వం 516 నాటికి సింధు లోని అరేబియా సముద్ర తీరానికి చేరుకున్నాడు. పర్షియా పాలనలో సింధు లోయలో మొదటిసారిగా అధికారిక వ్యవస్థతో కేంద్రీకృత పరిపాలన వ్యవస్థను ప్రవేశపెట్టారు. ప్రాంతీయ రాజధానులతో ప్రావిన్సులు ("సాథెరపీ") స్థాపించబడ్డాయి:
క్రీస్తుపూర్వం 518 లో గాంధార పుష్కలవతి (చార్సద్దా) వద్ద తన రాజధాని స్థాపించబడింది. పాత గాంధార సమాధి సంస్కృతి ప్రాంతంలో గాంధారా సాత్రపీ (ప్రస్తుత ఖైబరు పాసు) స్థాపించబడింది. అచెమెనిదు పాలనలో అరామికు (అచెమెనిదుల అధికారిక భాష) భాష కొరకు ఉపయోగించిన ఖరోస్తి వర్ణమాల ఇక్కడ అభివృద్ధి చెందింది. క్రీ.శ 200 వరకు ఇది గాంధార జాతీయ లిపిగా ఉంది.

క్రీ.పూ 518 లో పంజాబు లోని గాంధార రాజ్యం (తక్షీలా) అచెమెనిదు సామ్రాజ్యం స్వాధీనం చేసుకుంది. ఈ సమయంలో హర్యంక రాజవంశానికి చెందిన మగధ సామ్రాజ్య చక్రవర్తి బింబిసారా (క్రీ.పూ. 558-491) సమకాలీనుడైన పుష్కరసక్తి రాజు గాంధార రాజు. రాజు పుష్కరసాక్తి తన స్థానిక ప్రత్యర్థులపై అధికార పోరాటాలలో పాల్గొన్నాడు. డారియసు ఆధ్వర్యంలోని అచెమెనిదులు క్రీస్తుపూర్వం 516 లో ఈ ప్రాంతంలోకి చొచ్చుకుపోయి ఆధునిక పంజాబు, పాకిస్తాను పశ్చిమ ప్రాంతాలను సింధు నది, సింధు వరకు స్వాధీనం చేసుకుంది.

పెర్సెపోలిసు సమీపంలోని నక్ష్-ఇ-రుస్తాం వద్ద ఉన్న డారియసు (క్రీ.పూ. 521–486) సమాధి మీద ఉన్న శాసనం గదారా (గాంధేరా)తో పాటు హిందుషు (హండు, సింధు) తో పాటు సాత్రపీల జాబితాలో ఉంది. క్రీస్తుపూర్వం 380 నాటికి ఈ ప్రాంతం మీద పర్షియా పట్టు బలహీనపడింది. గాంధారాలో చాలా చిన్న రాజ్యాలు పుట్టుకొచ్చాయి. క్రీ.పూ 327 లో అలెగ్జాండరు ది గ్రేట్ గాంధారతో పాటు పర్షియా సామ్రాజ్యం భారతీయ సాత్రపీలను జయించాడు. అలెగ్జాండరు యాత్రలు అతని సభలోని చరిత్రకారులు, అరియను (క్రీ.శ 175 లో) తన అనాబాసిసు అలెగ్జాండ్రిలో ఈ సంఘటన నమోదు చేసాడు. తరువాత చాలా శతాబ్దాల తరువాత ఇతర చరిత్రకారులు నమోదు చేసారు.

1962 లో సర్ మోర్టిమెరు వీలరు అక్కడ కొన్ని తవ్వకాలు జరిపారు. వివిధ అచెమెనిదు అవశేషాలను గుర్తించారు.

హెప్తాలైటు దాడి
అచమనిదు గాంధార
Taliban destruction of Buddhist relics
భాష