నవాబి నగరి తోంక్ రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోనే కాక భారతదేశం అంతటిలో చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది. అక్బర్ పరిపాలనా కాలంలో జైపూర్ రాజు మాంసింగ్ తారి, తొక్రా జనపద్‌లను జయించాడు. 1963లో తోక్రా జనపదంలోని 12 గ్రామాలను భోలాబ్రాహ్మణులకు ఇవ్వబడింది. తరువాత భోలా ఈ 12 గ్రామాలకు తోంక్ అని నామకరణం చేసాడు. ఈ ప్రాంతం సరిహద్దులలో 5 జిల్లాలు ఉన్నాయి (ఉత్తర సరిహద్దులో జైపూర్ జిల్లా, దక్షిణ సరిహద్దులో బుంది జిల్లా, భిల్వార జిల్లా, తూర్పు సరిహద్దులో అజ్మీర్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో సవై మధోపూర్ జిల్లాలు ఉన్నాయి. జిల్లా సరాసరి వర్షపాతం 62చ.కి.మీ. జిల్లా ప్రజల ప్రధాన వృత్తులలో వ్యవసాయం, జంతుపెంపకం ప్రధాన్యత వహిస్తున్నాయి.

తోంక్ చరిత్ర చాలాపురతనమైనది. ఇది సాంస్కృతికంగా, నాగరికత సంబంధంగా విరాటనగరికి (భైరత్) కి చెందినదిగా భావిస్తున్నారు. తోంక్‌ను రాజస్థాన్‌ లక్నో అని అంటారు. అదాబ్ కా గుల్షన్, ప్రేమ కవి అక్తర్ ష్రీరాణికి నగ్రి, మీతే ఖర్భూజొ కా చమన్, హిందూ ముస్లిం ఏక్తా, మస్కన్ వంటి ప్రముఖులకు తోంక్ జన్మభూమి .

నవాబుల పాలనలో స్థానికులు మిలాడి నభిని ఈ ప్రాంతానికి ఆహ్వానించారు. తరువాత ఈ ప్రాంతంలో మొదటి తోంక్ నావాబు రాజ్యస్థాపించబడింది. మహాభరతకాలంలో దీనిని సంవద్లక్ష్య అనేవారు. మౌర్యులకాలంలో ఇది మౌర్యసామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. తరువాత ఇది మాల్వారాజ్యంలో కలుపబడింది. హర్షవర్ధనుడి పాలనలో చాలాకాలం ఉంది. చైనాయాత్రీకుడు హూయంత్సాంగ్ ఈ ప్రంతం భైరత్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేదని తెలుస్తుంది. రాజపుత్రులకాలంలో ఈప్రాంతం చవ్రాలు, సోలంకీలు, కచవాలు తరువాత రాజా హోల్కర్, సింధియాల పాలనలో భాగంగా ఉంది.1806లో ముహమ్మద్ అమీర్ ఖాన్ బల్వంత్ రావు హొల్కర్‌ను జయించి ఈ ప్రాంతాన్ని ఆక్రమించుకున్నాడు. తరువాత బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతాన్ని అమీర్ఖాన్ నుండి 1817 ఒప్పందం ద్వారా సంపాదించింది. అయినప్పటికీ బ్రిటిష్ ఈ ప్రాంతాన్ని అమీర్ఖాన్‌కు తిరిగి ఇచ్చింది. 1818లో ఆఫ్ఘన్ సైన్యాధికారికి ఇండోర్ పాలకుడు ఈ ప్రాంతం కానుకగా ఇవ్వబడింది. ఆయన ఈప్రాంతంలో తోంక్ రాజ్యస్థాపన చేసాడు.

మూలాలు
చరిత్ర
విభాగాలు
ఆర్ధికం