శ్రీమదాంధ్ర భారతం విరాటపర్వంలో చతుర్థాధ్యాయంలోని 59వ పద్యమిది. రెండవమారు జూదంలో ధర్మరాజు ఓడిపోయినప్పుడు పాండవులు, ద్రౌపది పన్నెండేళ్ళు వనవాసం, సంవత్సరం అజ్ఞాతవాసం చేయాలని అజ్ఞాతవాస కాలంలో వారు పాండవులని బయటపడిపోతే మళ్ళీ మరో 13 సంవత్సరాలు అజ్ఞాతారణ్యవాసాలు చేయాలని నియమం విధిస్తారు కౌరవులు. పన్నెండేళ్ళు అరణ్యవాసం ముగిసి సంవత్సరం పాటు విరాటుని కొలువులో పాండవులు అజ్ఞాతవాసం సాగిస్తారు. ఆ సంవత్సరకాలంలో వారిని పట్టుకుని మళ్ళీ అరణ్యాజ్ఞాతవాసాలకు పంపాలని దుర్యోధనాదులు ప్రయత్నాలు సాగిస్తారు. ఆ ప్రయత్నంలో భాగంగా విరాటరాజు కొలువులో ఉండివుంటారని అంచనావేసి, వారిని బయటకు రప్పించేందుకు గోగ్రహణాలు(ఆవులను తోలుకుపోవడం) అనే యుద్ధాలు ప్రారంభిస్తారు. దక్షిణం నుంచి సుశర్మ దక్షిణ గోగ్రహణం చేయగా విరాట వీరులు, సైన్యమూ అటు వెళ్ళి యుద్ధం చేస్తారు. ఇంతలో అర్జునుడిని బయటకు లాగే వ్యూహంతో భీష్మ ద్రోణ కర్ణాదులతో సహా దుర్యోధనుడు, కౌరవ సైన్యం ఉత్తర దిక్కు నుంచి ఉత్తర గోగ్రహణం ప్రారంభిస్తారు. 
విరాట రాకుమారుడైన ఉత్తరుడు అంత:పురకాంతలతో సారధి ఉంటే యుద్ధంలో కౌరవులని గెలిచేస్తానంటూంటే ద్రౌపది బృహన్నల (అర్జునుడు)ని తీసుకువెళ్ళమంటుంది. చివరకు బృహన్నలతో యుద్ధరంగంలోకి వెళ్ళిన ఉత్తరుడు కౌరవసేనను చూసి బెదిరిపోవడంతో అప్పటికి అజ్ఞాతవాస కాలం పూర్తైన విషయం తెలిసిన అర్జనుడు తన గాండీవం తీసుకుని అర్జున రూపాన్ని ధరంచి యుద్ధంలోకి వస్తాడు. అప్పటికి అర్జునుడు తమ తండ్రి, తమ అన్నదమ్ములు విస్తరించిన రాజ్యాన్ని దురాక్రమించి, అడవులకు తరిమి, చివరకు తమను అజ్ఞాత వ్రతం నుంచి కూడా బయటకు తెచ్చేందుకు వచ్చిన దురాక్రమణదారుపై క్రోధంతో ఉన్నాడు. అర్జునుడిపై అభిమానం కలిగిన గురువు ద్రోణాచార్యుడు ఆ సందర్భంలో ఈ పద్యాన్ని చెప్తాడు.

పద్యం
సందర్భం
విశేషాలు
తాత్పర్యం