ఎస్టోనియాలో 13,000 నుండి 11,000 సంవత్సరాల క్రితం చివరి హిమ యుగాల నుండి వచ్చిన మంచు కరిగిపోయిన తరువాత మానవ నివాసాలు ప్రారంభం అయ్యాయి. ఎస్టోనియాలో అత్యంత పురాతనమైనది పుల్లి గ్రామం. ఇది పర్ను నది ఒడ్డున ఉంది. ఇది దక్షిణ-పశ్చిమ ఎస్టోనియాలోని సిండి పట్టణ సమీపంలో ఉంది. రేడియోకార్బన్ డేటింగ్ ప్రకారం సుమారు 11,000 సంవత్సరాల క్రితం పుల్లి ప్రజలు ఈ ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారని భావిస్తున్నారు. 
కుండా సంస్కృతి మెథోలితిక్ కాలంతో ముడిపడి ఉందని భావిస్తున్నారు. ఈకాలంలో ఉత్తర ఎస్టోనియాలోని నిర్మించబడిన నగరానికి కుండా పట్టణం పేరు పెట్టబడింది. ఇక్కడ పురాతన కాలం నాటి మొట్టమొదటి మానవ నివాసం ఉంది. ఆ సమయంలో దేశం అడవులతో కప్పబడి ఉండేది. ప్రజలు జలాశయాల సమీపంలో సంచారజీవులుగా నివసించారు. ప్రజలు నాటి మృతదేశాల సమీపంలో పాక్షిక సంచార వర్గాల్లో నివసించారు. వీరికి వేట, ఆహార సేకరణ, చేపలు పట్టడం జీవనోపాధిగా ఉండేయి. దాదాపు క్రీస్తుపూర్వం 4900 నాటికి నియోలిథిక్ కాలానికి చెందిన నర్వా సంస్కృతికి సంబంధించిన నవీన కాలపు సెరామిక్స్ కనిపిస్తాయి. క్రీస్తు పూర్వం సుమారు 3200 నుండి ప్రారంభమై కార్డెడ్ వేర్ సంస్కృతి కనిపించింది; ఇందులో ఆదిమ వ్యవసాయం, జంతువుల పెంపకం వంటి కొత్త కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. క్రీ.పూ. 1800 కాలానికి కాంస్య యుగం ప్రారంభమైంది. మొదటి కొండ కోట స్థావరాలు స్థాపించబడ్డాయి. సుమారు క్రీ.పూ 1000 నాటికి వేటాడు-చేపల పెంపకం, సింగిల్ వ్యవసాయ ఆధారిత స్థావరాలు ఏర్పరచుకుని నివసించడం ప్రారంభమైంది.ఇది ఇనుము యుగం ప్రారంభంలో క్రీ.పూ .500 వరకు కొనసాగింది. తరువాత పెద్ద మొత్తంలో కాంస్య వస్తువులు స్కాండినేవియన్, జర్మనీ తెగలతో చురుకుగా పరస్పర సంభాషణ సాగించారని సూచిస్తున్నాయి.

మరింత సమస్యాత్మక, యుద్ధ పూరితమైన మధ్య ఐరన్ ఏజ్ తరువాత బాహ్య బెదిరింపులు వేర్వేరు దిశల్లో కనిపించేవి.
ముఖ్యంగా ఎస్టోనియన్లు స్వీడిష్ రాజు ఇంగ్రార్ను ఓడించి చంపిన తరువాత అనేక స్కాండినేవియన్ సాగాస్ ఎస్టోనియన్లతో ప్రధాన ఘర్షణలను జరిగాయి. ఇలాంటి బెదిరింపులు తూర్పులో కనిపించాయి. పశ్చిమప్రాంతంలో రష్యారాజ్యాలు విస్తరించాయి. 1030 లో యారోస్లావ్ వైజ్ ఎస్టోనియన్లను ఓడించి ఆధునిక టార్టులో ఒక కోటను స్థాపించాడు; 1061 లో పోస్కొవ్‌ మీద దాడి తరువాత ఈ స్థావరాన్ని ఎస్టోనియన్ జాతి (సోసోల్స్) నాశనం చేసారు.
11 వ శతాబ్దంలో స్కాండినేవియన్ వైకింగ్ యుగం కాలంలో బాల్టిక్ సముద్రం ప్రాంతంలో సాగిన బాలోనిటిక్ వైకింగ్ యుగంలో క్యొరోనియన్లు సారేమావా ద్వీపం నుండి ఎస్టానియన్లు (ఒసిలియన్స్ అని పిలిచేవారు) సీబోర్న్ దాడులతో విజయం సాధించారు. 1187 లో ఎస్టానియన్స్ (ఒసిలియన్స్), కురోనియన్లు లేదా / కరేలియన్లు ఆ సమయంలో స్వీడన్ ప్రధాన నగరంగా ఉన్న సిగ్టునాను తొలగించారు.

క్రీ.శ.ప్రారంభ శతాబ్దాలలో ఎస్టోనియాలో రాజకీయ, పరిపాలనా ఉపవిభాగాలు మొదలయ్యాయి.ఇందులో రెండు పెద్ద ఉపవిభాగాలు కనిపించాయి: పారిష్ (ఎస్టోనియన్: కిహేల్కొండ్), కౌంటీ (ఎస్టోనియన్: మాకాంగ్) ఇది పలు పారిష్లను కలిగి ఉంది. ఒక పారిష్‌కు పెద్దలు నాయకత్వం వహించారు.ఇది కొండ కోట చుట్టూ కేంద్రీకృతమై ఉంది. కొన్ని అరుదైన సందర్భాలలో ఒక పారిష్‌కు బహుళ కోటలు ఉన్నాయి. 13 వ శతాబ్దం నాటికి ఎస్టోనియాలో ఎనిమిది అతిపెద్ద కౌంటీలు ఉన్నాయి: హర్జుమా, జర్వామా, లానామా, రివాలా, సారెమా, సకల, ఉగాది, వీరుమా; అదనంగా ఆరు చిన్న ఒకే పారిష్ కౌంటీలు: అలెంపోయిస్, జొగెంటాగనా, మొహు, నూర్ంకుండ్,ంసూపూలిటెస్, వైగా. కౌంటీలు స్వతంత్ర సంస్థలు సహకారంతో విదేశీ బెదిరింపులకు వ్యతిరేకంగా నిలిచాయి. ప్రారంభ ఎస్టోనియన్‌లో అన్యమత మత అభ్యాసాలు చాలా తక్కువగా ఉన్నాయి. లివనియా హెన్రీ క్రానికల్ తారపిటా ఓసేలియన్స్ ఉన్నతమైన దేవుడిగా పేర్కొన్నాడు. ఆధ్యాత్మిక అభ్యాసాలు షమాన్లచే మార్గనిర్దేశం చేయబడ్డాయి. పవిత్రమైన తోటలు ముఖ్యంగా ఓక్ పొదలు, ప్రార్థనా స్థలంగా పనిచేస్తున్నాయి.

విద్య, సైంస్
వైకింగ్ యుగానికి పూర్వ చరిత్ర
ఆర్ధిక సూచనలు
చరిత్ర