క్లైవు భాతదేశములో బ్రిటిష్ సంస్థలో పనిచేసిన మొత్తం కార్యకాలం 18 ఏండ్లును (1743-1767 మధ్య కాలంలో) మూడు పెద్ద విభాగములుగా చేసి సమీక్షిస్తే మొదటి విడత 1743 నుండి 1753 పది సంవత్సరములు దక్షిణాపధములో జరిగిన చరిత్ర క్లైవు యుధ్దనైపుణ్యము చాటునదిగను. రెండవ విడత కార్యకాలం 1755 నుండి 1760 ఐదుసంవత్సరములలో చివరి 3 సంవత్సరములు (1757-1760) వంగరాష్ట్రములో తన పరిపాలన వల్ల ప్రజ్వరిల్లిన అవినీతి, లంచగొండితనం,ప్రజాపీడనలు క్లైవుదొరను వినాశనానికి గురిచేసి అతని అంతమునకే కారణమైనది. ఆర్దిక అవినీతి మిత్రద్రోహచర్యలతో కూడిన రాజ్యతంత్రములుచేసినదే క్లైవుచరిత్ర అయినది. కానీ తన కార్యకాలంలో క్లైవు దొర సాధించిన విజయాలు బ్రటిష్ సంస్థవారికి అతి విలువైనవి. అవిఏమనగా (1) అతి సంపన్నమైన, ప్రాముఖ్యమైన వ్యాపార కేంద్రము మొగల్ సామ్రాజ్యములో ఆభరణమైన వంగ రాష్ట్రము బ్రిటిష్ వారికి పూర్తిగా కైవశం అవటం, వంగరాష్ట్రముతోపాటు బీహారు ఒరిస్సారాజ్యములలో కూడా బ్రిటిష్ కంపెనీ వారికి దివానీ గిరి సంపాదింటం (చూడు రాబర్ట్ క్లైవు-వారన్ హేస్టింగ్సుల రాజ్యతంత్రములు). అదేసమయంలో ఉత్తర సర్కారులలో జరిగిన బొబ్బిలియుధ్ధం, మచిలీపట్నంయుధ్ధంతో 1765 లో ఉత్తర సర్కారులును బ్రిటిషవారికి వశం చెసినట్లు మొగలుచక్రవర్తి గారి ఫర్మానా లభించటం, చివరకు మొగలు చక్రవర్తి షా ఆలాన్ని వశంచేసుకుని మనోవర్తిదారునిగా జీవిత బత్యమునిచ్చి మొగల్ సామ్రాజ్యమంతమొందించి, బ్రిటిష్ రాజ్యస్ధాపనచేసిన క్లైవుదొరను సాటిలేని మేటిగా బ్రిటిష్ ప్రభువుల దృష్టిలో పెట్టినది. ఇక మూడవ విడత కార్యకాలం (1765-1767) లో 1765 క్లైవు తిరిగి వచేటప్పటికి మీర జఫర్ ని తిరిగి రెండవసారి (మొదటిసారి 1757-1760) నవాబుగా1763 లో నియమించ బడియున్నాడు. అతను చనిపోతూ 1765లో క్లైవుకు 70000 రూపాయలనిచ్చి తనతరువాత కుమారుని వారసునిచేయమన్నాడు. అయినాకూడా మీర్ జఫర్ కుమారుడు, వారసుడైన నజముద్దీన్ అలీ ఖాన్ దగ్గరనుండి ఇంకో లక్ష రూపాయలు తీసుకుని పట్టముకట్టారు అటువంటి ఆర్థిక అవినీతి, మిత్రద్రోహచర్యలతో కూడిన రాజ్యతంత్రములుచేసిన క్లైవుచరిత్ర చాల అవమానకరమైనది. క్లైవు సంపాదించిన అక్రమ బహుమతు లను విలువకట్టుటకు 1772 లో ఇంగ్లండులో పార్లమెంటు వారు ఏర్పాటుచేసిన సెలక్టు కమిటీవారు అంచనా 12,50,000£ పౌనులుండునని అందు క్లైవు వాటా2,34,000£ నుడునని అంచనావేసి నిర్ణయించారు (3) క్లైవుకు ఉమ్రావు హోదానిచ్చి ఆ దర్జాను నడిపించుటకు సాలూనా 30వేల పౌనులు ఆదాయం వచ్చే 24 పరగణాలు జాగీరు క్లైవు తన జీవితాంతమనుభవించేటటులు, అతని తదనంతరం కంపెనీ వారికి వర్తించేట్లు లభించింది. కానీ జాగీరు ఇచ్చిన షరత్తును ఉల్లంఘించుతూ కొద్దిరోజలకే ఆ జాగీరును క్లైవు కంపెనీవారికి1765 లోనే స్వాధీన పరచాడు . దానిపై సాలుకు 30000 పౌనులు క్విట్టు రెంటు (QUIT RENT) గా రొక్కం కంపెనీవారు 1774 దాకా క్లైవుకిచ్చేవారు. అదిచాలక క్లైవు దొర బ్రిటిష్ వస్తువుల పై దిగుమతి సుంకములుతేసేయించి సుంకరాహిత వ్యాపారం చేయటం మొదలగు అక్రమ ఆర్థిక లాభాలు గ్రహంచటం వల్ల తన కంపెనీ ఉద్యోగస్తులు కూడాఅదే దోవ అవలంబించారు. 1757 నుండి జరిగిన దుష్పరిపాలన, యధ్ధముల వలననే 1770 లో వంగరాష్ట్రములో తీవ్రమైన కఱవు సంభవించింది లో రెండు సంవత్సరముల సంస్కరణ ప్రయాస ద్వారా ఇంతకుముందు 3 సంవత్సముల పరిపాలన+ తదుపరి మరో రెండు సంవత్సరములు అదే దోవనే (క్లైవు చూపిన తప్పు దోవనే) అవలంబించి నడచిన కంపెనీ ఉద్యోగుల లంచగొండితనం స్వంత వ్యాపారాలు, ప్రజాపీడనలు మాన్పి సంస్కరింప ప్రయత్నంచేశాడు. తెల్లఉద్యోగుల అగ్రహానికి గురైనా కూడా క్లైవు చేసిన గతజల సేతుబంధన సంస్కరణాలలో మరో రెండు ప్రముఖమైనవి (1)ఔధ్ (అవధ్,అయోధ్య) నవాబు షూజా ఉద్దౌలాను తనచేతుల్లో ఓడించినప్పటికీ ఆ నవాబునే సింహాసనాదీశుడుగా నుంచి పరిపాలనచేయించటం (2) అప్పటి ఢిల్లీ చక్రవర్తి రెండవ షా ఆలం (SHAH- ALAM II ) పూర్తిగా వశమైపోయి ఉత్తర హిందుస్తానం మొత్తం బ్రిటిష్ వారికి 1767 కే కైవశమైయ్యే పరిస్థితివున్నపటికీ క్లైవుదొర షా ఆలం చక్రవర్తినే సింహాసనంలోనుంచటం. ఆ రెండు నిర్ణయాలు గొప్ప రాజ్యతంత్రోద్దేశ్యములతో కూడినవే.

క్లైవు కార్యకాల సమీక్ష
వ్యక్తిగత జీవిత ముఖ్యాంశాలు
క్లైవు-హేస్టింగ్సు కార్యకాలంలోని వంగరాష్ట్రపు నవాబులు,వారి పరిపాలనాకాలాలు
క్లైవు కార్యకాలంలో జరిగిన ప్రముఖ యుద్ధములు