కటోచు వంశం ప్రధాన శాఖ కాంగ్రా రాష్ట్ర పాలకులు, ఇది కొన్ని సాక్ష్యాల ఆధారంగా ఆధునిక కాలానికి పూర్వం రవి, సట్లెజు నదుల మధ్య ఉన్న ప్రముఖ రాజ్యం. కాంగ్రా రాజ్యాన్ని త్రిగర్త అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ పేరు మహాభారతంలో పేర్కొన్న పురాతన త్రిగర్తరాజ్యం నుండి వచ్చింది.సాంప్రదాయం ఆధారంగా మహాభారతం కాలం నుండి స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం వరకు కాంగ్రా పాలకులు కటోచును పాలించారు.
కొండలలో పోరాడలేకపోయిన కారణంగా వీరు ముహమ్మదు బిను తుగ్లకు సైన్యాన్ని ఓడించారు. క్రీ.శ 1333 లో ఆయన 10,000 మంది సైనికులు మరణించిన కారణంగా ఆయన వెనక్కి వెళ్ళవలసి వచ్చింది.

ఆధునిక కాలానికి పూర్వం ఆధునిక హిమాచలు ప్రదేశు లోని కొండ రాజ్యాల మద్య బంధుత్వం, వివాహ సంబంధాలు ఉన్నప్పటికీ ఒకరితో ఒకరు నిరంతరం యుద్ధం చేసుకున్నట్లు భావించబడుతుంది. అప్పుడు వారిని అక్బరు చక్రవర్తి మొఘలు సామ్రాజ్యం ఆధ్వర్యంలోకి తీసుకువచ్చారు. అయితే మొఘలు నియంత్రణ పరిమితంగా ఉండేది. రాజ్యాల పాలకులు స్వాతంత్ర్య స్థాయిని నిలుపుకున్నారు. 1610 లో చక్రవర్తి జహంగీరు కాంగ్రా కోటను స్వాధీనం చేసుకుని చుట్టుపక్కల ప్రాంతాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని కటోచు రాజాలను సామంతుల హోదాకు తగ్గించాడు.
మొఘలు శక్తి క్షీణించిన తరువాత రాజా ఘమండు చందు (r. 1751-1823) మొఘలులకు అప్పగించిన భూభాగాన్ని చాలావరకు తిరిగి పొందాడు. రాజా సంసరు చందు (r. 1775-1823) చుట్టుపక్కల ఉన్న అన్ని కొండ రాష్ట్రాల మీద కాంగ్రా ఆధిపత్యాన్ని స్థాపించారు. ఆయన పాలనలో కాంగ్రా కళలకు ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. అనేక రాజభవనాలు నిర్మించబడ్డాయి.

1805 వ సంవత్సరంలో పొరుగున ఉన్న కొండ రాజ్యాలు గూర్ఖా సైన్యం సహాయంతో తిరుగుబాటు చేశాయి. రాజా సంసరు చందు లాహోరు మహారాజా రంజితు సింగు సహాయంతో గూర్ఖా సైన్యాలను బహిష్కరించారు. కాని రంజితు సింగు కాంగ్రా లోయ అత్యంత సారవంతమైన భూభాగాన్ని స్వాధీనం చేసుకుని కాంగ్రా కటోచ్లతో పాటు పొరుగున ఉన్న రాజాలను సామంతుల హోదాకు తగ్గించాడు. 1846 మొదటి ఆంగ్లో-సిక్కు యుద్ధం తరువాత ఈ ప్రాంతం మొత్తం బ్రిటిషు ఈస్టు ఇండియా కంపెనీకి అప్పగించబడింది, చివరికి పంజాబు ప్రావింసులో కలిసిపోయింది. కటోచులు, చుట్టుపక్కల ఉన్న కొండ రాజాలకు చిన్న జాగీర్లను కేటాయించారు. దాని మీద వారికి ఆదాయ హక్కులు, న్యాయనిర్ణయాధికారాలు అధికారం ఉన్నాయి. 

పేరు వెనుక చరిత్ర
రాజవంశాలు పాలించిన ప్రాంతాలు
చరిత్ర
వంశాలు, కుటుంబనామాలు