1940లో కేంద్రం విద్య కోసం ఒక చట్టబధ్ధమైన సలహా మండలిని (central advisory board on education) ఏర్పాటు చేసింది.విద్యా రంగంలో ఉండవలసిన భాషల గురించి అప్పటినుంచి చర్చలను మొదలుపెట్టి 1960 వరకు కొనసాగించాయి. ఈ మండలి ముఖ్యంగా ఐదు సమస్యలను గమనించి వాటిపై ద్రుష్టి పెట్టాలని కేంద్రాన్ని కోరింది. అవి:

భారతదేశ భాషలలో ఉన్న అసమానతను నిర్మూలించాలనే ఉద్దేశంతో ఈ మండలి 23వ సమావేశాంలో పైన చెప్పిన సమస్యలపై ద్రుష్తి పెట్టి హిందీ మాట్లాడే రాష్ట్రాలలోనూ, మాట్లాడని రాష్ట్రాలలోనూ మూడు భాషలను తప్పనిసరిగా బోధించాలంటూ సలహా ఇచ్చింది. అది ఎలా అంటే:

మొదటిది:


రెండవది:


ఈ రెండు విధానాలను సరళీకృతం చేసి 1961లో జరిగిన ముఖ్య మంత్రుల నమావేశంలో త్రి-భాషా సూత్రాన్ని ఈ విధంగా ఆమోదించారు.


త్రి-భాషా సూత్రం
ప్రాచీన కాలంలో భాషా ప్రణాళిక
ప్రత్యేక ఆదేశాలు(350-351)
స్వతంత్ర భారత దేశంలో భాషా ప్రణాళిక