నేపాలు దేశములో ఘూర్కా అనబడిన జిల్లాలోనుండినట్టి ఘూర్కాలనబడు జాతివారు 1768 లో స్థాపించిన రాజ్యము.ప్రిధ్వీనారయణ షా అను ఘూర్కా రాజు సంతతి వారు చాలాకాలము పరిపాలించిరి. కాలక్రమేణా వారి దేశ సరిహద్దులు దాటి తూర్పువైపున వున్న భారతదేశములోని వంగరాష్ట్రము, దక్షిణమునయున్న అయోధ్య రాజ్యములలోని భూభాగముల పై దాడులు జరిపి ఆక్రమించుచుండిరి. 1757 ప్లాసీ యుద్దం తరువాత బ్రిటిష్ వారికి వంగ, బీహారు అయోధ్య రాష్ట్రములు వశమై అందుగల కొన్ని పరగణాలు బ్రిటిష్ వారి జాగీరులైయున్నవి. అట్టివాటిలో అయోధ్యలోని ఘోరక్ పూరు, బస్తి పరగణాలలోని బ్రిటిష్ స్తావరములపై ఘూర్కా సైనికులు దాడులు చేశారు. హేస్టింగ్సు పదవికి రాగానే 1814 లో ప్రకటించిన మొదటి యుద్దము నేపాలు రాజ్యముపై. అప్పటి నేపాల రాజు బిక్రమ్ షా. రెండేంట్ల పాటు జరిగిన ఆ యుద్దములో 1814-1816 మధ్య బ్రిటిష్ కంపెని సైన్యము ఘూర్కాసైన్యముతో అనేక సార్లు యుద్దములు చేసినమీదట చివరకు 1816 మార్చిలో వారి సైన్యాధిపతి అమర్ సింగ్ ధాపాతో సగౌలీ (Sagauli) సంది వప్పందముతో యుద్దము ముగిసినది. తరువాత నేపాల్ రాజుతో 1816 కాఠ్మండు సంది వప్పందములు జరిగినవి. ఆ కాఠ్మండు సంధి ప్రకారము నేపాలు రాజు తను భారతదేశములో ఆక్రమించియున్న తరాయి భూభూగములో కుమౌం మరియూ ఘరవాల్ పరగణాలు బ్రిటిష కంపెనీ వారికి స్వాదీనముచేశాడు. దాంతోనే సిమ్లా, ముస్సోరీ, నైనితాల్, రానీఖేత్ మొదలగు వేసవి విడుదులనబడిన (శీతల) పర్వత కేంద్రములు కూడా వారికి అప్పుడు కైవశమైనవి. అంతేకాక ఘూర్కాసైన్యములు ఆక్రమించియున్న సిక్కింను వదలిపెట్టటం, బ్రిటిష్ కంపెనీ వారి ప్రతినిధిని నేపాల్ రాజ్యములో నుంచకోటము, అనుబంధ సమాశ్రయసంధి పత్రము నకు కట్టుబడి బ్రిటిష్ వారిని తప్ప ఇంక ఏ విదేశీయులనూ తన కొలువులో చేరనీయనన్న వప్పందముకూడా జరిగింది. 1816 లో గవర్నర్ జనరల్ హేస్టింగ్సు సాధించిన ఆ విజయ పరంపరలకు ఉపలబ్ధికీ బ్రిటిష ప్రభుత్వము వారు అతనికి మార్క్వస్ అను ఇంగ్లీషు హోదానిచ్చి సమ్మానించారు.

సంస్కరణలు
రాజ్యతంత్రములు, యుద్దములు, సంస్కరణలు (1813-1823)
మూడవ మహారాష్ట్ర యుద్ధము (1817-1819)
నేపాళ రాజుతో యుద్దము