ఏ అవార్డు అందుకోడానికి వెళ్లినా ఏ అంతర్జాతీయ సదస్సుకు హాజరైనా ఆమె చేతిలో ఓ ఇటుక ఉంటుంది. అందరికీ ఆ కథేమిటో చెబుతారు. వూరిచివర పూరిగుడిసెల కష్టాలు వివరిస్తారు. కృష్ణమ్మాళ్‌ బాల్యం అలాంటి పాకలోనే గడిచింది. వానాకాలం వస్తే ఇల్లంతా జల్లెడవుతుంది. తలదాచుకోడానికి చోటుండదు. పెనుదుమారం రేగిందంటే పైకప్పు గాలిపటమై ఎగిరిపోతుంది. నిరుపేద బతుకులు వీధులపాలు అవుతాయి. వేసవిలో అయితే అగ్నిప్రమాదాల భయం. తేడావస్తే, వాడవాడంతా బూడిదైపోతుంది. అసలా ఇరుకిరుకు జీవితమే నరకం. హుందాగా భద్రంగా బతకడానికి ప్రతి దళిత కుటుంబానికీ ఓ ఇల్లంటూ అవసరం. అందుకే, కృష్ణమ్మాళ్‌ వూరిచివరి బతుకులకు వెచ్చని నీడ అందించే ప్రయత్నం వెుదలుపెట్టారు. నిజానికి ఆ నిరుపేదలు పూరిపాకలు వేసుకున్న జానెడు జాగా కూడా వాళ్లది కాదు. ఏ సర్కారు భూవో అయి ఉంటుంది. పెత్తందార్లకు ఆగ్రహం వస్తే ఆ కాస్త నీడా చేజారిపోతుంది. బుల్‌డోజర్లు గుండెల మీద నుంచి వెళ్తాయి. కృష్ణమ్మాళ్‌ చొరవతో.. దళితులు గుడిసెలు వేసుకున్న స్థలాల మీద వారికే హక్కులు కల్పిస్తూ తమిళనాడు ప్రభుత్వం ఉత్తర్వులు జారీ చేసింది. ఇక ఇళ్లు కట్టుకోవడమే తరువాయి. అందుకు అవసరమైన ఇటుకల తయారీకి కుత్తూర్‌లో ఓ కార్ఖానా ప్రారంభించారు. చమురు, సహజవాయువుల సంస్థ (వోఎన్‌జీసీ) యంత్రాల్ని ఇచ్చింది. మరో ప్రభుత్వరంగ సంస్థ ఇటుకల తయారీకి పారిశ్రామిక వ్యర్థాల్ని ఇవ్వడానికి ముందుకొచ్చింది. దాంతోనే పర్యావరణానికి నష్టంకాని పద్ధతుల్లో అక్కడ ఇటుకలు తయారుచేస్తున్నారు. తొలి ఇటుక...పెనుమార్పుకు సూచిక! అందుకే కృష్ణమ్మాళ్‌ దాన్ని అందరికీ చూపిస్తారు.

గృహనిర్మాణంలో ఇంటికొకరు పాలుపంచుకుంటారు. 'ప్రతి మహిళకూ ఓ ఇల్లు ఉండాలన్నది నా లక్ష్యం. ఇప్పటికే రెండువేల గృహాలు సిద్ధమైపోయాయి. ఇంకో ఐదువేలు నిర్మించబోతున్నాం'...కృష్ణమ్మాళ్‌ కల నిజం కాబోతుంది. ప్రత్యామ్నాయ నోబెల్‌గా పేరున్న 'రైట్‌ లైవ్‌లీహుడ్‌ అవార్డు' విజేతగా మూడులక్షల అమెరికన్‌ డాలర్లలో తనవాటా వెుత్తాన్ని కూడా ఆమె గృహనిర్మాణాలకే కేటాయించారు. త్వరలో తంజావూరు, తిరువారూర్‌, నాగపట్నం జిల్లాల్లో దళితవాడల రూపురేఖలు మారిపోతున్నాయి.

కిల్వెన్మణి ఘోరకలికి కారణమైన భూస్వాముల కుటుంబం వెండిపళ్లెంలో పళ్లూపూలూ ఇంకేవో కాయితాలూ పెట్టుకుని అమ్మ దర్శనానికి వచ్చింది. కృష్ణమ్మాళ్‌ తమ వెుహం చూడటానికి కూడా ఇష్టపడరేవో అని వాళ్ల అనుమానం. భయంభయంగా ఆమె గదిలోకి వెళ్లారు. 'అమ్మా! ప్రాయశ్చిత్తం అనుకోండి. పశ్చాత్తాపం అనుకోండి. మా వంతుగా మీ ఉద్యమానికి ఎంతోకొంత సాయం చేద్దామని అనుకుంటున్నాం. దయచేసి, కాదనకండి'... అంటూ పాదాల దగ్గర వాలిపోయారు. తమ ఆస్తుల తాలూకు పత్రాలు చేతుల్లో పెట్టారు. అందులో ఓ బంగళాకు సంబంధించిన పత్రాలూ ఉన్నాయి. 'ఏమీ అనుకోకపోతే ఓ చిన్న మనవి. ఈ ఇంట్లో మీరే ఉంటే మేమంతా చాలా సంతోషిస్తాం' అని అభ్యర్థించాడో భూస్వామి. అమ్మ చిరునవ్వుతో జవాబిచ్చారు... 'నా ప్రపంచం చాలా పెద్దది. నాలుగు గోడలకే పరిమితం కావడం నాకిష్టం లేదు. అయినా, నాకు ఇంతపెద్ద బంగళా ఎందుకు? ఎక్కడ నా అవసరం ఉంటే అక్కడే ఉంటాను. ఆ జానెడు జాగా చాలు. అదే నా ఇల్లు'.
అందరికీ ఇళ్లు!
పోచంపల్లిలో
బాల్యం
అమ్మ మనసు