పోలీసుచర్య (సెప్టెంబర్‌, 1948)కు ముందు ఈ గ్రామం చాలా కాలం నల్లగొండ జిల్లాలోని చేర్యాల తాలూకాలో అంతర్భాగంగా ఉంది. నిజాం పాలనా కాలంలోనే జిల్లాల సరిహద్దులు మార్చబడినపుడు ఈ గ్రామాన్ని మెదక్‌ జిల్లాలోని సిద్ధిపేట తాలూకాకు మార్చబడింది. నిజాం పాలనా కాలంలో ఇక్కడ ‘‘సర్కార్‌ బంగ్లా’’ అనే పేర ఒక రెవిన్యూ వసూలు కేంద్రం నిర్మించబడింది. ఈ భవనం ఈనాటికీ చెక్కు చెదరలేదు.1948కి ముందే గ్రామంలో రెండు పాఠశాలలు ఉండేవి. విద్యాబోధన ఉర్దూ మాధ్యమంలో ఉండేది. 1. బాలుర ప్రాథమిక పాఠశాల (4వ తరగతి వరకు) 2. బాలికల ప్రాథమిక పాఠశాల (3వ తరగతి వరకు) ‘‘పరదాలు కట్టబడిన ఎడ్లబండి’’పై బాలికలను పాఠశాలకు చేర్చే సదుపాయం ఆనాడే ఉండేది!!

ఆనాటి పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయుడే పోస్టాఫీసు నిర్వహించే వాడు. సుస్థిరమైన పారిశుధ్య పనులను పర్యవేక్షించేవాడు. ఉత్తర, ప్రత్యుత్తరాలలో సహకరించేవాడు. శుభకార్యాలలో గౌరవప్రదమైన వ్యక్తిగా పరిగణింపబడేవాడు.
పోలీసు చర్యకు ముందు తెలంగాణ ప్రాంతంలో రజాకార్ల దురాగతలు, దుశ్చర్యలు మితిమీరి ఉండేవి. వారిని ఎదుర్కోవ డానికి గ్రామపెద్దలు, యువకులు కలసికట్టుగా ‘‘గ్రామ రక్షణ దళాలు’’గా ఏర్పడి, రాత్రులు కాపలా కాసేవారు. గ్రామ ప్రజలందరూ కులాలకు అతీతంగా బంధుత్వాలు ఏర్పరచుకుని, వరుసలతో పలకరించుకోవడం ఇక్కడి తరతరాల సాంప్ర దాయం. ఈ అన్యోన్యత గ్రామాన్ని రక్షించుకోవడంలో, ప్రగతి పథంలో పయనించడంలో బాగా తోడ్పడింది. నేటికీ ఈ సుహృద్భావం కొనసాగడం ముదావహం!

నిజాం పాలనా కాలంలో కొండపాక పోలీస్‌ పటేల్‌ పేరు దొమ్మాట రాజారాంరెడ్డి. ఇతనికి నిజాం నవాబు ఐదు రూపాయలు జరిమానా విధించే దండనాధికారం (థర్డ్ క్లాస్‌ మేజిస్ట్రియల్‌ పవర్‌) ఇచ్చారు. ఈ గౌరవం ఏ గ్రామ పటేలుకు ఆ రోజుల్లో లభించలేదు. స్వాతంత్ర సముపార్జనకు ముందే కొండపాక గ్రామం సంగీత సాహిత్యాలకు పుట్టినిల్లు. ‘కొండపాక పందిరి గుంజలు కూడా సంగీతం పాడేవి’ అనే ప్రతీతి ఉంది.బ్రహ్మశ్రీ మరుమాముల శ్రీరామ సిద్ధాంతి ఆ రోజుల్లో సుమారు 200 గ్రామాలకు ఏకైక సిద్ధాంతిగా, పంచాంగకర్తగా, జ్యోతిశ్శాస్త్ర పండితుడుగా పేరుపొందిన మహనీయుడు అని అంటారు. వారి పంచాంగాలు మెదక్‌, కరీంనగర్‌, వరంగల్‌, నల్లగొండ జిల్లాలతో పాటు రాజధాని హైదరాబాదు‌లో కూడా గౌరవప్రదంగా వినియోగించబడ్డాయి.

సంగీత రంగంలో కొండపాక విద్వాంసులు పలువురు దశదిశలా పేరు గడించారు. ఎన్‌సాన్‌పల్లె రాజయ్య (వయొలిన్‌), రామేశ్వరం (హార్మోనియం-మురళి-ఘటం), రామచంద్రం (తబల), ఆగమయ్య (హార్మోనియం), సోమయ్య (ఢోక్‌), హరిదాసు రామన్న (గాత్రం) మొదలైనవారు సంగీత విద్వాంసుల్లో కొందరు. వీరు స్థానికంగా నిర్వహించిన హరికథలకు, పురాణ కాలక్షేపాలకు చక్కటి వాద్య సహకారం అందించేవారు. నల్లగొండ జిల్లాలో గల శ్రీ యాదగిరి లక్ష్మీనరసింహస్వామి దేవస్థానంలో ఆస్థాన సంగీత విద్వాంసుడుగా రామేశ్వరం చాలాకాలం కొనసాగారు.బ్రహ్మశ్రీ మరుమాముల శ్రీరామ సిద్ధాంతి పెద్ద కుమారుడు బ్రహ్మశ్రీ సీతారామశర్మ.ఇతను గొప్ప సాహిత్యవేత్త, వేదవేదాంగ పండితుడు. వ్యాకరణ శాస్త్రజ్ఞుడు. విద్వత్కవి, ఉభయ భాషాకోవిదుడు. యమక, శ్లేష ప్రయోగంలో నిష్ణాతుడు. ఇతనిని మించిన మేథావి ఈనాటికీ ఆ గ్రామంలో జన్మించలేదు. గ్రామానికే ద్రోణాచార్యుడైన వీరిని కన్న కొండపాక ధన్యమైంది. వైదిక సంస్కారాన్ని తన జీవితానికి అన్వయించుకుని అందరికీ హితులుగా, పురోహితులుగా బ్రహ్మశ్రీ జనార్దనశర్మ విరాజిల్లుచున్నారు

అంబటి భూమయ్యగారు, కుమారుడు అంబటి ఎల్లయ్య ప్రతి అమావాస్య, పౌర్ణమి రోజుల్లో చర్మవ్యాధులకు దివ్యంగా పనిచేసే ఔషధాన్ని ఉచితంగా గత వంద సంవత్సరాలుగా పంపిణీ చేస్తున్నారు. వేలాది రోగులు ఈ ఔషధంతో లాభపడ్డారు. ఈనాటికీ ఆ ఇంటి వారసులు ఆ కార్యక్రమాన్ని కొనసాగిస్తున్నారు.
ఉత్పత్తి
పారిశుధ్యం
పోలీసు చర్యకు ముందు గ్రామ స్థితిగతులు
సమాచార, రవాణా సౌకర్యాలు