"బంధువు లేక మానసులు బాల్య సఖుల్ సహపాఠులున్ సమస్కంధులు పింగళాన్వయుడు కాంతుడు, కాటూరి వెంకటేశుడున్ సుందర నందరాగ పరిశోభిత వృత్తము రమ్య తత్వమీ సౌందరనంద సత్కృతిని సల్పిరి దేశికుడిచ్చమెచ్చగన్" - అని కావ్యం చివర శిల్పాక్షరం మాదిరిగా పద్యం ఉంది. ప్రాచీనాంధ్ర కవిత్వానికి భరత వాక్యమూ, నవీనాంధ్ర కవిత్వానికి నాందీవాక్యమూ పలికిన తిరుపతి వెంకటకవులలో ఒకరైన చెళ్ళపిళ్ళ వెంకటశాస్త్రి షష్టిపూర్తి సందర్భంగా ఆయనకు ఈ జంటకవులు (పింగళి కాటూరి కవులు) గురుదక్షిణగా ఈ సౌందరనందనాన్ని సమర్పించారు.

ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ ఇలా అన్నాడు - "యన్మహా త్యాగ మహిమమ్మునాలకించి మూడు కాలముల్ రోమాంచమును వహించు" అంటూ ప్రారంభమైన సౌందరనందనం వంటి కావ్యం వేయి సంవత్సరాలకు వెనుక పుట్టలేదు. ఇక వేయి సంవత్సరాలకు ముందు పుట్టబోదు.
సంస్కృత మూలానికి, తెలుగు కావ్యానికి ఉన్న భేదాల గురించి రచయితలు "విజ్ఞప్తి"లో ఇలా వ్రాశారు - "సంస్కృతమున అశ్వఘోషుని కావ్యమునకు, మా గ్రంధమునకు ఈషత్తు పోలిక గలదు. కాని ఇంకెందును సాదృశ్యము లేదు. ఇది దానికి అనువాదము కాని, అనుసరణ కాని కాదు. అశ్వఘోషుని పద్యములకు ఛాయలని చెప్పు 5, 6 పద్యములు మాత్రము మొదటి రెండు సర్గలలోనున్నవి. గ్రంధనామము ఇంపుగ ఉండుటచే అదియే గైకొంటిమి"

సంస్కృత సౌందరనందనం 18 సర్గల మహాకావ్యం. మోక్షార్ధగర్భమయిన కృతి అని అశ్వఘోషుడే అన్నాడు. అది ప్రధానంగా ఉపదేశప్రధానమైన, బౌద్ధమత ప్రచార గాథ. అందులో సుందరి పాత్ర మసక మసకగా కనుపిస్తుంది. కాని తెలుగులో దీనిని పింగళి కాటూరి కవులు కళాప్రధానమైన రసత్కావ్యంగా రూపొందించారు. ఆంధ్ర సౌందరనందనంలో సుందరి సజీవపాత్రగా తళతళలాడుతూ దర్శనమిస్తుంది. ఆధునిక కాలంలో వచ్చిన సౌందరనందనంలో బౌద్ధమతోపదేశాలతోపాటు గాంధేయవాద ముద్ర పడింది. .. ఆంధ్ర సౌందరనందనంలో నాటక లక్షణం ఎక్కువ. దీనిలోని తొమ్మిది సర్గలూ తొమ్మిది రంగాలు. ఈ రంగాల్లోని ప్రధాన పాత్రల మనస్తత్వాలకు అనుగుణమయిన వాచికాభినయం, దానికి తగిన ఆంగికాభినయం, దానికి వన్నె పెట్టే సాత్వికాభినయం పాఠకుల మనశ్చక్షువులకు గోచరమై రసానుభూతిని కలిగిస్తాయి.

సాహితీ విశేషాలు, ప్రశంసలు
ఉదాహరణ పద్యాలు
కావ్య విభాగాలు, కథా క్రమం
రచయితలు