కాంబోజాలకు సంబంధించిన మొట్టమొదటి ప్రస్తావన క్రీస్తుపూర్వం 5 వ శతాబ్దంలో పినిని రచనలలో ఉంది. ఇతర పూర్వ-యుగపు సూచనలు మనుస్మృతి (2 వ శతాబ్దం), మహాభారతంలోని కొన్ని భాగాలలో వీరి ప్రస్తావన కనిపిస్తుంది. ఈ రెండూ కాంభోజాలను హిందూ పవిత్ర ఆచారాలకు కట్టుబడి ఉండటంలో విఫలమవడం ద్వారా దిగజారిన మాజీ క్షత్రియులు (యోధుల కులం) గా వర్ణించాయి. వారి భూభాగాలు నేటి తూర్పు ఆఫ్ఘనిస్తానులో గాంధారను దాటి ఉన్నాయి. ఇక్కడ అశోకుడి పాలనలో బుద్ధ విగ్రహాలు నిర్మించబడ్డాయి. క్రీ.పూ 3 వ శతాబ్దం. అశోక శాసనాలు కంబోజా నియంత్రణలో ఉన్న ప్రాంతాలు మౌర్యసామ్రాజ్యం నుండి స్వతంత్రంగా ఉన్నటు పేర్కొన్నాయి.

కాంభోజులలోని కొన్ని విభాగాలు హిందూ కుషు దాటి పరోపమిసాడేలో, రాజౌరి వరకు ఉన్న ప్రాంతాలలో కాంబోజా కాలనీలను స్థాపించారు. మహాభారతం హిందూ కుషు దగ్గర ఉన్న కాంబోజులను దారదాసుకు పొరుగువారిగా, హిందూ కుషు అంతటా పరమ-కంబోజులను ఫెర్గానా ప్రాంతంలోని రిషికాలు (లేదా తుఖారాలు) కు పొరుగువారిగా గుర్తించింది.

కాంబోజుల సమాఖ్య కాశ్మీరు నైరుతి భాగంలోని రాజౌరి లోయ నుండి హిందూ కుషు శ్రేణి వరకు విస్తరించి ఉండవచ్చు; నైరుతిలో సరిహద్దులు కాబూలు, ఘజ్ని, కందహారు ప్రాంతాల వరకు విస్తరించి ఉన్నారు. నేటి కాబూలు ఈశాన్య ప్రాంతంలో కేంద్రకృతమై, హిందూ కుషు శ్రేణి, కపిసాతో సహా కునారు నది మధ్య నివసించారు. బహుశా కాబూలు లోయల నుండి కందహారు వరకు విస్తరించి ఉండవచ్చు.

మరికొందరు బాల్ఖు, బదాక్షాను, పామిర్సు, కాఫిరిస్తాను ప్రాంతాలలో కాంబోజాలు, పరమ-కంబోజాలను కనుగొంటారు. డిసి సిర్కారు వారు "బల్ఖుకు దక్షిణాన ఇరాను, పంజాబు మధ్య ఉన్న విస్తార ప్రాంతంలోని వివిధ స్థావరాలలో" నివసించినట్లు భావించారు. పరమ-కంబోజా ఉత్తరాన జెరావ్షను లోయతో కూడిన ట్రాన్సు-పామిరియను భూభాగాలలో , శాస్త్రీయ రచయితలున్న సిథియాలో, ఫర్గానా ప్రాంతంలో కూడా నివసించినట్లు భావిస్తున్నారు. ఆక్ససు, జాక్సార్టెసు మధ్య పర్వత ప్రాంతం కూడా పురాతన కంబోజుల స్థానంగా సూచించబడింది.

కంబోజా అనే పేరు (కమ్ + భోజ్ "కమ్మ + బోజా") నుండి ఉద్భవించింది. ఇది "కుమ్" లేదా "కామ్" అని పిలువబడే ఒక దేశ ప్రజలను సూచిస్తుంది. జాక్సార్టెసు, దాని సంగమం తలెత్తే పర్వత ప్రాంతాలను టోలెమి కొమెడెసు ఎత్తైన ప్రాంతాలు అంటారు. అమ్మియనసు మార్సెలినసు ఈ పర్వతాలను కొమెడాసు అని కూడా పిలుస్తారు. జువాన్జాంగు రచనలలో కియు-మి-టు పురాణ సాహిత్యం కొముధ-ద్విపా, ఇరానియను కంబోజులుగా కూడా గుర్తించబడింది. 

హిందూ కుషు ఇరువైపులా ఉన్న రెండు కంబోజా స్థావరాలు టోలెమి, భౌగోళికం నుండి కూడా రుజువు చేయబడ్డాయి. ఇది బాక్ట్రియాలోని ఆక్ససు నది మీద హిందూ కుషుకు ఉత్తరాన ఉన్న టాంబిజోయిని, పరోపామిసాడేలోని హిందూకుషు దక్షిణ భాగంలో ఉన్న అంబౌటై ప్రజలను సూచిస్తుంది. టోలెమియను టాంబిజోయి, అంబౌటాయి రెండింటినీ సంస్కృత కాంబోజులుగా పండితులు గుర్తించారు.

ఎర్నెస్టు హెర్జిఫెల్డు వంటి పరిశోధకులు, కొన్ని ఇండో-ఆర్యను ఎథోనింలు, కాకససు పర్వతాలు కాస్పియను బేసిను ఇరానియను మాట్లాడే ప్రజలు ఉపయోగించే కొన్ని జియోనిముల మధ్య శబ్దవ్యుత్పత్తి సంబంధాలను సూచించారు. ముఖ్యంగా, కంబోజా కొంతవరకు హైడ్రోనిం కంబుజియాను పోలి ఉంటుంది - అయోరి / గబీరి నదికి ఇరాను పేరు (ఆధునిక జార్జియా / అజర్బైజాను). కంబుజియా కాంబిసేను (జార్జియా, అజరు బైజాను కాఖేటి / బాలకాను ప్రాంతాలకు ఒక పురాతన పేరు), పర్షియను వ్యక్తిగత పేరు కాంబైసెసు మూలం. (ఐయోరీకి సమీపంలో ఉన్న కురా నది, వేద సాహిత్యంలో పేర్కొన్న కురులు, కౌరవల పేరు మధ్య ఇదే విధమైన లింకు సూచించబడింది.) ఇటువంటి శబ్దవ్యుత్పత్తి శాస్త్రాలు విశ్వవ్యాప్తంగా ఆమోదించబడలేదు.
మౌర్యుల కాలం
కాంభోజ రాజ్యాలు
తూర్పు కాంభోజులు
ఆవిర్భావం