ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਚੀ ਅਖਾਣ ਇਕਹਿਰੇ ਭਾਵ ਵਾਲਿਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ,ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੂਪਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।ਪਰ ਪ੍ਰਮਾਣਵਾਚੀ ਅਖਾਣ ਵਿਚ ਰੂਪਕ ਅਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਤੇ ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਦਿਸਦੇ ਅਰਥਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ।ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਬਾਹਰਲਾ ਅਰਥ ਤਾਂ ਅਸਲੋਂ ਇਕ ਦਿ੍ਸ਼ਟਾਂਤ ਹੈ,ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਡੇਰੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸੁਝਾਉ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
1* ਮਾਵਾਂ ਠੰਢੀਆਂ ਛਾਵਾਂ। (ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਚੀ ਅਖਾਣ)
2* ਜ਼ਾਤ ਦੀ ਕੋੜ੍ਹ ਕਿਰਲੀ,ਸ਼ਤੀਰਾ ਨਾਲ ਜੱਫੇ।(ਪ੍ਰਮਾਣਵਾਚੀ ਅਖਾਣ)

ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਾਣਾਂ ਦੇ ਸੋਮੇ
ਅਖਾਣ ਦੀ ਉਤੱਪਤੀ ਤੇ ਵਿਕਾਸ
ਅਖਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਅਖਾਣ
ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਚੀ ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਵਾਚੀ ਅਖਾਣ