ਕਿਸੇ ਇਕਲੌਤੀ ਰੈਫਰੈਂਸ ਫ੍ਰੇਮ ਅੰਦਰ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੋ ਵਸਤੂਆਂ ਜਿਸ ਦਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਉਸਨੂੰ ਪਰਸਪਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਸਪੀਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਸਪੀਡ ਉੱਤੇ ਰੈਫਰੈਂਸ ਫ੍ਰੇਮ ਪ੍ਰਤਿ ਪਰਸਪਰ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੋ ਕਣਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਟਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਰਟੀਕਲ ਐਕਸਲਰੇਟਰ ਦੀਆਂ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀਸ਼ੀਲ ਦੋ ਕਣਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ। ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀ ਸਪੀਡ ਉਹ ਦਰ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੋਵੇਂ ਕਣਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਦੂਰੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਐਕਸਲਰੇਟਰ ਦੇ ਸਾਪੇਖਿਕ ਅਰਾਮ ਨਾਲ ਖੜੇ ਕਿਸੇ ਦਰਸ਼ਕ (ਔਬਜ਼ਰਵਰ) ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਇਹ ਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਗਤੀ ਦੇ ਦੁੱਗਣੇ ਤੋਂ ਕੁੱਝ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ।

ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਇਸ ਤੇ ਕੋਈ ਪਾਬੰਧੀ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦੀ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਕਣ ਦੀ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਨਾਪਣ ਵਾਸਤੇ ਜਨਰਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਵਰਤਣੀ ਗਲਤ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜੇ ਕਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਕਿਸੇ ਔਬਜ਼ਰਵਰ ਦੁਆਰਾ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਨਾਪਣੀ। ਯਾਨਿ ਕਿ, ਸਪੈਸ਼ਲ ਰਿਲੇਟੀਵਿਟੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਾਪੇਖਿਕ ਵਿਲੌਸਿਟੀਆਂ ਨਾਪਣ ਲਈ ਸਹੀ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਵੇਗਿਤ ਢਾਂਚੇ ਅੰਦਰ v ਅਤੇ –v ਗਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਸਾਪੇਖਿਕ ਵਿਲੌਸਿਟੀ ਨੂੰ ਨਾਪਣਾ ਅਨੁਦੇਸ਼ਾਤਮਿਕ ਹੈ, ਜੋ 2v > c ਨੇੜੇ ਹੋ ਰਹੀ ਸਪੀਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਸਪੀਡਾਂ ਨੂੰ c, β = v/c ਦੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ (ਇਕਾਈਆਂ) ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋਏ:

formula_1

ਨੇੜੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਗਤੀਆਂ
ਗੈਰ-ਸੂਚਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਯਾਤਰਾ
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਧੱਬੇ ਅਤੇ ਪਰਛਾਵੇਂ
ਸਥਿਰ ਫੀਲਡ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਸੰਚਾਰ