ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਤਹਿਤ ਡਾ. ਕਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਧਾਰਾ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼ਬਦ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਫੋਕਲੋਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਹੈ। ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਦਿ੍ਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸ਼ਬਦ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੀ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਕੋ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਕ ਭਾਵ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਹਦੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮਾਂ ਪੈਣ ਨਾਲ ਉਹੇ ਉਸ ਭਾਵ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਜਾਂ ਸੂਚਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਨੁਕਤੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਡਾ. ਕਰਨਜੀਤ ਨੇ ਇਕ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਥਿਰ ਤੇ ਅਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਿਰੰਤਰ ਪਰਿਵਰਤਨ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਅਟੱਲ ਨੇਮ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਵੀ, ਕਿਉੋਕਿ ਸਮਾਜ ਵੀ ਵਿਰਾਟ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦਾ ਇਕ ਅੰਗ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਾਜ ਦਾ ਆਧਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਹੋਂਦ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਨੂੰ ਅਪਣੀ ਲੋੜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਣਾ ਲੋਚਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਦਲਾਵ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਵਿਚਾਰ,ਭਾਵ,ਉਮੰਗਾਂ,ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੀ ਬਦਲਦੇ ਹਨ। 

ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਸ਼ਬਦ "ਫੋਕਲੋਰ" ਜਿਸ ਨੂੰ 1846 ਵਿੱਚ ਵਿਲੀਅਮ ਥਾਮਸ ਨੇ ਘੜਿਆ ਤੇ ਵਰਤਿਆ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਵਿਦਵਾਨ Arnold Van Gennep ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫੋਕਲੋਰ ਦੇ ਖੋਜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਖੇਡਾਂ, ਲੋਕ-ਨਾਟਕ, ਘਰ, ਪਿੰਡ ਆਦਿ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਨੂੰ ਚਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ:-
ਇਹ ਚਾਰੋਂ ਖੇਤਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।
Willard Rhodes ਲੋਕ ਦਾ ਭਾਵ "ਸਾਮੰਤੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਕਿਸਾਨੀ" ਤੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਂਜ ਤਾਂ ਫੋਕ ਦੇ ਅਰਥ ਟੱਬਰ,ਪਿੰਡ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਸੋਂ ਤੋਂ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਡਾ.ਸ.ਸ.ਵਣਜਾਰਾ ਬੇਦੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੀਪਲ ਸਮਾਜਿਕ,ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਕ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ।ਭਾਵ ਇਹ ਲੋਕ ਮਨ ਦੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਅਵਸਥਾ ਹੈ।

ਡਾ.ਕਰਨਜੀਤ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਜਕ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੇ ਆਰਥਕ ਚੇਤਨਾ ਲੋਕਮਨ ਦੀ ਜਾਗਿ੍ਤ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲੋਂ ਉਚੇਰਾ ਪੜਾ ਹੈ।
ਇਹੋ ਚੇਤਨਾ ਕੁਝ ਸਮਾਜਕ,ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੇ ਆਰਥਕ ਪ੍ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਵ-ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਲੋਕਧਾਰਾ ਦੇ ਵੇਦ-ਸੂਤਰ
ਲੋਕ-ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਤੇ ਧਾਰਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ
ਬਦਲਦੇ ਸਮਾਜਕ ਰਿਸ਼ਤੇ
ਮਿਟਦੇ ਜਾਂਦੇ ਰਸਮ-ਰਿਵਾਜ:ਨਾਨਕੀ ਛੱਕ