ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚ ਸਾਧਨਾ ਦੀ ਦਿ੍ਰਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਬਲ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਂ, ਭਗਤੀ ਮਾਰਗ ਜੋ ਰੁਚੀ ਵਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲੋਂ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਉਧਾਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਭਗਤੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਦ੍ਰਵਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਚ ਉੱਚੇ ਨੀਵੇਂ ਦਾ ਭੇਦਭਾਵ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਲਈ ਸਮਾਨ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਭਾਉ ਭਗਤਿ ਕਰਿ ਨੀਚੁ ਸਦਾਏ।।

ਤਉ ਨਾਨਕੁ ਮੋਖੰਤੁਰ ਪਾਏ।। (ਅੰ.ਗ੍ਰੰ. 470)

ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਜਾਤੀ ਭੇਦਭਾਵ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਨਿੰਦਿਆ ਦਾ ਸਪਸ਼ਟ ਅਭਾਵ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਨੀਵੇਂ ਵਰਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਰੀ ਜਾਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਬਾਣੀਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਿਜ ਭਗਤੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰਹੱਸ ਸਾਧਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਸੰਸਾਰਕਤਾ ਨਾਲੋਂ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਧਨਾ ਦੇ ਵਿਧਾਨਕ ਤੱਤਵ ਤਿੰਨ ਹਨ, ਗੁਰੂ, ਪ੍ਰਸਾਦ ਜਾਂ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨ।

ਜੀਵਾਤਮਾ ਸਿਧਾਂਤ
ਸਾਧਨਾ ਭਗਤੀ
ਮੁਕਤੀ
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਕ ਮਹੱਤਵ