ਡੂੰਘੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ-ਪੁਰਸ਼ ਦਰਮਿਆਨ ਹੋਏ ਸੰਭੋਗ ਦੇ ਮਹਿਜ ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇਂ ਬੱਚੇ(ਮਨੁੱਖ) ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਹੋਂਦ ਕਾਮ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਉਤ ਪ੍ਰੋਤ ਹੈ। ਕਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਹ ਧੁਰਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਲੇ ਸਮੁੱਚਾ ਜੀਵ-ਸੰਸਾਰ ਚਲ ਜਾਂ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਵ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਮੁੱਚੇ ਜੀਵ ਸੰਸਾਰ ਅੰਦਰ ਕਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਏਨਾ ਸੁਭਾਵਕ,ਪ੍ਰਬਲ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ ਕਿ ਸ੍ਵੈ-ਰੱਖਿਆ,ਪੇਟ-ਭੁੱਖ,ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ,ਕੁਟੰਬ ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਰੱਖਿਆ ਜਿਹੀਆ ਪ੍ਰਵੁਰਤੀਆਂ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਅੰਤਰਗਤ ਹੀ ਵਿਚਾਰੀਆ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਡਾ. ਜਗਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਅਨੁਸਾਰ,ਮੁੱਢਲੇ ਸਰੀਰਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਮ ਵੀ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਰਗੀ ਨਿਰੋਲ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਮੂਲਕ ਅਰਥਾਤ ਉਪਯੋਗੀ ਅਤੇ ਸੁਖਵਾਦੀ ਰੁਚੀਆਂ ਵਾਲੀ ਆਪਮੁਹਾਰੀ ਸਰੀਰਕ ਕਿਰਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਉਦਾਤੀਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਕਾਮ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ਦੀ ਕਿਰਿਆ ਹੈ ਪਰ ਆਪਹੁਦਰੇ ਅਤੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਘਰੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।ਜਿਵੇਂ ਅੱਲੜ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਕਾਮੁਕ ਜੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਲੜਕੇ ਲੜਕੀ ਵੱਲੋਂ ਕਾਮੁਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰਨਾ,ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਵੱਲੋਂ ਗੈਰ ਮਰਦ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤ ਵੇਸ਼ਵਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਮਰਦ ਵੱਲੋਂ ਔਰਤ ਵੇਸ਼ਵਾ ਨਾਲ ਬਲਾਤਕਾਰ ਸੰਭੋਗ ਕਰਨਾ ਆਦਿ ਅਜਿਹੇ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਵੇਗਮਈ ਸਰੀਰਕ ਸੈਕਸ ਦਾ ਧਰਾਤਲ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਜਗਤ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕਾਮੁਕਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ
ਵਿਆਹ ਪਿੱਛੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਕਾਰਨ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਿਕ ਆਧਾਰ
ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਚੇਤੰਨਤਾ ਦਾ ਆਰੰਭ