[[ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ]] ਚ [[ਸਿੱਖ|ਸਿੱਖਾਂ]] ਦੇ ਇਲਾਵਾ ਦੂਜੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ [[ਲੋਕ]] ਵੀ ਆਲੀ ਅਹਤਿਆਰਾਤ ਦੇ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਲਾਏ ਗਏ । ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚ [[ਮੁਸਲਮਾਨ]] , [[ਸਿੱਖ]] , [[ਹਿੰਦੂ]] [[ਬ੍ਰਹਮਣ]] ਸ਼ਾਮਿਲ ਸਨ । ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ [[ਸਾਈ|ਸਾਈਆਂ]] ਤੇ ਮੁਸ਼ਤਮਿਲ ਸੀ । 1831ਈ. ਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ [[ਬਰਤਾਨਵੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ]] ਦੇ [[ਗਵਰਨਰ ਜਨਰਲ]] ਲਾਰਦ ਵਲੀਅਮ ਬੀਨਟੀਨਕ ਨਾਲ਼ ਮੁਜ਼ਾਕਰਾਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵਫ਼ਦ [[ਸ਼ਿਮਲਾ]] ਭੇਜਿਆ । ਸਰਦਾਰ [[ਹਰੀ ਸਿੰਘ ਨਲਵਾ]] , [[ਫ਼ਕੀਰ ਅਜ਼ੀਜ਼ ਉੱਦ ਦੀਨ]] ਤੇ ਦਿਵਾਨ [[ਮੋਤੀ ਰਾਮ]]—ਇੱਕ [[ਸਿੱਖ]] , ਇੱਕ [[ਮੁਸਲਮਾਨ]] ਤੇ ਇੱਕ [[ਹਿੰਦੂ|ਹਿੰਦੂਆਂ]] ਦਾ ਨਮਾਇੰਦਾ -- ਇਸ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਸਰਬਰਾਹ ਮੁਕੱਰਰ ਕੀਤੇ ।

[[ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ]] ਚ ਹਰ ਕੋਈ ਇੱਕ ਜਿਹਾ ਨਜ਼ਰ ਆਂਦਾ ਹਰ ਕੋਈ [[ਦਾੜ੍ਹੀ]] ਰੱਖਦਾ ਤੇ ਸਿਰ ਤੇ [[ਪੱਗ]] ਬੰਨ੍ਹਦਾ । [[ਪੰਜਾਬ]] ਆਨ ਆਲੇ ਸਿਆਹ ਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ । ਬਹੁਤੇ ਗ਼ੈਰ ਮੁਲਕੀ [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ]] , ਜਿਥੇ [[ਮਜ਼ਹਬ]] ਤੇ ਜ਼ਾਤ ਪਾਤ ਦੇ ਫ਼ਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ , ਤੂੰ ਘੁੰਮ ਫਿਰ ਕੇ [[ਪੰਜਾਬ]] ਆਂਦੇ । ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਅਕੀਨ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਸੀ ਕੀ [[ਸੁੱਖ ਸਲਤਨਤ|ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਾਲਸਾ ਜੀ]] ਚ ਹਰ ਕੋਈ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਨਜ਼ਰ ਆਂਦਾ ਏ , ਹਿਲਾ ਨਿੱਕਾ ਉਹ ਇਥੇ ਸਾਰੇ [[ਸਿੱਖ]] ਨਈਂ ਸੀ । [[ਸਿੱਖ|ਸਿੱਖਾਂ]] ਦੇ ਬਾਰੇ ਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਏ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਕਤਦਾਰ ਚ ਰਹਿਣ ਆਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ [[ਸਿੱਖ ਮੱਤ]] ਚ ਆਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਨਈਂ ਕਰਦੇ ਸਨ । ਸੁੱਖਾਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨਾਂ ਤੇ ਹਰ ਮਜ਼ਹਬ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਇਹਤਰਾਮ ਕੀਤਾ । [[ਹਿੰਦੂ]] [[ਜੋਗੀ]] , [[ਸੰਤ]] , [[ਸਾਧੂ]] ਤੇ [[ਬੈਰਾਗੀ]] , [[ਮੁਸਲਮਾਨ]] [[ਫ਼ਕੀਰ]] ਤੇ [[ਪੈਰ]] ਤੇ [[ਸਾਈ]] [[ਰਾਹਬ]] ਸਾਰੇ [[ਸਿੱਖ ਸਲਤਨਤ]] ਤੋਂ ਫ਼ੈਜ਼ ਯਾਬ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ । ਸਿਵਾਏ [[ਮੁਸਲਮਾਨ]] ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਦੇ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ [[ਸਿੱਖ]] ਸ਼ੱਕ ਸ਼ਬੇ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ਼ ਦੇਖਦੇ ਸਨ , ਜਿਹੜੇ ਮਜ਼੍ਹਬੀ ਜਨੂੰਨੀਆਂ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ।

[[ਸਿੱਖ]] ਆਪਣੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਚ , [[ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ]] ਤੇ ਬਾਹਰ ਦੇ ਹਮਲਾ ਆਵਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਦੀ ਵੀ ਸਫਾ ਕੀ ਦੇ ਮਰਤਕਬ ਨਈਂ ਹੋਏ । ਇਹ ਵੀ ਸੱਚ ਏ [[ਸਿੱਖ]] [[ਅਫ਼ਗ਼ਾਨ|ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ]] ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਸਦ ਤੇ ਬਗ਼ਜ਼ ਰੱਖੇ ਸਨ , ਜਿਹੜਾ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਦੁਹਾਈਆਂ ਤੱਕ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਜੰਗਾਂ ਦੇ ਪਾਰੋਂ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚ [[ਸਿੱਖ|ਸਿੱਖਾਂ]] ਨੂੰ ਇਬਰਤਨਾਕ ਸ਼ਿਕਸਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ । ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲੇ [[ਮੁਗ਼ਲੀਆ ਸਲਤਨਤ]] ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੀ [[ਸਿੱਖ]] ਜੰਗਾਂ ਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ ਤੇ [[ਪੰਜਾਬ]] ਚ ਸ਼ੋਰਸ਼ਾਂ ਬਰਪਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ , ਜਿਸ ਪਾਰੋਂ [[ਮੁਗ਼ਲ|ਮੁਗ਼ਲਾਂ]] ਨੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਭੇਜੀਆਂ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕੋਬੀ ਕੀਤੀ । [[ਸਿੱਖ]] [[ਮੁਗ਼ਲ|ਮੁਗ਼ਲਾਂ]] ਤੇ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਸੇ ਲਈ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ [[ਸਿੱਖ|ਸਿੱਖਾਂ]] ਦੀ ਹਰ ਸ਼ੋਰਸ਼ ਚਾਹੇ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲੀਆਂ ਦੀ ਹੋਏ ਯਾਂ [[ਮਰੱਹਟਾ|ਮਰਹੱਟਿਆਂ]] ਨਾਲ਼ ਰਲ਼ ਕੇ ਹੋਏ , ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ਼ ਕੁਚਲ ਕੇ ਅਮਨ ਈਮਾਨ ਕਾਇਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ । ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪੀਓ ਤੇ ਦਾਦੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚ ਅਫ਼ਗ਼ਾਨਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ਼ ਦਬਾਈ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ । ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ [[ਸਿੱਖ|ਸਿੱਖਾਂ]] ਦੀ ਹੁਕਮਰਾਨੀ ਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤੀਆਂ ਕਿਸੇ ਤੇ ਵੀ ਨਈਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ।

ਲਹੌਰ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਸਿੱਖ ਦਰਬਾਰ ਚ ਦੂਜੇ ਯੂਰਪੀ
﻿ਸੈਕੂਲਰ ਹੁਕਮਰਾਨ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਉਸਾਰੇ ਗੁਰਦਵਾਰੇ