ਰਸ ਸੂਤ੍ਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਸਨ। ਜੋੋਂ ਨੌਵੀਂ ਸਦੀ ਈ: ਵਿਚ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਯੋਗ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਾਰਜ ਤੇ ਕਾਰਣ ਸੰਬੰਧ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ 'ਨਿਸ਼ਪੱਤੀ' ਦਾ ਅਰਥ 'ਉਤਪੱਤੀ' ਹੈ।

ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਮੀਮਾਸ਼ਕ ਅਤੇ ਅਭਿਧਾਵਾਦੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਦਾ ਸਾਧਨ ਅਭਿਧਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਇਕੋ ਬਾਣ ਕਵਚ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਵੇਂ ਹੀ ਅਭਿਧਾ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਬਦ ਸਾਰੇ ਅਰਥ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਵਿਭਾਗ , ਅਨੁਭਾਵ ਤਰਾਂ ਸੰਚਾਰੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਰਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲੋਲਟ ਨੇ 'ਨਿਸਪੱਤੀ'ਦਾ ਅਰਥ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਯੋਗ ਦਾ ਅਰਥ ਸੰਬੰਧ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਜਾਂ ਹੀਰ ਰਾਂਝਾ। ਉਸੇ ਦੀ ਨਕਲ ਨਕਲ(ਐਕਟਰ) ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਾਸਤੇ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਣ ਅਸੀਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਟ ਵਿਚ ਰਸ ਹੈ। ਰਾਮ ਤੇ ਨਟ ਨੂੰ ਵੱਖ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਟ ਨੂੰ ਰਾਮ ਜਾਂ ਰਾਂਝਾ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਿਅੰਤ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਅਰਥਾਤ ਨਟ ਵਿਚ ਰਾਮ ਆਦਿ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰਾਂ ਦਾ ਆਰੋਪ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਐਕਟਿੰਗ ਤੋਂ ਰਸਿਕ ਲੋਕ ਚਕਿ੍ਤ ਹੋ ਕੇ ਰਸ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਨੇ ਸੰਯੋਗ ਦਾ ਅਰਥ ਸੰਬੰਧ ਦਸ ਕੇ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ। ਵਿਭਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਸ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਭਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰਸ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰੀਆ ਰਾਹੀਂ ਪੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਭਾਵ, ਅਨੁਭਾਵ ਤੇ ਸੰਚਾਰੀ ਭਾਵ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਹੀ ਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ ਰਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਿਉਂ ਜੋ ਭੱਟ ਲੋਲਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਾਤਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ ਰਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਪਾਠਕਾਂ ਜਾਂ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਮਤ ਨੂੰ ਉਤਪੱਤੀ ਵਾਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਥਾਈ ਭਾਵ ਵਿਭਾਵ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਅਨੁਮਾਨ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਰਸ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਭੱਟ ਨਾਇਕ ਦਾ ਭੋਗਵਾਦ:-
ਸਾਰਾਂਸ਼
ਭੱਟ ਲੋੋੋਲਟ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀਵਾਦ
ਸ਼ੰਕੁਕ ਦਾ ਅਨੁੁਮਾਨਵਾਦ