ਕਵੀ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੀਜਾ ਤੱਤ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤਾ ਜਾਂ ਪਾਠਕ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਕ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਧੁਨੀਵਾਦੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਹਿਰਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਹਿਰਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸਮਾਨ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਕਾਵਿ ਰਸ ਲੈਣ ਸਮੇਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਕੇ ਕਵੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇ। ਉਸਦੀ ਇਹ ਇੱਕਮਿੱਕਤਾ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਾਤਰ ਜਾਂ ਨਾਇਕ ਨਾਲ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਇੱਕਰੂਪਤਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਟਨਾਇਕ ਨੇ ਸਾਧਾਰਣੀਕਰਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਨੇ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਵਿ ਰਸੀਏ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਾਗ ਦਵੇਸ਼ ਦੇ ਰੂਪ ਰਜ ਅਤੇ ਤਮ ਗੁਣ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਰਾਹਤ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਭਿਨਵਗੁਪਤ ਇਸ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਸਮਾਧੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪੱਛਮ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਰਸ ਵਰਗੇ ਤੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾਂਤ ਵਿਕਸਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਉੱਥੇ ਪਿੱਛਲੀ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਦੇ ਉਦੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਿੱਧਾਂਤ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਸਰੋਤਾ ਜਾਂ ਪਾਠਕ ਕਵੀ ਜਾਂ ਕਵੀ ਵਰਣਿਤ ਪਾਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਨੁਭੂਤੀ ( ਇੰਪੈਥੀ ) ਜਾਂ ਹਮਦਰਦੀ ( ਸਿੰਪੈਥੀ ) ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੈਕਸਪੀਅਰ ਦੇ ਹੈਮਲੇਟ ਜਾਂ ਮੈਕਬੇਥ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਮਿਥਿਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਚਿੰਤਨ ਦਾ ਖੇਤਰ
ਕਾਵਿ ਦੇ ਜੁੜਵੇਂ ਪੱਖ
ਸਰੋਤਾ ਜਾਂ ਸੁਹਿਰਦ
ਕਾਵਿਕ ਸੱਚ ਦਾ ਸਵਾਲ