ਲੇਕਿਨ ਜਨਵਾਦੀ ਚੀਨ ਲੋਕ-ਰਾਜ ਵਲੋਂ ਪਰਮਾਣੁ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਦਖਲ ਅੰਦਾਜੀ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਮੱਦੇ ਨਜ਼ਰ, ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਹੁਣ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਰਮਾਣੁ ਪਰੋਗਰਾਮ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਵੇਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੁਲਫਿਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਤੱਕ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਿਖਰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਗੱਲ ਬਾਤ ਦੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਕਰੀਬ ਪਹੁੰਚ ਦੋਨਾਂ ਰਾਜ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਨੇ ਓੜਕ ਸ਼ਿਮਲਾ ਸਮਝੌਤੇ ਉੱਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ, ਜਿਸਦੇ ਤਹਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਗੱਲ ਬਾਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਦੋਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਅਨੁਬੰਧਿਤ ਹੋਏ।

ਕੁੱਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਾਬੂ ਰੇਖਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਥਾਈ ਸੀਮਾ ਨਾ ਬਣਾਉਣ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਦੋਂ ਕਿ ਕੁੱਝ ਹੋਰ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ੯੩,੦੦੦ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਬਜੇ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਿਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜੇ ਤੋਂ ਕੱਢ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸੀ। ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤੀਸਰੇ ਪੱਖ ਦੇ ਤੱਤਕਾਲ ਦਖਲ ਨੂੰ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੁਆਰਾ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘਟਾਇਆ। ਭੁੱਟੋ ਵਲੋਂ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਸੰਪੂਰਣ ਆਤਮਸਮਰਪਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾ ਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਆਮ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਠੱਪ ਪਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਵਲੋਂ ਵਪਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਫੇਰ ਆਮ ਵਰਗੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਸਮਾਇਲਿੰਗ ਬੁੱਧਾ ਦੇ ਅਨੌਪਚਾਰਿਕ ਛਾਇਆ ਨਾਮ ਵਲੋਂ ੧੯੭੪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਇੱਕ ਭੂਮੀਗਤ ਪਰਮਾਣੁ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬਸੇ ਪਿੰਡ ਪੋਖਰਣ ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨਵੀਨਤਮ ਪਰਮਾਣੁ ਸ਼ਕਤੀਧਰ ਬਣ ਗਿਆ।

ਵਿਡਾਰਨ, ਗਿਰਫਤਾਰੀ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣਾ
ਆਦੇਸ਼ ਆਧਾਰਿਤ ਸ਼ਾਸਨ
ਪਰਮਾਣੁ ਪਰੋਗਰਾਮ
ਚੋਣ