ਕਾਵਿਕਾਰ ਨੂੰ ਜਗਤ-ਕਰਤਾਰ ਨਾਲ ਮੇਚ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸਥਾਨ ਤੇ ਉਦਾਰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੱਲ ਸਕੇਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ "ਆਪਾਰ ਤੇ ਅਨੰਤ ਸ਼ੰਸਾਰ ਵੀ ਕਵੀ ਹੈ ਇੱਕ ਪਰਜਾਪਤੀ(ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਰਚਣਹਾਰ) ਹੈ ਇਹ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਓਵੇ ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆ ਰਚਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਆਲੋਚਨਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦਾ ਇਨਾਂ ਹੀਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਜਾਂ ਆਦਾਰ ਹੈ ਜਿੰਨਾਂ ਦੁਨੀਆ ਸਾਜਣ ਵਾਲੇ ਕਰਤਾਰ ਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਗੋਂ ਉਸ ਲਈ ਕਵੀ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਸਾਰੀਆ ਕਲਾਵਾ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਵਿ ਕਲਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ।

ਨਾਟਕ ਕਿਉਕਿ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਮਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਲਾ ਹੈ , ਇਹਕ ਨਕਲ ਜਾਂ ਅਨੁਕਰਣ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ , ਉੱਨਤੀ-ਅਵਨਤੀ , ਹਰਖ-ਸੋਗ , ਛੋਟਾ-ਵੱਡਾ , ਬਲਵਾਨ- ਨਿਰਬਾਲ , ਕਾਦਰ-ਕੁਦਰਤ ਸਭ ਕੁਝ ਨਾੱਟ ਵਿੱਚ ਆ ਉਤਰਦੇ ਹਨ। ਤਾਤਪਰਜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਸਗੋਂ ਹਰ ਮਾਮੂਲੀ , ਤੁੱਛ ਤੇ ਮਾਨ ਵਸਤੂ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ।

ਪ੍ਰੋ ਸ਼ਕਦੇਵ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਅਾਨੰਦਵਰਧਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ:-
ਕਾਵਿ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਵਸਤੂ :-
ਅਗਨੀਪੁਰਾਣ ਦੇ ਕਰਤਾ ਨੇ:-
ਭਰਤ ਮੁਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ:-